Esastan ret
Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2014/02587/1 sayılı tasarım tescil başvurusuna davalı Şirketin itirazının kabulüyle 2013/0769/1 sayılı tasarım ile benzerlik taşıdığı kabul edilen müvekkili başvurusunun reddedildiğini, bu karara karşı yaptıkları itirazın ise 2015-T-183 sayılı YİDK kararı ile nihai olarak reddine karar verildiğini, oysa, davalı Şirkete ait tasarımların müvekkiline ait tasarımların yeniliğini ve ayırt ediciliğini ortadan kaldırmadığını, tasarımın reddine gerekçe olarak gösterilen profilin benzerlik taşımadığını, her iki ürünün de dikdörtgenler prizması şeklinde olmasının bir benzerlik kabul edilemeyeceğini, müvekkili ürününün havalandırma bölümünün farklı tasarlandığını, soğutucular arasında kanopi farkının bulunduğunu, müvekkiline ait kapının kanopiyi tamamen kapattığını, tasarımın bu haliyle ayırt edici hale geldiğini, müvekkiline ait tasarımın iptaline neden olan davalı adına tescilli 2013/07649 numaralı tasarıma ilişkin davanın beklenilmesi gerektiğini, davalıya ait 2013/07649 numaralı tasarımın tescil başvurusu gerçekleşmeden önce 16.09.2013- 20.09.2013 tarihleri arasında Almanya’da gerçekleşen Drinktec 2013 fuarı sırasında müvekkili tarafından tasarımların kamuya arz edildiğini ileri sürerek YİDK’nın 2015/T-183 sayılı kararının iptalini talep etmiştir.
1.Davalı ... Klima San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili adına tescilli tasarımın davacının başvurusuna konu 2014/02587 sayılı tasarımın yeniliğini ortadan kaldırdığını, davacı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik Manisa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde 2015/30 E. sayılı davada konu edilen 2013/07649 sayılı tasarımın müvekkilinin 2002 yılından bu yana yapmış olduğu soğutucu modellerinin dizaynlarında uzun bir geliştirme süreci sonucu ortaya çıkarıldığını, davacının Drinktec 2013 fuarında sergilediği ürün ile müvekkilinin 2013/07649 sayılı tasarımı arasında herhangi bir benzerlik bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
2.Davalı TÜRK PATENT vekili cevap dilekçesinde; davacıya ait tasarım ile itiraza ve iptale dayanak diğer davalının 2013/07649/1 sayılı tasarım arasındaki kanopi yüksekliği farkının belirgin farklılık niteliği taşımadığını, dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini sağlamadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi heyeti her bir ürün için söz konusu karşı ürünler ile karşılaştırmalar yaptığı, ayırt edicilikleri değerlendirdiği, temel yapısı itibarı ile davacıya ait tescillere konu soğutucular ile karşı ürünlerin tümü temel geometrisi ile benzer yapıda oldukları, davacıya ait her iki üründe de kapaklar gövdenin üzerine dışarlak yerleştiği, kapak profil çizgisinin ve soğutucuların ön yüzeyinde yer alan havalandırma bölümünün yerleşim yer ve oranlarının benzerliği ile ürünlerin ön yüzeyinin de benzer şekilde düz bir satıh oluşturacak şekilde tasarlandığı şeklindeki değerlendirmeler dava konusu ürün için söz konusu seçenek özgürlüğü sınırları içerisindeki unsurlarda farklılığın sınırlı olduğu şeklinde değerlendirmelere sebep olduğu, her ne kadar tasarıma konu ürünün genel geometri ve yapısal özellikleri ile beklendik ve harcıalem hale gelmiş niteliklere sahip olsa da geniş seçenek özgürlüğünün bulunduğu, öne çıkan farklılıkların değerlendirilmesi gerektiği, dava konusu ürünler için de hemen tüm ürünler için küçük farklılıklar olmakla birlikte davacı ürün karşısında özellikle 2013/07649/1 sayılı tasarım ile 2014/00829/1 sayılı tasarımlar üzerinden değerlendirildiğinde söz konusu benzerliklerin yanılgıya sebep olacak düzeyde olduğu ve dolayısıyla da davacıya ait iki adet tescilli tasarım ile davalıya ait tasarımın bilgilenmiş kullanıcı gözünde genel izlenim itibariyle benzer tasarımlar oldukları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik ve hatalı incelemeye dayandığını, tasarımların farklılık taşıdığını, dikdörtgenler prizmasının tasarımcının özgürlük alanı dışında kaldığını, benzerliği artıran bir unsur olarak görülemeyeceğini, havalandırma alanlarının yerleşim yerlerinin de zorunluluktan aynı yerde bulunduklarını, ancak boyutlarının, boşluk desenlerinin farklı olduğunu, soğutucu motorların şeklinin farklılık arzettiğini, hemen hemen tüm dikey soğutucuların kullanıcıların soğutucunun içini görebilmesi için cam kapılı olup kapı profillerinin genel olarak birbirine benzediğini, hükme esas alınan raporda ve hükümde dava konusu tasarımlar bakımından seçenek özgürlüğü ve sınırlarının hatalı değerlendirildiğini, özellikle neredeyse tüm ticari soğutucularda bulunan özelliklerin karşılaştırmada benzerlik olarak tespit edildiğini, ticari soğutuculardaki kısıtların tüm soğutucuların genelde raf, kapı, kanopi, havalandırma boyut ve konumlarını belirlediğini, neredeyse birbirlerinin aynı olduklarını, müvekkilinin tasarımında herhangi bir çerçeve içermeyen kapı camının boylu boyunca kapının üstüne ve altına taşırıldığının görüldüğünü, bilgilenmiş kullanıcının ilk bakışta dahi görülen bu farklılığı görmemesinin