Sanıklar hakkında; Mahkûmiyet
Sanıklar hakkında Dairemizce verilen bozma kararı üzerine kurulan hükmün; sanıklar müdafii ve katılanlar vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesindeki temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
Yerel Mahkemece sanıklar hakkında taksirle öldürme suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 85/1, 62/1,50/4-1-a ve 53/6 maddeleri uyarınca sanık ... hakkında 18.200 TL, sanık ... hakkında 12.100 TL adli cezası ile cezalandırılmalarına, sanıkların, kayak sporuna yönelik görev yapmaktan 1 yıl süreyle yasaklanamalarına karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca onama-bozma kararı verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyasının Daireye tevdi edilmesi üzerine Dairemizce yapılan inceleme neticesinde sanıkların olayda kusurlarının bulunmaması nedeniyle haklarında beraat kararı verilmesi ve 5237 sayılı TCK'nın 53/6 maddesi uyarınca, sanıkların icra ettiği mesleklerinin ruhsatnameye bağlı olarak yürütülen mesleklerden olmaması nedeniyle sanıklar hakkında anılan maddenin uygulanmasının isabetli olmadığına karar verilmiştir. Dairemizin bozma ilamı üzerine yapılan yargılama neticesinde Mahkemece, sanıkların beraat etmeleri yönündeki bozma ilamına, kararının usul ve yasaya uygun olmadığı gerekçesiyle önceki kararda direnilmesine, aynı bozma ilamında sanıklar yönünden 5237 sayılı TCK'nın 53/6 maddesinin uygulanamayacağına dair kısım açısından bozma ilamı usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle kısmen uyulmasına karar verilmiş olup Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca bozma kararı verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.
Katılanlar vekilinin temyiz sebepleri; alt hadden ceza tayin edildiğine, indirim hükümlerinin ve adli para cezasına çevrilme hükümlerinin uygulanmaması ile 5237 sayılı TCK'nın 53/6 maddesinin uygulanması gerektiğine, sanıklar müdafiinin temyiz sebepleri; beraat kararı verilmesi gerektiğine ilişkindir.
Yerel Mahkemece, dosyada mevcut belge ve bilgiler, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde alınan beyanlarla birlikte dikkate alınarak yapılan değerlendirmede; bir kişinin ölümü ile sonuçlanan kayak antremanınından sanık ...'ın asli, sanık ...'un tali kusurlu olduğu kabul edilerek, sanıklar hakkında 5237 sayılı TCK'nın 85/1. maddesindeki taksirle öldürme suçundan mahkûmiyet kararı verilmiştir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26.11.2013 tarihli, 2013/50 esas, 2013/525 sayılı kararına ve süreklilik kazanmış uygulamalarına göre, şeklen direnme kararı verilmiş olsa dahi; bozma kararı doğrultusunda işlem yapmak, bozma kararında tartışılması gerektiği belirtilen hususları tartışmak, bozma sonrasında yapılan araştırmaya, incelemeye, toplanan yeni delillere dayanmak, ilk kararda yer almayan ve daire denetiminden geçmemiş bulunan yeni ve değişik gerekçelerle hüküm kurmak suretiyle verilen karar; özde direnme niteliğinde olmayıp, bozmaya eylemli uyma sonucu verilen yeni bir hükümdür. Bu nitelikteki bir hükmün temyiz edilmesi halinde ise incelemenin Yargıtay'ın ilgili dairesi tarafından yapılması gerekir. Dairemizin bozma ilamından sonra yerel mahkemece yapılan yargılama sonucunda önceki uygulama aynen benimsenmiş ise de; yeni ve değişik gerekçelerle hüküm kurulmasından ve bozma kararında belirtilen hususların tartışılmasından dolayı yerel mahkemenin son uygulaması direnme kararı olmayıp, yeni hüküm niteliğinde olduğundan, direnme kararının eylemli uyma olarak kabulü ile hükmü temyizen inceleme görevinin Dairemize ait olduğu belirlenerek yapılan incelemede:
Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve Kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, katılanlar vekilinin yukarıda ilgili bölümde ileri sürdüğü bu kapsamdaki ve yerinde görülmeyen diğer temyiz sebeplerinin reddine, ancak;
17 yaşında olup 3 yaşından itibaren kayak sporu ile ilgilenen ve Türkiye Alp Disiplini Milli Takım Oyuncusu sıfatına sahip ...'nun Türkiye Kayak Federasyonu Başkanlığı tarafından 13-15 Ocak 2012 tarihlerinde Erzurum Konaklı Kayak Merkezi'nde düzenlenecek Alp Disiplini Büyükler-Gençler 1. Etap kayak yarışmasına yarışmacı olarak katıldığı, yarışmadan bir gün önce antrenman yapmak için yarışmanın yapılacağı Erkeler Süper G pistinde ( 1 nolu pist) suni karlama yapılması nedeni ile antrenmana açılmamasından dolayı Bayanlar Süper G pistinde ( 2 nolu pist) antrenman yaptıkları, antrenman yapılan 2 nolu pistte, üç ayrı kulübün otuza yakın sporcusunun bulunduğu, Aslı’nın, Uludağ Kayak Kulübü sporcusu olduğu ve bu kulübün antrenörünün antrenman için 36 adet Süper G (SG) kapılarını depodan alarak bayanlar pistine yukarıdan aşağıya doğru diktiği, Erzurum Kayak Kulübü tarafından da pistin ortasına Büyük slalom (GS) kapılarının dikildiği, pistin dar olması nedeni ile bir kapının ortak kullanıldığı, Uludağ Kayak Kulübü sporcularına antrenörleri tarafından saat 11.30’a kadar sporculara serbest kayma talimatı verildiği, olay günü saat 11.00 sıralarında Aslı’nın, serbest kayıştan sonra Erzurum Kayak Kulübünün diktiği Büyük slalom (GS) kapısından üçüncü dönüşünü yaptığı sırada dengesini kaybettiği ve pist sınırında bulunan kar yığınlarına çarparak yükseldiği ve pistin iniş istikametine doğru sol tarafta bulunan ahşap kar perdelerine çarpması sonucu öldüğü olayda;
Tüm dosya kapsamından, '' Olay Yeri Keşif Tutanağı''nda, bilirkişi Fatih Kıyıcı tarafından keşif sırasında yapılan gözlemde pistin kar durumunun yeterli olduğunun ancak tahta bariyerler önünde file tarzı koruyucu önlemlerin bulunmadığının belirtildiği, kazanın meydana geldiği pistin FIS tescilli olduğu ve homologasyon sertifikasında, pistin yarışmada kullanımı esnasında görevli ve sporcular dışındaki üçüncü şahısların girişini engellemek, yarışma alanını belirleyen çizgileri göstermek ve sporcuların yarışma sırasında düşmeleri halinde takılarak hızlarının yavaşlamasını sağlamak amacıyla uygulanan geçici ağlar statüsünde olan B tipi ağ (tor) çekilmesinin uygun olacağının belirtildiği fakat olay anında güvenlik ağının çekili olmadığı anlaşılmakla;
“ Kayak Merkezlerinde Alınacak Tedbir ve Önlemler” başlıklı, Erzurum Valiliği tarafından yayımlanan ve ilgili Kurumlara gönderilen genelgenin 15. maddesinde, riskli bölgelere ağ çekilmesi işinin Türkiye Kayak Federasyonu Başkanlığı Erzurum İl Temsilciliği sorumluluğunda olduğu, anılan genelgenin 7-c maddesinde, Kayak Güvenlik Komisyonundan bahsedilmekte olup komisyonun il kriz merkezi adına Palandöken ve diğer kayak merkezlerinde her türlü turizm, tanıtma ve kayak güvenliğini sağlamak üzere alınması gereken bütün tedbir ve önlemi almaya, ilgili otel, kurulmuş ve işletmelere her türlü tedbiri aldırtmaya, tehlike olduğunda kayak pistlerini ve mekanik tesisleri kapatma kararını almaya kayak güvenliğini tehlikeye düşürecek olumsuzlukların giderilmesini ilgili otel işletemesine ve kuruluşlara yaptırtmaya, il kriz merkezince otel işletme ve kuruluşlara verilen görevlerin