İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 286 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Fethiye Ağır Ceza Mahkemesinin, 31.05.2018 tarihli ve 2017/325 Esas, 2018/180 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında dolandırıcılık suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 158 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi, 52 ve 53 üncü maddeleri uyarınca 3 yıl hapis ve 20.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarının uygulanmasına karar verilmiştir.
2. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesinin, 30.10.2018 tarihli ve 2018/1785 Esas, 2018/2219 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafiinin istinaf başvurusunun kabulü ile duruşma açılmaksızın yapılan inceleme neticesinde, 5271 sayılı Kanun'un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi yollamasıyla aynı Kanun'un 303 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca mahkûmiyet hükmünün kaldırılarak sanık hakkında 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince beraat kararı verilmiştir.
Katılan vekilinin temyiz isteği; sanığın nitelikli dolandırıcılık suçunu işlediği sabit olmasına rağmen beraat kararı verilmesi nedeniyle kararın bozulması talebine ilişkindir.
Temyizin kapsamına göre;
A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
1. Emlakçılık yapan sanığın katılanla bir daire alım satımı konusunda anlaşma yaptığı, katılanın sanığa 5.000 Pound daha sonra da 10.000 Pound para gönderdiği, ancak sanığın vaadettiği daireyi katılana teslim etmediği gibi aldığı parayı da iade etmediği, bu suretle sanık hakkında tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında dolandırıcılık suçundan kamu davası açılmıştır.
2. Sanık, katılanın eşine taşınmaz alınması için vekalet gönderdiğini, ancak parayı kendisine gönderdiğinden katılana ev satın alması için aracılık yaptığını, ... İnşaatta ... isimli şahısla görüştüğünü, katılana önce evin proje halindeyken mail olarak gönderdiğini, daha sonra bizzat inşaata götürdüğünü, 130.000,00 TL karşılığında anlaştıklarını, ... İnşaat ile sözleşme imzaladıklarını, katılanın önce 5.000 daha sonra da 10.000 olmak üzere toplam 15.000 Pound gönderdiğini, kalan parayı tapu tesliminde ödeyeceğini, 12.000,00 TL ... İnşaat yetkilisi tanık ...'a 12.000,00 TL nakit ve 65.000,00 TL bedelli çek verdiğini, daha sonra ... İnşaatın taahhüdünü yerine getirmediğini ve iflas ettiğini, katılana teslimat yapılmadığını, parayı onlara verdiğinden katılana para iadesi yapmadığını, kendisinin de verdiği çekten dolayı icra nedeniyle mağdur olduğunu, ortağı olduğu ... ... Ltd Şti.nin 2009 yılında faaliyete geçtiğinden sözleşme yapıldığı tarihte faaliyette olduğu, iş yeri değişikliğinden dolayı farklı bir mevkiye taşındığından yeniden ruhsat aldığını, bu nedenle belediyenin iş yeri açma ruhsatının 2014 tarihinde verilmiş olduğu bildirilmiş olabileceğini beyanla suçlamayı kabul etmemiştir.
3. Katılan, Fethiye'de ev almak istediğinden sanıkla görüştüğünü, sanığın eşinin gösterdiği inşaat halindeki bir evi beğendiğini, aralarında yazılı sözleşme yapmadıklarını, sözlü olarak 35.000 Pounda anlaşıp 15.000 Pound peşin olarak verdiğini, evin teslimi konusunda bir tarih verilmediğini, ancak uzun zaman geçmesine rağmen evin teslim edilmediği ve paranın da iade edilmediğini, sanığın kendisine herhangi bir makbuz vermediğini, inşaat tamamlanmayınca sanığın eşinin ... İnşaat isimli firmaya ait inşaat halinde bir daire gösterdiğini, oranın da teslim edilmediğini, zararının giderilmediğini beyan etmiştir.
