HÜKÜMLER: Mahkûmiyet
Sanıklar hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
...2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.02.2016 tarihli ve 2015/84 Esas, 2016/142 Karar sayılı kararı ile resmi belgede sahtecilik suçundan sanıklar hakkında, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 204 üncü maddesinin birinci fıkrası, 62 ve 53 üncü maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve hak yoksunluklarına, ve sanık ... hakkında 5237 sayılı Kanun'un 58 inci maddesi uyarınca tekerrür hükümlerinin uygulanmasına karar verilmiştir.
1. Sanık ...'in temyiz istemi, suç işleme kastının bulunmadığına, bütün işlemleri kanuna uygun olarak yaptığına,
2. Sanık ...'nın temiz istemi, atılı suçu işlemediğine, Rusya Devletinden aldığı sürücü belgesinin sahte olduğunu bilmediğine, lehe hükümlerin uygulanmadığına,
3. Sanık ...'in temyiz istemi, belgenin sahte olduğunu bilmediğine, beraatine karar verilmesine bu mümkün olmadığı takdirde lehe olan hükümlerin uygulanmasına,
İlişkindir.
4. Sanık ...'in temyiz istemi, bir sebebe dayanmamaktadır.
1.... İl Emniyet Müdürlüğü, Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünce,... ili ve ilçelerinde 2007-2008 yıllarında Rusya Federasyonuna çalışmak için giden (ya da gitmeden) birçok kişinin yasadışı yollarla sürücü belgesi alarak bu sürücü belgelerini Türkiye'de tebdil yolu ile ülkemize ait sürücü belgesine çevirdikleri yönünde tespitte bulunulduğunun bildirilmesi üzerine başlatılan soruşturmada, Trafik Tescil ve Denetleme Şube Müdürlükleri ile yapılan yazışmalar neticesinde 2007-2013 yılları arasında ...ilçesinde toplam 101 kişinin Rusya ülkesinden aldıkları sürücü belgelerini tebdil yolu ile ülkemize ait sürücü belgeleri ile değiştirdikleri bilgisine ulaşıldığı, KOM Şube Müdürlüğünün 25.10.2013 tarihli ve 631177 sayılı yazısı ile söz konusu şahıslara ait sürücü belgelerinin doğruluğunun ve Rusya Federesyonu tarafından verilip verilmediğinin tespiti amacıyla, T.C. Moskova Büyükelçiliği ile yazışma yapıldığı, Büyükelçiliğin 21.01.2014 tarih ve 4200070 sayılı cevabi yazısı ile, "Rusya Federasyonu tarafından gönderilen notada E Tipi ehliyetlerin geçerliliği konusunda ilgili Rusya Federasyonu kanununa göre sadece B, C veya D sınıfı sürücü belgesi sahiplerinin E sınıfı sürücü belgesi de alabilecekleri, Rusya Federasyonunda tek başına E sınıfı sürücü belgesi düzenlenmediği, bu tip ehliyetlerin geçerliliği konusunda (yani tek başına E sınıfı sürücü belgelerinin geçerliliği konusunda) Rusya Federasyonu makamlarından ayrıca bilgi talebinde bulunulmasına gerek olmadığının bildirildiği, 2007-2008 yıllarında Rusya Federasyonundan sürücü belgesi alarak tebdil yolu Türkiye sürücü belgesi temin ettikleri tespit edilen sanıkların Rusya'dan aldıkları sürücü belgelerinin tek başına alınmış E sınıfı sürücü belgesi olduğu tespit edildiğinden, sanıklar hakkında, Türk makamlarından aldıkları sürücü belgelerinin dayanağı olan sürücü belgelerinin sahte olduğu iddiasıyla resmi belgede sahtecilik suçundan kamu davaları açılmıştır.
2. Sanıklar savunmalarında özetle, Rusya Federasyonundan aldıkları sürücü belgelerinin sahte olduğunu bilmediklerini, suç işleme kastlarının olmadığını beyan etmişlerdir.
3. Mahkemece, sanıkların Rusya Federasyonundan aldıkları ehliyetlerin sahte olduğuna dair bilginin şüphe üzerine yapılan araştırma neticesinde mi yoksa mutat kontroller sırasında mı anlaşıldığı hususunun... İl Emniyet Müdürlüğünden sorulduğu, 14.05.2015 tarihli ve 319093 sayılı cevap yazısında;...Emniyet Müdürlüğünün Şube Müdürlüklerine gönderdiği 01.04.2013 tarihli 207178 sayılı yazısında, hakkında şüpheli işlemi yapılan Y.Ç.nin beyanında,... İli ve ilçelerinde 2007 ve 2008 yıllarında Rusya Federasyonuna çalışmak için giden bir çok kişinin yasa dışı yollarla ehliyet alarak burada tebdil yolu ile Türk ehliyetine çevirdiklerini ifade ettiğinin bildirilmesi üzerine yapılan çalışmalar neticesinde söz konusu sahteciliğin tespit edildiği belirtilmiştir.