yerine getirilip getirilmediğini takip etmeye tam yetkili olduğu, 7-h maddesinde, kayak komisyonun, pistleri dolaşarak hangi pistlerin açık hangi pistlerin kapalı tutulacağına yönelik rapor hazırlayacağı, 7-ı maddesinde ise hazırlanan raporun il kriz merkezine jandarmaya, Türkiye Kayak Federasyonu Başkanlığı İl Temsilciliğine, kayak merkezinde bulunan otellere bildireceğinden ve 7-k maddesinde Kayak Güvenliği komisyon raporuna göre kapatılması gereken tesislerin kontrol ve takibini Jandarma ve Kayak Federasyonu Başkanlığı İl Temsilcisinin yürüteceğinin açıkça belirtilmesi, 6-a maddesinde belirtildiği üzere, kayak güvenlik komisyonunun üyeleri arasında Türkiye Kayak Federasyonu İl Temsilciliği personelinin de bulunması ile T.K.F.'nin ana statüsünde yer alan ''Taşra Teşkilatı Başlıklı'' 22. maddesinde, Yönetim Kurulu, Federasyonun yurt içi bağlantısını sağlamak üzere, tüm illerde il temsilcisi ve gerekli görülen yerlerde yeteri kadar personelden oluşan Federasyon temsilcilikleri kuracağının belirtilmesi karşısında, Kayak Federasyonu İl Temsilcisi olarak ...'ın atanması, temyize gelmeyen sanık Ebubekir Urban'ın savcılık huzurunda verdiği ifadesinde, Konaklı Kayak Merkezi'nde her gün sabah saatlerinde kayak güvenlik komisyonu tarafından denetim yapıldığını bu denetim üzerine kayak merkezinin açıldığını ancak kaza gününden önce ve kaza tarihinde böyle bir değerlendirmenin yapılmadığını ve temyize gelemeyen sanık ...'ın savcı huzurunda verdiği beyanında, kayak sezonunda her gün sabah saatlerinde Valilik bünyesinde oluşturulan kayak güvenlik ekibinin pistleri gezerek rapor düzenlediğini, bu raporun Kayak Federasyonu İl Temsilcisi ve ilgili yerlere verildiğini, bu raporlarda pistlerin güvenliği ile ilgili değerlendirmeler ve taleplerin bulunduğunu beyan etmeleri ve dosyada mevcut 04.01.2011 tarihli ''Kayak Güvenliği Günlük Değerlendirme Raporu'' nda 2 nolu pistte yeterli kar olmaması nedeniyle tor çekilip kapatılması gerektiğinin yazılı olması ile 29.12.2011 tarihli Hizmet Alım Sözleşmesi'nin 12/9. maddesinde belirtildiği şekilde Federasyon tarafından 39 km uzunluğundaki ağın depolarda temin edilmiş olması ve maddede '' Federasyonca gösterilen yerlere '' ibaresinden, Federasyonun taşra teşkilatı olan, Federasyonun, taşradaki kayak merkezlerinin kurallara uygun şekilde işletilmesinde görev ve sorumluluğunun fiilen Kayak Federasyonu İl Temsilciliğinde olduğunun anlaşılması karşısında, Türkiye Kayak Federasyonu Başkanı olan sanık ...'ın ve T.K.F.'nin ana statüsü ile görev ve sorumluluğu belirlenmiş olan Türkiye Kayak Federasyonu Genel Sekreteri olan ...'un, yarışmanın yapılacağı Erkekler Süper G pistinin yarışmadan bir gün önce müsait olmaması nedeni ile antrenmanın yapıldığı bayanlar pistindeki ağ çekilmesine yönelik güvenlik tedbiri konusunda yetki ve sorumluluklarının olmadığı, pistlerde kayak güvenliğinin sağlanması konusunda, her ilde oluşturulan sahayla doğrudan temas halinde olan Kayak Federasyonu İl Temsilciliklerinin sorumlu olduğu ve sanıkların, bu konu hakkında bilgilendirilmedikleri de anlaşılmakla, sanıklar hakkında beraat hükmü kurulması gerektiği gözetilmeden, sanıklar hakkında yazılı şekilde hüküm kurulması,
Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle Erzurum 4. Asliye Ceza Mahkemesinin kararına yönelik sanıklar müdafiinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy çokluğuyla BOZULMASINA,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
28.02.2024 tarihinde karar verildi.