4. ... İnşaat Emlak Turizm Orman Ürünleri Sanayi Ticaregt Ltd. Şirketi temsilcisi olan tanık R.T., sanığın yaptıkları evleri isimlerini hatırlamadığı yabancı müşterilere sattığını, evlerin tamamının teslim edilip satış işlemlerinin gerçekleştiğini, paralarını bizzat kendisinin aldığını, hizmet bedellerini sanığa ödediğini, katılana daire satışı sözleşmesi altındaki imzanın kendisine ait olduğunu, sanığın iddia ettiği gibi 65.000,00 TL bedelli çek alışverişinin olmadığını, ancak ortağı ile olmuş olabileceğini, evin yapı kullanma izin belgesi alınarak evin teslimatı yapıldı diye bildiğini beyan ettiği, ancak mahkemece tekrar sorulup sözleşme sureti okunduğunda, müşteriyi hatırlayamadığını, katılanı karıştırıyor olabileceğini, olayın ayrıntısını da hatırlamadığını, şirketin 2012 yılında ticari faaliyetlerini durdurduğunu, daha sonra bir satış gerçekleşmediğini, eskiye ilişkin taahhütlerini yerine getirmeye devam ettiklerini, şirket olarak bu parayı tahsil etmediği şeklinde çelişkili beyanlarda bulunduğu görülmüştür.
5. Katılanın gönderdiği para havalelerine dair belgeler, ... ... Basın Yayın Emlak İnş. Tic. Ltd. Şti antetli ve kaşe imzalı 25.05.2013 tarihli 500,00 TL bedelli iş takip bedeli yazan makbuz, 26.05.2014 tarihli 65.000,00 TL bedelli ... İnşaat lehine sanık tarafından keşide edilmiş görünen çek fotokopisi, sanık ile ... İnşaat arasında imzalandığı görülen satış sözleşmesi, ... ... Basın Yayın Emlak İnş. Tic. Ltd. Şti iş yeri açma ruhsat fotokopisi, ... Ltd. Şti. ünvanlı bir şirket kaydının olmadığı, ... ... Basın Yayın Emlak İnş. Tic. Ltd. Şti. ünvanlı şirketin 27.10.2009 tarihinde tescil edildiği ve sanığın 31.10.2014 tarihinden itibaren yetkili temsilcisi olduğuna dair ticaret sicil müdürlüğü yazısı, imza sirküleri, ticaret sicili gazetesi, ... İnşaat şirketi temsilci bilgileri olan ticaret sicil müdürlüğü yazısı, katılan ile sanığın eşi arasındaki (... Ltd, ... yazan) yabancı ve Türkçe çevirisi olan mail fotokopisi dosya içerisindedir.
6. Mahkemece, sanığın 27.10.2009 tarihinde ticaret siciline tescil edilen ... ... Basın Yayın İnşaat Taahhüt Emlak Ticaret Ltd. şirketinin 31.10.2014 tarihinde yetkili temsilcisi olduğu, katılana önce ... mahallesi ... mevkiinde bulunan inşaat halinde bir evi gösterildiği, sözlü olarak anlaşmaya varılması ile katılanın 25.03.2013 tarihinde 5.000 pound ve 23.05.2013 tarihinde 10.000 pound olmak üzere toplam 15.000 pound parayı kapora olarak sanığın hesabına yatırdığı, bu durumu sanığın da kabul ettiği, aradan uzun zaman geçmesine rağmen evin teslim edilmediği, daha sonra katılana ... İnşaat isimli firmanın yaptığını söylediği inşaat halindeki bir yeri göstererek buradan ev almasını teklif ettiği ve katılanın da kabul ettiği, sanığın buna istinaden yapıldığını söylediği '... İnşaat San. Tic. Ltd. şirketi adı antetli 19.07.2013 tarihli, 120.000 TL satış bedelli, ...'da '... II' adı ile 30.03.2014 tarihinde bitirilmek üzere katılanın alacaklı olarak göründüğü sanık isim ve imzası ile ... İnşaat firması kaşesi üzerine imza bulunan, '"Kat mülkiyeti şirketimiz tarafından alınacaktır. R. Tan" notlu katılan ve sanığın alıcı olarak göründüğü satış sözleşmesini sunduğu, ancak katılana herhangi bir taşınmaz teslimatı yapılmadığı gibi sanığın katılanın