4. ...İlçe Emniyet Müdürlüğünün 10.03.2015 tarihli ve 64071 sayılı yazısında; trafik kuruluşlarınca yabancı sürücü belgelerinin sahtelik tespitlerinin yapılmadığı belirtilmiş ve Emniyet Genel Müdürlüğünün 2004/155 sayılı Genelgesi kapsamında uygulanan, dış ülkelerden alınan sürücü belgelerinin ülkemizde tebdil işlemlerinin yapılması sırasında dikkat edilecek hususlar ile ülkemiz sürücü belgesi karşılıkları gösteren 08.02.1996 tarihli ve 53 sayılı genelgenin gönderildiği görülmüştür.
5. Mahkemece, yabancı ülkeden alınan sürücü belgelerinin ülkemizde tebdil yolu ile Türk sürücü belgelerine çevirmek için yapılan başvurularda Emniyet Genel Müdürlüğünün 2014/155 ve 53 numaralı genelgelerinin esas alındığı, ancak Emniyet Genel Müdürlüğünün aynı genelgelerle vermiş olduğu talimat nedeniyle, 2008-2011 yılları arasında yapılan başvurularda tüm müracaatların alınacağı, sürücü belgesi üzerinde silinti, kazıntı veya tahribat var ise ilgili ülkeler ile yazışma yapılması gerektiği, aksi takdirde başka bir araştırma yapılmaksızın işlemlerin tamamlanıp tebdil yoluyla sürücü belgelerinin dönüştürülmesi gerektiğinin belirtilmesi, Rusya'dan sahte olarak alınan ve aldatıcılık nitelikleri bulunan sürücü belgelerinin sahte olduğu bilindiği halde bu husus gizlenmek suretiyle araştırma yükümlülüğü olmayan Emniyet Müdürlüğüne başvuru yapılarak sahte sürücü belgesini kullanmak suretiyle Türk sürücü belgesine çevrildiği ve bu hususların mutat kontroller sırasında değil şüphe üzerine yapılan araştırma neticesinde ortaya çıktığı hususları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek, sanıkların atılı suçu işledikleri sabit kabul edilip temyize konu mahkumiyet hükümleri kurulmuştur.
1. Mahkemenin gerekçesine, olay ve olgular kısmında yer verildiği üzere mahkûmiyet hükümlerinin kabul ve uygulamasında bir isabetsizlik görülmediğinden sanıkların temyiz nedenleri yerinde görülmemiş, 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin uygulanmasında, Anayasa Mahkemesi’nin 08.10.2015 tarihli ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı iptal kararının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.
2. Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemlerin sanıklar tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eylemlere uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, temyize konu kararlarda hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, ...2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.02.2016 tarihli ve 2015/84 Esas, 2016/142 Karar sayılı kararına yönelik sanıklar tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden sanıkların temyiz sebeplerinin reddiyle hükümlerin, Tebliğname’ye uygun olarak, Başkan Vekili ...'ın sanıkların eylemlerinin tarihlerini sahte sürücü belgelerinin alındığı tarih olduğu buna göre olağanüstü zamanaşımının gerçekleştiği ve kamu davalarının düşmesi gerektiğine dair karşı oyu ile oy çokluğuyla ONANMASINA,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
06.02.2024 tarihinde karar verildi.
(Karşı Oy)
Dairemizin yukarıda esas ve karar numaraları belirtilen 06.02.2024 tarihli, ilamındaki hükümlerin tamamının onanması yönündeki çoğunluk görüşüne aşağıdaki sebeplerle katılmıyorum.
I-KONU:
Sayın çoğunlukla ortaya çıkan aykırılığın konusu sanıklar ..., ..., ..., ...'in üzerine atılı sahte sürücü belgesi almak şeklindeki eylemlerinin - sürücü belgelerinin düzenlendiği tarihlerden inceleme tarihine kadar - olağanüstü zaman aşımına uğrayıp uğramadığına ilişkindir.
II-YARGISAL SÜREÇ:
1-Yukarıda adı geçen sanıklar (diğer 39 sanıkla birlikte) hakkında ...Cumhuriyet Başsavcılığının 20/01/2015 tarih, 2015/64-63 sayılı iddianamesiyle resmi belgede sahtecilik suçundan TCK'nin 204/1 ve 53 maddeleri sevkiyle cezalandırılmalı talebiyle kamu davası açılmıştır.
