Kısmen kabul
Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacılar ve davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacılar ve davalı ... vekillerinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı ... Ofis Mobilyaları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (birleşen ... Ahşap Büro Mobilyaları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi) vekili tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların murisleri olan ...'nun davalı ... yerinde çalışırken 08.10.2011 tarihinde meydana gelen olay sonucu vefat ettiğini beyan ederek maddi ve manevi tazminat talep etmiştir.
1.Davalı ... Ofis Mob. San. Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesinde özetle; ... ...’in diğer davalı ...’in sigortalı çalışanı olduğu, dolayısı ile ... ile müvekkil şirket arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi de bulunmadığını, müvekkil şirketin olayla ilgisi bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
2.Davalı ... Ahşap Büro Mobilyaları San ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olay ile ilgili bir ilgisinin bulunmadığını, davacılar miras bırakanı ile her hangi bir bir şekilde işçi işveren ilişkisinin mevcut olmadığını, davaya hasım olarak dahil edilen müvekkilinin büro mobilya işi ile iştigal ettiğini, asıl veya yardımcı işi elektrik, trafo veya direk bakımı olmadığını olayın meydana geldiği işin müvekkilinin iştigal konusu ile ilgisi olmadığı gibi müvekkilinin işinden tamamen bağımsız nitelikte olduğunu, iş kazasına konu işin tamamen bağımsız bir iş niteliğinde olduğunu, müteveffanın yaptığı iş ile müvekkilinin yaptığı iş arasında ayniyet veya benzerlik söz konusu olmadığını, olayın meydana geldiği elektrik direğinin olay tarihinde ve esasen halen müvekkilinin iş yeri sınırları dışında olduğunu, müvekkili şirket tarafından hiç kimseye ya da hiç bir kuruluşa arıza bildiriminde bulunulmadığını, ... veya müteveffanın işvereni aranarak herhangi bir müdahale talebinde de bulunulmadığını, olayın tamamen müvekkili şirketin bilgisi dışında gerçekleştiğini, davacılar miras bırakanı ... ...'nun diğer davalı ... Aslangil sigortalısı olarak 5510 sayılı Kanun 4/a sigortalısı olarak çalıştığını, ceza davasının görüldüğü Küçükçekmece 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/476 Esas sayılı dosyasında aldırıldığı anlaşılan 11.11.2014 tarihli bilirkişi heyet raporunda da müvekkilinin tüzel kişiliğine her hangi bir kusur atfedilmediğinin görüldüğünü, kusur raporunda atfedilen sorumlunun elektrik iletim ve dağıtım işini yapan BEDAŞ şirketi olduğunu, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
3.Diğer davalılar cevap dilekçesi sunmamışlardır.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ...Ş. ile davalı ... Ahşap Büro Mobilyaları San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davaların ayrı ayrı reddine, davacı eş ...’nun destekten yoksun kalma tazminatı isteminin kabulü ile net 199.987,59 TL maddi tazminatın, net 30.000,00 TL manevi tazminatın, davacı evlat ...’nun manevi tazminat isteminin kabulü ile net 15.000 TL manevi tazminatın, davacı evlat Sıdıka Bülbül’ün manevi tazminat isteminin kabulü ile net 15.000 TL manevi tazminatın vefat tarihi olan 09.10.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak verilmesine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalılardan Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. ile ... Ahşap Büro Mobilyaları San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden verilen ret kararının usul ve esas yönünden hukuka aykırı olduğunu, Mahkemece hükme esas alınan ve kendileri tarafından kabul edilmeyen 23.12.2018 tarihli bilirkişi raporuna göre BEDAŞ'ın ve davalılardan ... Ahşap Büro Mobilyaları San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kusursuz bulunmasının kabul edilemez olduğunu, müvekkillerinin murisi ...'nun olay nedeniyle erken yaşta ölmüş olması ve ailesinin geçimini temin eden tek kişi olması nedeniyle, müvekkillerinden eşi ve çocukları açısından manevi tazminat yönünden çok düşük bedel üzerinden hüküm verilmesinin hakkaniyetli ve adil olmadığını, davacıların her biri için tayin edilen manevi tazminatın düşük olduğunu, her bir davalının müteselsil olarak olayın meydana gelmesinde müvekkillerine karşı müteselsilen sorumlulukları bulunduklarını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; gerek müvekkili davalıya, gerekse diğer davalılar ile dava dışı kişilere atfolunan kusur raporlarının, tamamen çelişkili ve hükme dayanak