Esastan Ret
Taraflar arasındaki iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı, davalı ... Grup Yapı Mühendislik İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti., davalı ...Ş. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı, davalı ... Grup Yapı Mühendislik İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti., davalı ...Ş. vekilleri tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Davacı vekili dava ve birleşen dava dilekçesinde özetle; davacının 24.06.2013 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı idareye ait hiçbir birimde çalışmadığını davalı idarenin asıl işveren sıfatı bulunmadığını, davacıya ait herhangi bir belge ve bilgi bulunmadığını, iş kazası meydana geldiğinde inşaatın ihale sürecinin davalı idare ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında 17.02.2012 tarihinde imzalanan protokol gereğince Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından yürütüldüğünü, davacının çalıştığı işverenin Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile TOKİ’den ihaleyi alan ve yürüten inşaat firması olduğunu, davacının kendi kusuru ile kazaya sebebiyet verdiğini, dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmektedir.
2.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin bu davada taraf olmadığından kendisi hakkında hüküm kurulamayacağını ancak dava ve ihbar dilekçesine karşı yazılı beyanda bulunma zorunluluğunda kalındığını, davacının iş kazasına maruz kaldığı belirtilen işyerinin işveren mali mesuliyet sigorta poliçesi ile 350.000 TL azami teminat limiti ile sigortalı olduğunu, teminat miktarının müvekkili sigorta şirketinin bu poliçeden doğan sorumluğunun üst limit olduğunu, ekli poliçeden anlaşılacağı üzere manevi tazminatın da bu teminata dahil olduğunu, maddi tazminat talebi ile ilgili iş kazası sebebiyle müvekkilinin sorumluluğunun kusura dayalı ve poliçe limiti ile sınırlı sorumluluk olduğunu, iş gücü kayıp oranının Adli Tıp Kurumunca belirlenmesi sonucunda belirlenecek kusur ve maluliyet oranlarına göre hazine müsteşarlığı siciline kayıtlı bir sigorta aktüeri tarafından maddi tazminat alacağının tespiti gerektiğini, SGK'ya müzekkere yazılarak iş kazası neticesi davacıya bağlanan aylık ya da yapılan ödeme olup olmadığının sorulmasının varsa bunların miktarlarının ve peşin sermaye değerlerinin bildirilmesinin istenilmesini taleple davanın reddini istemiştir.
3.Davalı ... ...Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkiline karşı dava açmadığını, bu yolla davalı konumuna konulamayacağını, davanın ıslah ile değiştirilemeyeceğini, davacının iş kazası geçirdiğini iddia ettiği 24.06.2014 tarihinde işyerinde çalışma olanağı olmadığını, sigorta kayıtları itibariyle itiraz süreleri dikkate alındığında davanın 24.06.2013 tarihindeki kaza ile ilgili olduğunun anlaşıldığını, davacının talebinin zamanaşımına uğradığını, davacının kalıcı rahatsızlığı veya sakatlığı var ise bunun kazadan meydana geldiğini açıkça ortaya konulması gerektiğini, zararının SGK'dan talep etmeden, açılmış dava var ise sonuçlanmadan, maddi tazminat talebinde bulunamayacağı gibi maddi zararları somut zararlar ile belgelendirmesi gerektiğini, manevi tazminat ile ilgili bir miktar bildirmediğini, mahkemenin talep ile bağlı olduğunu bu nedenle davanın reddinin gerektiğini savunmuştur.
4.Davalı Başbakanlık TOKİ İdaresi Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen iş kazasında davalı olarak gösterilen müvekkilinin taraf sıfatının bulunmadığını, bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını, müvekkili olan idarenin yalnızca ihale makamı olduğunu, anahtar teslimi suretiyle eser sözleşmesi imzalanmakta olduğunu, bu nedenle davacının işvereni olmadıklarını, işveri ve çevresindeki bölgede meydana gelebilecek kazalardan doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinin yükleniciye ait olduğunu, davacının müvekkili idarenin çalışanı olmadığını, hukuki herhangi bir bağının olmamasından dolayı hiç bir şekilde sorumluluk yüklenemeyeceğini, esas yönünden de bu davanın dayanağının bulunmadığını belirterek açılmış olan bu davanın reddini talep etmiştir.