2-...2. Asliye Ceza Mahkemesinin 17/02/2016 tarih, 2015/84 Es., 2016/142 Kr., sayılı kararla sanıkların TCK'nin 204/1,62,53 maddeleri sevkiyle cezalandırılmalarına karar verilmiştir.
3-Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 13/04/2021 tarih, 2016/368050 sayılı tebliğnamesiyle ilk derece mahkemesince verilen mahkumiyet hükümlerinin onanması yönünde görüş bildirilmiştir.
1-Soruşturmanın Başlatılma Süreci:
Ordu İl Emniyet Müdürlüğünün 21/05/2014 tarihli yazıları üzerine başlatılan soruşturmada... ili ve ilçelerinde 2007-2008 yıllarında Rusya Federasyonuna çalışmak için giden (ya da gitmeden) birçok kişinin yasa dışı yollarla sürücü belgelerini Türkiye'de tedbil yolu ile ülkemize ait sürücü belgelerine çevirdikleri iddiasıyla soruşturma başlatılmıştır.
Trafik Tescil ve Denetleme Müdürlüklerince yapılan yazışmalar neticesinde 2007 ile 2013 yılları arasında ...ilçesinde 101 kişinin Rusya Federasyonundan aldıkları sürücü belgelerini ülkemize ait sürücü belgeleri ile değiştirdikleri yönünde delil ve bulgulara ulaşılmıştır.
KOM Şube Müdürlüğü'nün 25/10/2013 tarih 631177 sayılı yazılarıyla şüpheli kişilerin Rusya Federasyonundan aldıkları sürücü belgelerinin doğruluğu Moskova Büyük Elçiliği vasıta kılınarak araştırılmış 21/01/2014 tarih, 4200070 sayılı cevabi yazıda bu ülkeden alınan B, C, D sınıfı sürücü belgelerin E sınıfı sürücü belgesi alabilecekleri ancak, Rusya Federasyonunda tek başına E sınıfı sürücü belgesi düzenlenmediği bilgisi verilmiştir. Konunun ilgili makamların araştırması üzerine Rusya Federasyonunda tek başına E sınıfı sürücü belgesinin alınmasının mümkün olmadığı bildirilmiş, buna göre şüpheli kişilerin aldıkları E sınıfı sürücü belgelerin dayanağı olan Rusya Federasyonu sürücü belgelerini sahte olduğu belirlenerek Türkiye'den verilen sürücü belgelerin de sahte olduğunun kabul edilmesi gerektiği belirtilerek soruşturma başlatılmıştır.
2-Savunmalar:
a-Sanık ... yakalanması üzerine verdiği ifadesinde 10 yıl kadar önce çalıştığı şirketin tercümanı aracılığı ile sürücü belgesi kursuna yazıldığını, 300 dolar verdiğini ve ehliyet aldığını, tercüme işlemleri yaptırıp Türk makamlarından ehliyet aldığını, 8 yıl sonra ise ehliyetinin sahte olduğu şeklinde arandığını belirtmiştir.
b- Sanık ... Rusya Federasyonuna çalışmak için gittiğin orada bulunan ismini bilmediği bir kişinin kendisine ehliyet alabileceği konusunda bilgi verdiğini, yanında bulunan arkadaşları ile birlikte bir süre eğitim gördüğünü ve kendisine E sınıfı ehliyet verildiğini, daha sonra ...Trafik Şube Müdürlüğü'nden tebdil yolu ile Türk ehliyeti aldığını belirtmiştir.
c-Sanık ... Güleç, 2007 yılında Rusya'da çalıştığını, Rusça bilmediğini, adını bilmediği bir tercüman vasıtasıyla ehliyet almak için gerekli belgeleri ve 200 dolar da para verdiğini, daha sonra ehliyetinin getirildiğini, orda da sınava girmediğini ve Türk makamlarından C sınıfı ehliyet aldığını belirtmiş, hatta ehliyetinin aslının nerede olduğunu dahi bilmediğini belirtmiştir.
d-..., kendisinin 2007-2008 yıllarında Rusya'da çalıştığı dönemlerde ehliyet almak için Rus emniyetine başvurduğunu, istedikleri belgeleri verdiğini, tercüman aracılığıyla 20-30 soruya cevap verdiğini, yaklaşık 200 dolar civarında ruble verdiğini ve ehliyetini aldığını, Türkiye'ye geldikten 10 gün sonra da Türk ehliyetine çevirttiğini belirtmiştir.
3-El koyma süreci:
Sahteliği iddia olunan sürücü belgeleri ile ilgili olarak ...Sulh Ceza Mahkemesinin 23/05/2014 tarih, 2014/369 D-iş sayılı kararıyla el konulduğu anlaşılmaktadır.
