İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine
Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının davacı ... İdaresi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Davacı ... İdaresi vekili asıl ve birleşen dava dilekçelerinde: Artvin ili ... ilçesi ... köyü 211 ada 1 parsel taşınmazın 1.200,53 m2,211 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 2.195,36 ve 1.566,11m2,211 ada 3 parsel sayılı taşınmazın 1.610,65 m2 ve 211 ada 4 parsel sayılı taşınmazın 1.497,50 m2'lik kısmının orman vasfında olmasına rağmen kadastro çalışmaları sırasında davalılar adına tapuya kayıt edildiğini ileri sürerek, tapu kayıtlarının iptali ile taşınmazların orman vasfıyla Maliye Hazinesi adına tapuya kayıt ve tescilini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda; " dava konusu 211 ada 1 parsel taşınmazın 1.200,53 m2,211 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 2.195,36 ve 1.566,11m2,211 ada 3 parsel sayılı taşınmazın 1.610,65 m2 kısmının uzun yıllardır orman vasfında olup tarımsal faaliyette kullanılmadığı ancak kadastro çalışmaları sırasında davalılar adına tapuya tescil edildiği, bu hususun teknik bilirkişi raporları ve taşınmazın fiili durumuyla desteklendiği, bu sebeple orman vasfında olan taşınmazların özel mülkiyete konu olamayacağı, 211 ada 4 parsel sayılı taşınmazın en az 50 yıl önce tarımsal faaliyet amacıyla imar ve ihya edilerek bu tarihten sonra aralıksız ve çekişmesiz olarak malik sıfatıyla eklemeli zilyetlik yoluyla davalı ve murisi tarafından kullanıldığı, bu hususun mahalli bilirkişi beyanları, mahkemece yapılan gözlem ve teknik bilirkişi raporları ve hava fotoğraflarıyla desteklendiği, dava edilen kısmın orman alanlarıyla komşuluğunun bulunmadığı ve bu sebeple taşınmazların orman vasfında ve devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olmadığının ve zilyetlikle kazanılabileceğinin anlaşıldığı " gerekçesiyle, asıl davanın kabulü ile Artvin ili ... ilçesi ... Köyü 211 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 06/05/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporuna ekli krokide A harfi ile gösterilen 1.200,53 m2'lik kısmına ilişkin tapu kaydının iptali ile orman vasfı ile Maliye Hazinesi adına tapuya kayıt ve tesciline; birleşen 2018/601 Esas sayılı davanın kabulü ile Artvin ili ... ilçesi ... Köyü 211 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 06/05/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporuna ekli krokide A harfi ile gösterilen 2.195,36 m2'lik ve B harfi ile gösterilen 1.566,11m2'lik kısmına ilişkin tapu kaydının iptali ile orman vasfı ile Maliye Hazinesi adına tapuya kayıt ve tesciline; birleşen 2018/602 Esas sayılı davanın kabulü ile Artvin ili ... ilçesi ... Köyü 211 ada 3 parsel sayılı taşınmazın 06/05/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporuna ekli krokide A harfi ile gösterilen 1.610,65 m2'lik kısmına ilişkin tapu kaydının iptali ile orman vasfı ile Maliye Hazinesi adına tapuya kayıt ve tesciline; birleşen 2018/603 Esas sayılı davanın reddine, Artvin ili ... ilçesi ... Köyü 211 ada 4 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tesciline karar verilmiş, hükmün davacı ... İdaresi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; " dava konusu 211 ada 4 parsel sayılı taşınmazın tapuda kayıtlı olduğu dikkate alınarak davanın reddi ile yetinilmesi gerekirken tespit gibi tesciline karar verilmesinin doğru olmadığı " gerekçesiyle davacı ... İdaresinin istinaf başvurusunun kabulü ile Borçka Asliye Hukuk Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca yeniden davanın esasına ilişkin hüküm kurmak suretiyle dava konusu 211 ada 1,2 ve 3 parsellerle ilgili ilk derece hükmü aynen yeniden kurularak Artvin ili ... ilçesi ... Köyü 211 ada 4 parsel sayılı taşınmaz yönünden açılan birleşen 2018/603 Esas sayılı davanın reddine" karar verilmiş ve iş bu karar, 211 ada 4 parsele yönelik olarak karar davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçeyle dava konusu 211 ada 4 parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın reddine karar verilmiş ise de, hükme dayanak yapılan 06.05.2019 havale tarihli bilirkişi heyeti raporunun 6 ıncı sayfasında; " 1969 ve 1982 tarihli hava fotoğraflarında taşınmazın açık alan niteliğinde, tarım arazisi olduğu" ifade edildiği, ancak bu açıklamalar ile hava fotoğraflarının birbiriyle uyuşmadığı, taşınmazın hava fotoğraflarında kapalı görünümde olduğu ve yine aynı raporun 5 inci sayfasında bu kez taşınmazın toprağının orman toprağı olduğu belirtilerek raporun kendi içerisinde çelişki yaratıldığı anlaşılmakta olup, bu haliyle yapılan orman araştırmasının hüküm vermek için yeterli olduğunu söyleyebilme imkanı bulunmamaktadır.
Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Bölge Adliye Mahkemesince, öncelikle yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğrafları ile amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri, tapu kayıtları hükmen oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ve varsa ilgili Yargıtay ilamlarının örnekleri bulundukları yerlerden getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı üçer kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan, daha önceki keşiflerde yer almayan, bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek üç orman mühendisi bilirkişisi, bir fen elemanı ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin katılımıyla keşif yapılmalıdır.
Yapılacak bu keşifte, dosya arasına getirtilen belgeler, çekişmeli taşınmazla birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle, taşınmazın öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116 sayılı Orman Kanunu (3116 sayılı Kanun), 4785 sayılı Orman Kanununa Bazı Hükümler Eklenmesine ve Bu Kanunun Birinci Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (4785 sayılı Kanun), 5658 sayılı Orman Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesine ve Bu Kanuna Bazı Maddeler Eklenmesine Dair Kanun (5658 sayılı Kanun) sayılı Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyetlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; taşınmazın toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; hakim gözetiminde, taşınmazın dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler, fen, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişileri ile orman bilirkişi eliyle yerine uygulattırılıp, orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazın gerçek eğimi, klizimetre aletiyle ölçülerek, memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle tespit edilmeli; hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle üç boyutlu incelemesi yapılarak taşınmazın niteliği, üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı gibi hususların açıklandığı ve dava konusu taşınmazın 6831 sayılı Kanun'un 17/2 nci maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten ve önceki bilirkişi raporundaki çelişkilerin irdelenerek sebeplerinin açıklanıp söz konusu çelişkinin giderildiği, müşterek imzalı şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan, krokili, bilimsel verileri bulunan, yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı ve bu şekilde, çekişmeli taşınmazın orman sayılan yerlerden olup olmadığı tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenerek oluşacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.
Bölge Adliye Mahkemesince, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazıl şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
S O N U Ç: Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
07.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.