5.Diğer davalılar cevap dilekçesi sunmamışlardır.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemenin 2014/425 Esas sayılı dosyası açısından; davalı ... bakımından davacının davasının reddine, davalı T.C. Başbakanlık Toplu Konut İdaresi bakımından davacının davasının reddine, davalı ... bakımından davacının davasının reddine, Mahkeme dosyası ile birleştirme kararı verilen Konya 1. İş Mahkemesine ait 2017/432 E. 2017/448 K. sayılı dosyasındaki talepleri bakımından davacının davalılar ... Grup Yapı Müh. Ltd. Şti., Liva Kimya Boya Yapı İnş. Ltd. Şti., ... Sigorta A.Ş. açısından davasının kısmen kabulüne kısmen reddine, davacının sürekli iş göremezliğe ilişkin maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile bilirkişi raporunda hesaplanan 218.808,88 TL sürekli iş göremezliğe ilişkin maddi tazminatın kaza tarihi olan 24.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe miktarı olan 350.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı ... tarafından yapılan 243.172,80 TL ödemenin hükmün infazı sırasında dikkate alınmasına, davacının feragati nedeniyle geçici iş göremezliğe ilişkin maddi tazminat talebinin reddine, davacının manevi tazminata ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe miktarı olan 350.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ... Grup Yapı Mühendislik İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti., davalı ...Ş. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme kararına hükmederken asgari ücretin baz alınmasının bozma nedeni olduğunu, inşaat işçilerinin hiçbir zaman asgari ücret ile çalışmadığını, Mahkeme kararının kaldırılarak, yeniden bilirkişi raporunun aldırılmasını yahut bilirkişi raporundaki emsal ücrete yönelik yapılan hesaplama baz alınarak müvekkili lehine yeniden hüküm kurulmasını talep ve beyan etmiştir.
2.Davalı ... Grup Yapı Mühendislik İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; iş kazasından kaynaklanan davada Mahkeme kararının, Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 04.09.2019 tarihli ve 2019/459 E.,- 2019/602 K. sayılı kararı ile kaldırıldığını, kaldırma kararının gerekçesinin de dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile SGK müfettişi inceleme raporu arasında kusur oranları yönünden çelişkiden kaynaklandığını, kaldırma kararı doğrultusunda Mahkemece farklı bir heyetten rapor alındığını, bu rapor ile daha evvel alınan rapordaki kusur oranlarının aynı olduğundan, kusur oranlarının kesinleştiğini, Mahkeme yargılama boyunca meslekte kazanma gücü kaybına ilişkin hiçbir araştırma yapmadığını, bir sağlık Kurumundan maluliyet raporu aldırılmadığını, yargılama aşamasında yeniden meslekte kazanma gücü kaybı oranı kesinleştirilmeden Mahkemece maddi tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davacının müvekkil şirketi davaya dahil ettiğini ve manevi tazminata hükmedildiğini, bu durumun hem usule hem de yasaya aykırı olduğunu, Mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
3.Davalı ...Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının iş kazası geçirmesi sebebiyle Mahkemece iş göremezlik ve manevi tazminata hükmedildiğini, maddi tazminatın kusur oranına ve prim teminat dengesi gözetilmeden kabul edildiğini, bilirkişi raporunun hükme esas alınabilir nitelikte olmadığını, SGK tarafından davacıya maluliyet nedeniyle yapılan ödemeler güncellenmeden dava konusu tazminat tutarının güncellendiğini, tazminat tutarının müvekkil şirketin iş kazası tarihinden itibaren işleyecek faiz ile sorumlu tutulmasının yasaya aykırı olduğunu, Mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini talep edilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalı şirketler tarafından inşaatı yürütülen Necmettin Erbakan Üniversitesine ait hastane inşaatında 24.06.2013 tarihinde dengesini kaybetmesi sebebiyle yüksekten düşme şeklinde iş kazası geçirdiği, SGK Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezinin 22.07.2015 tarihli kararında davacının sürekli iş göremezlik derecesinin % 31,2 ve kontrolünün gerekmediğinin tespit edildiği, Dairenin 2019/459 Esas, 2019/602 Karar ve 09.04.2019 tarihli ilamı ile meydana gelen iş kazası sebebiyle SGK müfettişleri tarafından düzenlenen rapordaki kusur oranı ile Mahkemece yargılama sürecinde alınan 27.04.2018 tarihli bilirkişi heyeti tarafından sunulan rapordaki kusur oranları arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğinden bahisle Mahkeme kararının kaldırılarak dosyanın Mahkemesine iade edildiği, Mahkemece Dairenin kararı sonrası talimat yolu ile alınan 03.01.2020 tarihli, 1 inşaat, bir makine mühendisi iş güvenliği uzmanı ile bir nitelikli hesaplama bilirkişisinden oluşan heyetten alınan bilirkişi raporunda iş kazasının oluşumunda asıl işveren ... ...Ltd. Şti.'nin % 30, alt işveren Liva ...Ltd. Şti. % 45, kazalı işçinin de % 25 kusurlu olduğunun rapor edildiği, iş kazasında, işveren- altı işveren olarak davalılar ... ...Ltd. Şti., Liva ...Ltd. Şti., nin 6331 sayılı Kanun'un 4/1-a ve b maddelerinde belirtilen işverenin çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlama yükümlülüğü ile bu yükümlülüğün gereği olarak işçilerin alınan tedbirlere uyulup uyulmadığını, izleme