(M)
Erzurum 2011 Dünya Üniversiteler Kış Oyunları Hazırlıkları kapsamında Palandöken ve Konaklı kayak merkezi pistlerinin yapımına 2009 yılında başlandığı ve 2010 yılında yapımının tamamlanarak 18.01.2010 tarihinde geçici kabullerinin yapıldığı, kesin kabullerinin 2012 kış sezonu sonunda yapılacağı, pistlere yapılacak “kar perdelerinin Aras Edaştan temin edilen 650 adet hurda ağaç direğin alınması, marangozhanede uygun şekilde biçtirilmesi, pistlere nakledilmesi ve gösterilecek yerlere dikilerek kar perdesi yapılması” hizmet alımı ihalesinin, pistleri fiilen işleten Federasyon Başkanlığı tarafından Erpanaş Pano İnş. şirketine verildiği, pistin kenarında bulunan karın birikmesi ve yayılımını sağlayan 67 adet ahşap kar perdelerinin 21.10.2010 tarihinde Federasyon tarafından monte ettirildiği ve ihale sürecinin federasyon başkanı ve genel sekreteri tarafından yönetildiğinin anlaşıldığı olayda; 29.12.2011 tarihli hizmet alım sözleşmesi ile kayak merkezinin işletilmesinin Federasyon tarafından, Anadolu Kayak İşletmeleri ve Turizm Ltd. Şti.ne devredildiği, sözleşmenin 12/9. maddesine göre güvenlik ağları ve bariyerlerin Federasyonca gösterilen alanlara işletici tarafından yerleştirileceği, pistlere yerleştirilecek güvenlik malzemelerinin Federasyon tarafından temin edileceği belirtilmiş olup;
Türkiye Kayak Federasyonu Başkanlığı Ana Statüsünde federasyonun görevleri başlıklı 6. maddenin ''b'' fıkrasında; “FIS tarafından kendi çatısı altında yer alan branşlara özgü konulan ve uygulanan uluslararası kuralların ve her türlü talimatın uygulanmasını sağlamak'' görevinin federasyona ait olduğu, olaydan bir gün sonra olay yerinde keşif yapılmak suretiyle, Atatürk Üniversitesi Beden Eğitimi Yüksekokulunda Yrd. Doç. Dr. Fatih Kıyıcı tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; “...dünyada bir çok kayak merkezinde bulunan rüzgara karşı pistin bozulmaması ve karı tutmak için kullanılan kar perdelerinin pistin asıl genişliğine tam ulaşılmaması, perdelerin çakıldığı yuvarlak direklerin aynen karlama makinelerinde olduğu gibi koruyucu süngerler ile koruma altına alınmaması, tehlikeli bir durumda kişinin pistte kalmasını sağlayacak ve hızını azaltacak güvenlik ağının olmamasının bir eksiklik olduğu, güvenlik ağı sisteminin, A-B-C net olarak üç şekilde olduğu, A net sisteminin pistte sabit şekilde kurulan sistem olduğu; diğer sistemlerin sabit olmayıp gerekli görülen yerlerde güvenlik olarak kullanılan sistemler olduğu; bu ağların ulusal ve uluslararası bütün yarışmalarda hem güvenlik, hem de yabancı kişilerin yarışma pistine girmemesi için uygulandığı, kar perdesinin rüzgar ile savrulan karları tutmak ve daha sonra karları piste götürmek amacı gözetildiğinde belli bir mesafede kurulmasının düşünülebileceğini; Uluslararası Kayak Federasyonu (FIS)'in bütün kurallarının resmi yarışmalarda alınması gereken önlemler için geçerli olduğunu, Konaklı Kayak Merkezindeki pistlerin alt yapı düzenlemesi, suni kar sistemleri, telesiyej sistemlerinin Kayak Federasyonu Başkanlığınca ihale edildiği; tesislerin geçici kabullerinin yapıldığı; henüz kesin kabul