olmaktan yoksun olduğunu, farklı zamanlarda alınan raporlarda, müvekkilinin farklı oranlarda kusurlu bulunduğunu, celp olunan Asliye Ceza Mahkemesindeki bilirkişi raporlarında da çok farklı raporlar mevcut olduğunu, olayda yasa gereği denetim görevini yapmayan BEDAŞ firması ile asıl iş sahibi ... Mobilya Şirketi kusurlu olmasına rağmen, söz konusu davalılara karşı açılan davanın haklı gerekçe gösterilmeden reddedildiğini, destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin aktüer bilirkişi raporunun ise tamamen haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, her şeyden evvel hesaplanan tazminatın fahiş olduğunu, ölen işçinin asgari ücretle çalıştığını, maddi tazminat değerlendirilmesinin yaşam tablosuna göre yapılmadığını, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının çok fahiş olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı raporu ile iş kazası olduğu tespit edilen 08.10.2011 tarihli olayda, davalı ... işverenliğinde sigortaya kayıtlı olarak çalışmakta olan kazalı işçinin, arızanın giderilmesi için elektrik direğine çıktığı ve işi bittiği sırada seksiyonerde (ayırıcı) kıvılcım meydana gelmesi üzerine panikleyerek aşağı atlaması sonucu hayatını kaybettiği, davalı itirazlarının denetlenmesi bakımından Dairece yeniden bilirkişi görevlendirilerek hesap raporu alındığı, gerekçeli ve denetime elverişli olan ve davalı itirazlarını karşılayan rapora itibar edildiği, kazalının aylık kazancının ihtilaflı olduğu, ücret bordroları ve SGK bildirimleri asgari ücret üzerinden düzenlenmiş ise de, kazalının yaptığı iş, meslek kıdemi ve İstanbul Ticaret Odası tarafından asgari ücretin %20 fazlası olarak emsal bildirilmiş olması gözetilerek ve TÜİK kazanç sorgulama raporu uyarınca kaza tarihine göre oranlama yapıldığında Kasım 2010 verilerine göre asgari ücretin 2 katı, Kasım 2014 verilerine göre 1,85 katı ücrete ulaşıldığı dikkate alındığında, asgari ücretin %20 fazlası ücret kabul ve uygulamasının yerinde görüldüğü, dosya kapsamından, kazalı işçinin davalı ... işverenliğinde sigortaya kayıtlı olarak çalıştığı, kaza sırasında bakım ve onarımını yaptığı trafonun, BEDAŞ tarafından özel abonelik sistemi bağlantısı yapılan davalı ... Ahşap Büro Mobilyaları San.Tic.Ltd.Şti'ye ait özel trafo olduğu ve aynı bölgede yer alan tüm özel trafolarla birlikte, davalı ... Sanayici ve İş Adamları Derneği (...) tarafından karar defterine de işlenmek suretiyle tüm trafoların bakım onarım işinin davalı Tez-Işık firması sahibi ...'e verildiğinin anlaşıldığı, İlk Derece Mahkemesince hükme esas alındığı anlaşılan iki ayrı bilirkişi heyet raporlarında ittifakla ...'in %60, ...'ın %30, ... çalışanı olan dava dışı işçinin %5 ve kazalının %5 kusurlu olduğu, BEDAŞ'ın ve ... Ahşap Büro Mobilyaları firmasının kusursuz olduğu yönünde görüş bildirildiği, davacı ve davalının istinaf başvurusunda, BEDAŞ ve ... Ahşap Büro Mobilyaları firmasının kusuru ve sorumluluğu bulunduğuna yönelik itirazda bulunmuş olduklarını, davacının belirsiz alacak niteliğinde açılan davada istinaf aşamasında her iki davalı hakkında ilk kez talep arttırım dilekçesi sunduğu, ancak BEDAŞ'ın, dava dilekçesinde taraf olarak gösterilmediği dahili dava edildiği, Usul Kanunu'nda dahili dava adı altında bir düzenleme bulunmadığı, davanın tarafının ıslah yolu ile dahi değiştirilemeyeceği gözetildiğinde, dahili davalı hakkında yargılama yapılıp hüküm kurulmasının mümkün bulunmadığı, davalı ... Ahşap Büro Mobilyaları firmasının ise yukarıda tespit edildiği üzere kazalının onarımını yaptığı özel trafonun sahibi olduğu ve üyesi bulunduğu Dernek aracılığı ile tesis edilen hizmet alımı ilişkisi kapsamında kazalının istihdam edildiği, hizmet alım sözleşmesinin, üyeleri adına hareket eden Dernek tarafından yapılmış olmasının davalı firmanın sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, 2003 yılından itibaren davalı ... tarafından üstlenilen bakım onarım işinin, sürekliliği ve bağımlılık ilişkisi bulunan bir iş olması karşısında eser sözleşmesi niteliğinden de söz edilemeyeceği hususları dikkate alındığında asıl işveren sıfatıyla ... Ahşap Büro Mobilyaları firmasının sorumluluğunun ve kusurunun değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varıldığı, dosya kapsamı ve bilirkişi heyet raporlarındaki teknik tespitler itibariyle davalı alt işveren ...'in %60 (ve dava dışı işçisi için %5 olmak üzere) kusurlu, asıl işverenin %30 kusurlu, kazalı işçinin %5 kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, istinaf sebeplerinin