parasını da iade etmediği, sanığın katılanın taşınmaz alımı için eşine resmi vekalet verdiğini beyan etmiş ise de dosyaya bu amaçlı bir vekaletin sunulmadığı gibi bahsettiği vekaletin eşine verilmiş olması halinde sözleşmenin sanık tarafından imzalanmış olması nedeniyle sanığın katılan adına taşınmaz alımına yetkisinin olmadığının anlaşılacağı, sanık, katılanın kendisine verdiği paraları 12.000,00 TL nakit ve 65.000,00 TL bedelli çek yazarak ... İnşaattan ...'a verdiğini, katılanın kendisine verdiğinden daha fazla bu firmaya ödeme yaptığını ancak firmanın batması nedeniyle inşaat tamamlanamadığından teslimatın yapılamadığını ve kendisinin de katılanın parasını ödeyemediğini beyan etmiş ise de sanığın sunduğu söz konusu satış sözleşmesinde yer alan ... İnşaat firması yetkilisi tanık R.T.'nin katılana yapılan daire satışını hatırlamadığını, teslimatının da yapılıp yapılmadığı hakkında kesin kanaatte bulunamadığı, bu satışa istinaden şirket olarak para tahsil etmediğini, sanığın bahsettiği çeki de kendisinin almadığını ve şirketlerinin 2012 yılında faaliyetlerini durdurarak eskiye ait taahhütlerini yerine getirmeye devam ettirdiklerine ilişkin beyanı karşısında söz konusu sözleşme tarihinin şirketin faaliyet durdurmasından sonraki tarihli olması ve katılanın kendisine gösterilen taşınmazların sözleşmede yer alan ... mahallesinde bulunduğuna dair bir beyanının olmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde, tanık satış sözleşmesindeki imzanın kendisine ait olduğunu beyan etmişse de asıl olan sözleşmeye konu projenin varlığı, bu projeden sanık aracılığıyla katılanın alıcılık durumu ve sanık savunmasındaki ödemeye ilişkin hususların bu projeye istinaden olup olmadığı noktasında tanık beyanlarının sanık savunmalarını desteklemeye yeterli açıklıkta olmadığı, aksine söz konusu sözleşmenin sıhhati hakkında tereddüt oluşturduğu, sanık hakkında aynı mahkemenin 2017/221 Esas - 2018/41 Karar ve 2017/147 Esas - 2018/131 Karar sayılı dosyalarında bu dosyaya konu benzer olaylardan yargılanan ve bahsi geçen dosyalarda somut olay tarihlerindeki taahhütlerini maddi imkansızlık, hakkında icra takipleri bulunması gibi nedenlerle yerine getiremediği temelli savunmalar yapan sanığın, katılanın kendisine verdiğinden fazla ödeme yaptığına ilişkin savunması çelişkili bulunarak inandırıcılığının olmadığı anlaşılmakla sanığın savunmalarına itibar edilmemiş, sanığın, mülkiyeti belirli olmayan, sözleşmenin geçerliliği hususunda şüphe hasıl olmasından mütevellit proje olarak dahi varlığı ve üzerinde tasarrufta bulunma yetkisi olup olmadığı belirli olmayan bir takım taşınmazlar göstererek başından beri bunları katılan adına almak üzere girişimlerde bulunduğuna ancak elinde olmayan sebeplerden dolayı alımları gerçekleştiremediğine inandırıp şirket bünyesinde faaliyette bulunmasının sağladığı güven durumundan da yararlanarak katılanın kendisine para göndermesini sağlamak suretiyle hile ile haksız menfaat sağladığı sabit bulunarak sanığın tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında dolandırıcılık suçundan cezalandırılmasına karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