işleminin yapılmadığı, pist ve telesiyejlerin kullanımının Federasyon Başkanlığınca yapılarak gelirlerinin başkanlıkça tahsil edildiği, bu merkezde yapılacak yarışmaların ve yarışma takviminin Federasyonca tasdik edilerek belirlendiği; Her ne kadar T.K.F.B nın tertip ettiği yarışmalara katılan kulüp yada sporculara yarışma öncesinde antrenman yapmak amacı ile yer gösterme gibi bir yükümlülüğü yasal olarak bulunmasa da; TKFB ana statüsünde Federasyonun görevleri başlıklı 6. maddesinde ''b'' fıkrasında; ''FIS tarafından kendi çatısı altında yer alan branşlara özgü konulan ve uygulanan uluslararası kuralların ve her türlü talimatın uygulanmasını sağlamak'' görevinin federasyona ait olduğu, bu bağlamda spor genel müdürlüğü müfettişlerince düzenlenen rapor ile diğer bilirkişi raporlarında da tespit edildiği üzere kazanın meydana geldiği piste ait homologasyon haritasında, pistin en üst bölgesinden başlayarak iniş startının başlamasından hemen sonra sol ve sağ tarafında A ve B tip güvenlik ağının gerekli olduğu, kaldı ki bu homologasyon sertifakasının alınması sırasında pist kenarında kurulu bulunan kar perdelerinin mevcut olmadığı, Federasyon Genel Sekreteri ...’un müfettişlik ifadesinde belirttiği üzere, kar perdelerinin homoligasyonun alınması sırasında mevcut olması durumunda FIS in tek sıra güvenlik ağı yerine çift sıra güvenlik ağı öngörebileceği, homoligasyon haritasına göre FIS kuralları nazara alındığında kazanın olduğu pistte güvenlik ağı uygulamasının zorunlu olduğu, FIS tarafından öngörülen bu kuralı yerine getirme görevinin ana statünün 6/b madddesi uyarınca Fedarasyonun görevi dahilinde bulunduğu, ana statünün 11. maddesinde göre Federasyonu temsil etmek ve Federasyon faaliyetlerini yürütmekle görevli olan Federasyon Başkanı ...'ın, (Ebubekir Urhan'ın müfettiş ifadesinden anlaşılacağı üzere) pistin açılması konusunda sözlü olarak talimat vermesi sırasında, FIS tarafından öngörülen güvenlik ağı kurulması koşulunu yerine getirmesi gerektiği, FIS yarışma kurallarının sadece resmi uluslararası yarışmalarda geçerli olmasına rağmen ayrıca FIS tarafından Kayak Merkezi İşleticisinin görev ve sorumluluklarının da tayin edildiği, buna göre ''pist işleticisinin pist gibi kayak alanlarını oluşturmak, bakımı, işaretlenmesi, pistlerin tamamını veya sınırlarını, istisnai ve anormal tehlike noktalarından ayırması'' gerektiği, kazanın meydana geldiği pistte ise olay günü itibariyle pist sınırını belirleyen çizgileri gösteren ve düşen sporcunun hızını azaltmak amacı ile uygulanan aynı zamanda homoligasyon haritasında da belirtilen B tipi güvenlik ağı uygulamasının yapılmadığı, bu nedenle Konaklı Kayak Merkezi mekanik tesislerini işleten pistlerin her gün kayak sporu için ezilmesi işlemini yerine getiren ve bunun karşılığında telesiyej gelirlerini tahsil eden kayak merkezi işleteni Türkiye Kayak Fedarasyonu Başkanı olarak görev yapan ... ve Federasyon İl Temsilcisi ...'