denetleme ve uygunsuzluk var ise giderilmesinin sağlanması şeklindeki eylemleri yerine getirmeyerek kusurlu oldukları, buna bağlı olarak denetime elverişli 03.01.2020 tarihli heyet tarafından sunulan rapordaki söz konusu davalılara yüklenen kusurun ve buna göre Mahkemece hüküm kurulmasının yerinde olduğu, her ne kadar davacı vekili müvekkilinin alçı sıva ustası olduğunu dolayısıyla ücretinin asgari ücretten yüksek olduğunu beyan ve iddia etmiş ise de davacı tarafın bu iddiaya ilişkin olarak davacının alçı sıva ustası olduğuna dair herhangi bir ustalık belgesinin dosya kapsamına sunmadığı, yine davacının yargılama sırasında yapılan sosyal ve ekonomik durum araştırmasına ilişkin gelen cevabi yazılarda davacının alçı sıva işinden çok otellerde çalıştığının bildirilmesi ve iş kazasının meydana geldiği tarihte davacının 23 yaşında olması da dikkate alındığında Mahkemece davacının aldığı ücretin asgari ücret olarak baz alınıp buna göre hüküm kurulması yoluna gidilmesinin isabetli olduğu, davacının maluliyet oranına ilişkin SGK Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezinin 22.07.2015 tarihli raporuna yargılama aşamasında taraflarca herhangi bir itirazın dile getirilmemesi karşısında, söz konusu maluliyet oranının taraflar yönünden kesinleşmiş olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ... Grup Yapı Mühendislik İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti., davalı ...Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebeplerle aynı doğrultuda kararının bozulması gerektiğini belirtmiştir.
2.Davalı ... Grup Yapı Mühendislik İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebeplerle aynı doğrultuda kararının bozulması gerektiğini belirtmiştir.
3.Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebeplerle aynı doğrultuda kararının bozulması gerektiğini belirtmiştir.
Uyuşmazlık, sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci ve 77 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddeleridir.
1. Davacı vekilinin maddi ve manevi tazminata, davalılar ...ve ... Sigorta A.Ş. vekillerinin manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun'un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun'un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
2.6100 sayılı HMK'nın 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır.
Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen miktar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.735,737 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla davacı açısından temyize getirilen miktar bakımından maddi tazminata ve davacı ile davalılar vekillerinin manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.
2. Davalılar ...ve ... Sigorta A.Ş. vekillerinin maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, davalı ... Grup Yapı Mühendislik İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekilinin tüm, davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
3.Sigortacının temerrüde düştüğü hallerde faiz başlangıç günü temerrüt tarihi olup hak sahiplerinin sigortacıyı dava tarihinden önce temerrüde düşürdüğü kanıtlanamaz ise sigortacının faiz yükümlülüğü dava tarihinden başlar. Hal böyle olunca hüküm altına alınan tazminatlara uygulanacak faizin dava tarihi yerine, hükümdeki gibi dava tarihinden öncesine götürülmesi usule ve yasaya aykırı olup bu durum bozma nedenidir.
4.Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.
Açıklanan sebeplerle,
1. Davacı vekilinin maddi ve manevi tazminata, davalılar ... Grup.. Ltd. Şti. ve ... Sigorta A.Ş. vekillerinin manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının miktardan reddine,
2. Davalı ... Grup.. Ltd. Şti. vekilinin maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının reddine,
3. Davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
4. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının B-1/a. bendinde yer alan;
"1-Maddi Tazminat Yönünden;
a) Davacının sürekli iş göremezliğe ilişkin maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile bilirkişi raporunda hesaplanan 218.808,88 TL sürekli iş göremezliğe ilişkin maddi tazminatın kaza tarihi olan 24.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe miktarı olan 350.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, " ibarelerinin hükümden çıkarılmasına, yerine;
"1-Maddi Tazminat Yönünden;
a) Davacının sürekli iş göremezliğe ilişkin maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile bilirkişi raporunda hesaplanan 218.808,88 TL sürekli iş göremezliğe ilişkin maddi tazminatın kaza tarihi olan 24.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe miktarı olan 350.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla ve faiz 27.06.2014 dava tarihinden başlatılmak üzere) alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, " rakam ve sözcüklerinin eklenmesi suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ... Grup Yapı Mühendislik İnşaat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.'ne yükletilmesine,
Temyiz harcının istek halinde davacı ile davalı ...Ş.'ne iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
30.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.