Sanığın temsile yetkili olduğu ... ... Basın Yayın İnş. Taah. Emlak Tic. Ltd. 27.10.2009 tarihinde ticaret siciline tescilli olduğunun Fethiye Ticaret Sicili Müdürlüğü yazısından anlaşıldığı, sözleşmenin yapıldığı tarihte şirketin var olduğu, sanığın katılana proje halinde bulunan Fethiye İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii'ndeki bir inşaatı göstererek, bu inşaattan bir evin satın alınması konusunda sözlü anlaşmaya vardıkları, katılanın bu anlaşma kapsamında sanığa toplam 15.000 pound gönderdiği, sanığın 10.000,00 TL'yi katılana alınacak taşınmazın satış bedeli olarak ...'a 27.05.2013 tarihinde havale ettiği, fakat daha sonra satışın gerçekleşmemesi üzerine bu bedeli geri aldığı, sanığın bu taşınmazın iş yeri olması ve yabancılara iş yeri satılmasının ayrıntılı prosedüre tabi olması nedeniyle satışının gerçekleştirilemediğini belirttiği, bunun üzerine sanığın katılana ... İnşaat şirketinin yapımına devam etmekte olduğu inşaat halindeki bir evi gösterdiği, katılanın bu inşaatı görerek satın almayı kabul ettiği, bu hususun katılanın duruşmadaki beyanından ve sanığın dosyaya ibraz ettiği aralarındaki mesajlaşmaya dair mail çıktılarından anlaşıldığı, katılanın yurt dışında olması nedeniyle sanığın ... İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. İle katılan adına 19.07.2013 tarihinde satış sözleşmesi imzaladığı, sözleşmede alıcı olarak sanık ile birlikte katılanın da isminin yazılı olduğu, sanığın sözleşmede hüküm altına alınmış olduğu üzere satış bedeli olarak 2.000,00 TL nakit, 10.000,00 TL banka aracılığıyla ve 65.000,00 TL çek olarak ödemede bulunduğunun sanık tarafından sunulan belgelerden anlaşıldığı, ... İnşaat şirketi sahibi olan tanık R.T.'nin sözleşmedeki imzanın kendisine ait olduğunu ve 65.000,00 TL'lik çekin şirket ortağı M.K. tarafından alınmış olabileceğini, bunu o dönem konuşulan mevzulardan hatırladığını belirtmek suretiyle çeki aldığını zımnen kabul ettiği, banka havalelerine itirazda bulunmadığı, 2012 yılında ... İnşaatın faaliyetlerini durdurduğunu, o tarihten sonra daire teslim etmediğini ancak eskiye ilişkin taahhütlerini yerine getirdiğini belirttiği, buna göre sanığın savunmasını destekleyen imzası tanık tarafından kabul edilen sözleşme kapsamı, sanığın ödediği bedellerin sözleşme kapsamında belirtilen rakamlarla ve ödeme şekliyle uyumlu olması, tanığın bu sözleşmeyi doğrulamış olması, ibraz edilen ödeme belgeleri karşısında sanığın katılana taşınmaz alımı konusunda girişimlerde bulunduğu, sözleşme imzalayarak ödemelerde bulunduğu, bütün bunları yaparken gelişmelerden katılanı da haberdar ettiği, ancak parayı alan ... İnşaat'ın iflas etmesi nedeniyle sözleşme konusu taşınmazın satışının gerçekleştirilememesi şeklinde iddia ve kabul olunan olayda, sanığın dolandırıcılık kastı ile hareket ettiğine dair hileli eylemlerinin saptanamadığı, anlaşmazlığın hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu, bu nedenle sanık hakkında atılı suç nedeniyle beraat kararı verilmesi gerekirken mahkumiyetine karar verilerek yasaya aykırılık oluşturulduğu, ancak bu aykırılığın davanın yeniden görülmesi için duruşma açılmasını gerektirmeyip, dosya üzerinde karar verilmesi mümkün görülerek ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılarak sanık hakkında 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince beraat kararı verilmiştir.