ın yeterli güvenlik önlemi almakta ihmal göstererek kusurlu oldukları...” şeklindeki bilirkişi raporu ve Gençlik ve Spor Bakanlığı müfettişleri tarafından başlatılan soruşturmada görüşlerine yer verilen Abdurrahman Gazi Kodegen ile Prof. Hasan Kasap’ın beyanlarında özetle “....antrenman için gerekli tedbirleri almayan organizasyon tertipçisi Kayak Federasyonunun bu hususta hatalı olduğunu; yarış öncesi antrenmanın yarışın bir parçası olduğunu; organizatörün bunu düşünmesi gerektiğini; antrenmanın önlem alınmayan Bayanlar Pistine yönlendirilmesinin hata ve ihmal olduğunu, kayış güvenliği ve sağlık riskleri açısından yarış ile antrenman arasında farklılık olamayacağını; antrenman ortamları risk denemelerine konu olabileceğinden kayış emniyetlerinin sağlanmasının büyük önem taşıdığını; FIS'in bu yöndeki yarış talimatlarının antrenmanlar için referans değerler olduğunu; yarışmayı organize edenin, sporcular için güvenli bir antrenman yeri göstermekle yükümlü olduğunu; Bayanlar Super G pistinin ağla desteklenerek ve sağlık ekipleri hazır edilerek çalışmaya açılması gerektiğini; pistin hemen bitiminden ahşap perdeye doğru oluşan tehlikeli meyil; pistin kenarına ağ çekilmediği için görsel yanılgı oluşturduğunu, ağların pistin sınırının fark edilmesi için hayati önem arz ettiğini ve yarışmayı düzenleyen Kayak Federasyonu Başkanlığının kusurlu olduğu...” şeklindeki görüşleri ve Türkiye Kayak Federasyonu Ana Statüsünün Federasyon Başkanının görevlerini düzenleyen 11. maddenin b fıkrasında federasyonun faaliyetlerini kanunlara uygun olarak yürütmek görevinini Federasyon Başkanına ait olduğu, yine Federasyon Ana Statüsünün 21. maddesinde genel sekreterin görevlerinin düzenlendiği, bu maddenin 4. bendinde, genel sekreterin federasyon yönetiminin gerektirdiği idari, mali ve teknik bütün hizmetlerin yürütülmesini sağlamakla görevli ve yetkili olduğu hususlarının düzenlenmesi karşısında; yarışmanın yapılacağı Erkekler Süper- G pistinin olay günü kapatıldığı, yarışmanın bir parçası olan ve yapılması muhakkak olan antrenmanlar için yarışmadan bir gün önce uluslararası standartlara ve Uluslararası FIS kurallarına uygun pistin hazır edilmediği, yarışmacıların yönlendirildikleri Bayanlar Süper- G pistinin yeterli kar olmaması nedeni ile genişliğinin uluslararası standartların altında olduğu ve kar seviyesi düşüklüğü nedeniyle enine 25 metrelik kısmı kullanımda olan pistin kullanıma açılmaması gerekirken kullanıma açılıp pistin bitiş çizgisine yakın mesafede kar perdelerinin konumlandırılması ve yarışmacıların kar perdelerine ulaşmasını engelleyecek hiçbir önleyici tedbirin alınmaması ve pistin bu şekilde açılmasına, federasyon başkanı sanık ... tarafından onay verilmesi nedenleri ile yarışmaları organize eden ve pistin iktisadi işleteni olan, güvenlik malzemelerini ve mekanik tesisleri tedarik etmek, denetlemek ve kontrol etmek ile görevli bulunan Federasyon başkanı, genel sekreteri ve ve İl temsilcisi olan sanıklara kusur izafe edilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından; olayın meydana gelmesine kusurları ile sebebiyet veren sanıkların mahkumiyetine ilişkin Mahkemenin kabul ve takdiri yerinde görülmüş olduğundan, sanıkların beraatine karar verilmesi gerektiğine ilişkin sayın çoğunluğun görüşüne katılmamaktayım.