4-Yabanca menşeli sürücü belgelerinin Türkiye Cumhuriyeti sürücü belgeleriyle değiştirilme süreci:
Rusya Federasyonunda alınan sürücü belgelerinin Türkiye Cumhuriyet sürücü belgesine çevrilerek verilmesi için sanık ...'in 17 Ekim 2007 tarihinde, ...'in 28 Kasım 2007 tarihinde, sanık sanık ...'nın 14 Ocak 2008 tarihinde, sanık ...'in 28 Ocak 2008 tarihinde ekli diğer belgelerle birlikte ...Emniyet Müdürlüğü'ne başvurdukları anlaşılmaktadır.
Türk makamlarından verilme sürücü belgelerinin hangi tarihte düzenlendiğine dair soruşturma evrakı içinde bilgi yoktur.
Bu sürücü belgelerinin hangi tarihlerde kullanıldığına dair dosyada bir belge yoktur.
Emanet makbuzundaki Türk makamlarından verilmiş sürücü belgelerine bu aşamada heyetimizce ulaşılması mümkün olmadığından tanzim tarihleri inceleme tarihi itibariyle tespit edilememiştir.
Dosya kapsamına göre başlatılan soruşturma üzerine şüphelilerin ellerinde bulunan Türkiye Cumhuriyeti sürücü belgelerini teslim ettikleri, teslimden sonra yerel sulh ceza mahkemesinden el koyma kararı alındığı anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere resmi belgede sahtecilik suçu seçimlik hareketli olup, resmi belgenin sahte olarak düzenlenmesi, gerçek bir resmi belgenin başkalarını aldatacak şekilde değiştirilmesi ve sahte resmi belgenin kullanılması suretiyle işlenebilir.
Kullanma seçimlik hareketi belgenin amacına uygun olarak ilgili bir kişi yer veya dairede mevzuat gereği zorunlu olması nedeniyle ibraz edilmesi veya işleme konulması şeklinde gerçekleşebilir. (Bkz. Resmi belgede sahtecilik suçu Hasan Tahsin Gökcan www.dergipark.org.tr.) Örnek olarak sahte belgenin kullanılarak tapuda işlem yapılması, sahte sürücü belgesi ibraz edilerek araç satılması v.s. gibi davranışlar kullanma seçimlik hareketini oluştururlar.
Ancak; sahte belgeyi düzenleyerek seçimlik hareketlerden birini gerçekleştiren fail ayrıca bu sahte resmi belgeyi kullanarak da diğer bir seçimlik hareketi gerçekleştirmiş olacaktır. Bu halde de tek bir resmi belgede sahtecilik suçu işlenmiş olur. Ancak, zaman aşımının başlatıldığı tarih kullanma seçimlik hareketinin tamamlandığı tarih olacaktır.
Dosya kapsamına göre sanıkların 2007 ve 2008 tarihinde Rusya Federasyonundan almış oldukları sahte sürücü belgelerini Türkiye Cumhuriyeti makamlarına ibraz ederek değiştirme suretiyle Türkiye Cumhuriyeti makamlarından düzenlenmiş sürücü belgelerini aldıkları konusunda hiçbir duraksama yoktur. Ancak, ...Sulh Ceza Mahkemesinin 23/05/2014 tarih, 2014/369 D-iş sayılı kararıyla el konulduğu tarihe kadar bu sürücü belgelerini ne şekilde ve hangi tarihlerde kullandıklarına dair dosyada hiçbir bulgu ve belge yoktur. Yukarıda da izah edildiği üzere sahteliği kabul edilen sürücü belgeleri herhangi bir yer ve zamanda kullandıkları sırada sanıklardan elde edilmiş değildir. Muhtemeldir ki soruşturma sürecinde istenilmesi üzerine her bir sanığın ellerinde bulunan Türkiye Cumhuriyeti sürücü belgelerini teslim etmiş, sonra da yetkili sulh ceza mahkemesinden toplu olarak el koyma kararı alınmıştır.
Yukarıda arz ve izah edildiği üzere, sanıkların ayrı ayrı kullanma seçimlik hareketlerini hangi zamanda gerçekleştirdikleri tespit edilemediği sürece zaman aşımının belgelerin düzenlendiği tarihten itibaren başlatılması ve inceleme tarihi itibariyle de olağanüstü zaman aşımı süresinin dolduğu tespit edilerek kamu davalarının ayrı ayrı düşmesine karar vermek gerekirken verilen mahkumiyet hükümlerinin onanmasına dair çoğunluk görüşüne katılmıyorum. 06.02.2024