Kabul edilebilir bir temyiz başvurusu üzerine yapılan inceleme neticesinde;
1. Sanığın temsile yetkili olduğu ... ... Basın Yayın İnş. Taah. Emlak Tic. Ltd. 27.10.2009 tarihinde ticaret siciline tescilli olduğunun Fethiye Ticaret Sicili Müdürlüğü yazısından anlaşıldığı, sözleşmenin yapıldığı tarihte şirketin var olduğu, ancak dosyadaki bilgilerden sanığın bu şirkette 24.10.2014 tarihinden sonra yetkili olduğunun anlaşıldığı, suç tarihinde şirket yöneticisi ya da şirket adına hareket edip etmediğinin belli olmadığı, sanığın katılanın eşine vekalet verdiğini söylediğinden böyle bir vekalet olup olmadığının araştırılmadığı,
2. Sanığın, katılana proje halinde bulunan Fethiye İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii'ndeki bir inşaatı göstererek, bu inşaattan bir evin satın alınması konusunda sözlü anlaşmaya vardıkları, sanığın bu inşaat için 10.000,00 TL katılana alınacak taşınmazın satış bedeli olarak ...'a 27.05.2013 tarihinde havale ettiğine ve altında bu parayı iade alıp ... İnşaat'a verdiğine dair yazı olan banka hesap dökümü sunduğu, bu dairenin iptal olmasından dolayı ... İnşaat ile yaptıkları sözleşme kapsamında da bu şirket hesabına 16.07.2013 tarihinde 2.000,00 TL, 23.07.2013 de 8.000,00 TL, 03.09.2013 tarihinde 2.000,00 TL para gönderildiği görülen banka hesap dökümü ve ... İnşaat lehine sanığın keşide ettiği 26.09.2014 tarihli 65.000 bedelli çeki sunduğu, ancak bu havalelerin gerçek olup olmadığının bankadan araştırılmadığı gibi sanığın verdiğini iddia ettiği çekin sıhhati, kim tarafından kullanıldığı, sanığın iddia ettiği gibi çekten dolayı hakkında icra yapılıp yapılmadığının araştırılmadığı,
3. Sanığın, ... İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. ile katılan adına 19.07.2013 tarihinde satış sözleşmesi imzaladığını iddia ettiği, ancak şirket yetkilisi olan tanık R.T.'nin, şirket faaliyetlerini 2012 yılında durduklarını, önceden verdikleri taahhütlerini yerine getirdiklerini söylediği, sanığın para ve çeki bizzat tanığa verdiğini söylemesine rağmen tanığın kendisinin almadığı şeklinde sanıkla ve kendi içinde çelişkili beyanlarda bulunduğu,
Anlaşıldığından, sanığın suç tarihinde ... ... Basın Yayın İnş. Taah. Emlak Tic. Ltd. şirketinin yetkilisi ya da şirket adına hareket edip etmediğinin, katılanın sanığın eşine vekalet verip vermediğinin, sanığın sunduğu banka hesap dökümleri ve çekin sıhhatinin, tahsil edilip edilmediğinin, kim tarafından kullanıldığının, icra takibine konu edilip edilmediğinin araştırılması, suç tarihinde ... İnşaat Emlak Turizm Orman Ürünleri Sanayi Ticaret Ltd. Şirketi yetkilileri hakkında suç duyurusunda bulunulması, kamu davası açılır ise mümkün ise davaların birleştirilmesi, birleştirilmesi mümkün değilse ilgili belgelerin getirilerek örneklerinin dosyaya konulması, sözleşmede satılması planlanan taşınmazla ilgili bu şirketin projesinin, bu inşaatı yapma yetkileri ve bu daireyi satma yetkilerinin olup olmadığının tespiti ile sanıkla iştirak halinde hareket edip etmediklerinin birlikte değerlendirilmesi,
Gerekirken, İlk Derece Mahkemesi tarafından sanık hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan mahkumiyet hükmüyle ilgili istinaf incelemesini yapan Bölge Adliye Mahkemesince duruşma açılmadan dosya üzerinden yapılan incelemede, ilk derece mahkemesinin olaya ilişkin kabulünde delillerin yeniden takdiri suretiyle yeni bir hüküm kurularak 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesi (a) fıkrası gereği beraat kararı verilmesinin, 5271 sayılı Kanun'un 303 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına girmediği ve bu hususlarla ilgili değerlendirmenin aynı Kanun'un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine göre duruşma açılmak suretiyle yapılması gerektiği gözetilmeden dosya üzerinden yapılan inceleme ile beraat kararı verilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesinin, 30.10.2018 tarihli ve 2018/1785 Esas, 2018/2219 Karar sayılı kararının, gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca takdîren İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
08.05.2024 tarihinde karar verildi.