dışına çıkılamayacağından ve müteselsil sorumluluk esası da dikkate alınarak asıl işveren yönünden kabul edilen %30 kusurun ... Ahşap Büro Mobilyaları firması ile ... arasında dağılımı hususunda bir değerlendirme yapılmadığı, iç ilişki olarak bırakıldığı, buna göre kusur ve sorumluluk yönünden istinaf eden tarafların itirazları yerinde görüldüğünden, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulması gerektiği, ayrıca İlk Derece Mahkemesince takdir olunan manevi tazminat miktarının yetersiz olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle davacı vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, hakkında usulüne uygun açılmış bir dava bulunmayan dahili davalı olarak gösterilen ... hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... Ahşap Büro Mobilyaları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile davalılar ... ve ... Sanayici ve İşadamları Derneği (...) hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile 187.897,95 TL destekten yoksun kalma tazminatının (... Sanayici ve İş Adamları Derneği'nin istinaf başvurusunda bulunmaması sebebiyle İlk Derece Mahkemesince hüküm altına alınan miktar yönünden davacı yararına oluşan usuli kazanılmış hak dikkate alınarak davalı ... Sanayici ve İş Adamları Derneğinin sorumluluğu 199.987,59 TL olmak üzere), kazalı işçinin vefat tarihi olan 09.10.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ... Sanayici ve İş Adamları Derneği ve davalı ... Ahşap Büro Mobilyaları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’na verilmesine, fazla talebin reddine, davacılar ... ve Sıdıka Bülbül'ün maddi tazminat taleplerinin reddine, 80.000,00 TL manevi tazminatın, vefat tarihi olan 09.10.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ... Sanayici ve İş Adamları Derneği ve davalı ... Ahşap Büro Mobilyaları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı eş ...’na verilmesine, 40.000,00 TL manevi tazminatın, vefat tarihi olan 09.10.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ... Sanayici ve İş Adamları Derneği ve davalı ... Ahşap Büro Mobilyaları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı evlat ...’na verilmesine, 40.000,00 TL manevi tazminatın, vefat tarihi olan 09.10.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ... Sanayici ve İş Adamları Derneği ve davalı ... Ahşap Büro Mobilyaları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı evlat Sıdıka Bülbül'e verilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Ofis Mobilyaları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (birleşen ... Ahşap Büro Mobilyaları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi) vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
Davalı ... Ofis ... Şirketi (birleşen ... Ahşap Büro Mobilyaları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi) vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ile ne doğrudan işverenlik ve ne de üst işveren veya aracılık ilişkisi bulunmadığını, trafonun bakımı ve onarımı işini anahtar teslim olarak yani bütünü ile başka bir işverene devir edilmiş bir iş olduğundan müvekkilinin işverenlik sıfatı bulunmadığını, ... isimli işverenin salt kazanın olduğu elektrik direğinin bakım ve onarımı işini değil o sanayi bölgesi içinde bulunan tüm trafo ve direklerin bakım ve onarım işini alt işveren ... Aslangil'e verdiğini, müvekkilinin işverenlik sıfatı bulunmadığından işçiyi gözetme (koruma) borcuna dayalı kusurunun bulunduğundan söz edilemeyeceğini, davacı tarafın aynı dava dilekçesi ile hem kısmi hem de belirsiz alacak davası ikame ettiğini, usul kurallarına aykırı olduğunu belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının yakınlarının tazminat istemine ilişkindir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 ncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci ve 77 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddeleridir.
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, temyiz kapsam ve nedenlerine göre davalı ... Ofis Mobilyaları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (birleşen ... Ahşap Büro Mobilyaları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi) vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile anılan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı ... Ofis Mobilyaları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (birleşen ... Ahşap Büro Mobilyaları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi) vekilinin temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.