düşünülemeyeceğini, tasarımların raf yapı ve renklerinin farklılık taşıdığını, bilgilenmiş kullanıcının hatalı tespit edildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının başvuru konusu yaptığı tasarımın bilgilenmiş kullanıcı gözünde genel izlenim itibariyle davalı Şirketin tasarımları ile benzer olduğu, tasarımların genel görünüm itibariyle yenilik ve ayırt edicilik taşımadığı, bu hususları belirleyen bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli görüldüğü gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davaya konu müvekkili tasarımının yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşıdığını, hükme esas alınan raporun eksik ve hatalı incelemeye dayandığını, benzerlik noktasında dikdörtgenler prizmasının yapının tasarım konusu ürünün kullanım alanı dikkate alınarak, tasarımcının özgürlük alanı dışında olduğunu, bu nedenle benzerliği artıran bir unsur gibi görülemeyeceğini, benzerlik olarak belirtilen “soğutucuların ön yüzeyinde yer alan havalandırma bölümünün yerleşim yer ve oranlarının benzer olması” tespitinin doğru olmadığını, havalandırma alanlarının yerleşim yerinin bu tür soğutucularda yapısal zorunluluktan aynı yerde bulunduğunu, boyutlarının ise farklılık taşıdığını, dava konusu tasarımda havalandırma alanının bir kısmının düz şekilde kapının iç tarafında kaldığını, itiraza mesnet tasarımda havalandırma alanının çok daha dar bir yapıda ve kapının dış tarafında bağımsız bir parça olarak görüldüğünü, her iki tasarımda da gövdenin üst ve iç kısmında görülen soğutucu motorların şeklinin de farklılık arzettiğini, müvekkilinin tasarımında kapı profillerinin basamaklı bir yapıya sahip olduğunu, havalandırmanın aşağıda olmasının dikey soğutucularda yenilik ve ayırt ediciliği ortadan kaldıran bir unsur olarak değerlendirildiğinde, yeni bir dikey soğutucu tasarımının tescil edilemeyeceğini, tüm dikey soğutucularda havalandırma aynı yerde konumlandırıldığını, hemen hemen tüm dikey soğutucuların kullanıcıların soğutucunun içini görebilmesi için cam kapılı yapıldığını, kapı profillerinin genel olarak birbirine benzediğini, hükme esas alınan raporda ve hükümde dava konusu tasarımlar bakımından seçenek özgürlüğü ve sınırlarının hatalı değerlendirildiğini, özellikle neredeyse tüm ticari soğutucularda bulunan özelliklerin karşılaştırmada benzerlik olarak tespit edildiğini, ticari soğutuculardaki kısıtların tüm soğutucuların genelde raf, kapı, kanopi, havalandırma boyut ve konumlarını belirlediğini, neredeyse birbirlerinin aynı olduklarını, müvekkilinin tasarımında herhangi bir çerçeve içermeyen kapı camının boylu boyunca kapının üstüne ve altına taşırıldığını, bilgilenmiş kullanıcının ilk bakışta dahi görülen bu farklılığı görmemesinin düşünülemeyeceğini, tasarımların renkleri ve raf yapılarının farklılık taşıdığını, en büyük farkın soğutucuların kapıları arasında bulunduğunu, müvekkiline ait soğutucunun kapısı yeknesak bir parça olarak ve normalde tercih edilenden daha büyük, kanopiyi kapatacak şekilde tasarlandığını, bilgilenmiş kullanıcının hatalı tespit edildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
Dava, TÜRK PATENT YİDK kararı iptali istemine ilişkindir.
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 554 Sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin (554 sayılı KHK) 5,6,7,10 uncu maddeleri.
1. Dava, davalı TÜRK PATENT YİDK'nun 2015/T-183 sayılı kararının iptali istemine ilişkindir. Davacının 2014/02587/1 sayılı tasarım tescil başvurusuna davalı şirketin itirazları üzerine YİDK'nun 2015/T-183 sayılı kararı ile itiraza gerekçe gösterilen 2013/07649/1 sayılı tasarım genel izlenim itibariyle benzer, itiraza gerekçe gösterilen 2014/00829 ve 2014/00872/1 sayılı tasarımlar ile 2013/08288 sayılı faydalı model başvurusuna konu ürün genel izlenim itibariyle farklı görünmüş, itirazın kabulü ile 2014/02587/1 sayılı tasarımın tescilinin iptaline karar verilmiştir. Dava konusu YİDK kararında sadece 2013/07649/1 sayılı tasarım genel izlenim itibariyle benzer kabul edildiğinden başvuru sahibinin açtığı YİDK iptali istemine ilişkin işbu davada sadece anılan tasarım ile başvuruya konu tasarımın karşılaştırılması gerekirken Mahkemece "özellikle 2013/07649/1 nolu tasarım ile 2014/00829/1 nolu tasarımlar üzerinden değerlendirildiğinde söz konusu benzerliklerin yanılgıya sebep olacak düzeyde olduğu" yönündeki gerekçe ile TÜRK PATENT YİDK'nun genel izlenim itibariyle farklı gördüğü 2014/00829 sayılı tasarımın da davanın reddine gerekçe yapılması yerinde olmamıştır.
2. YİDK kararı tarihi itibariyle davalı şirket adına tescilli 2013/07649/1 sayılı tasarım ile davacının başvurusuna konu tasarım uzman bilirkişilerce yapılan karşılaştırma sonucu benzer bulunmuşsa da başvuru tarihi itibariyle uygulanması gereken 554 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin son fıkrası uyarınca ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğunun göz önüne alınması gerekir. Bu bakımdan tasarımın zorunluluktan kaynaklanan yönleri dışında kalan unsurları açısından ayırt ediciliği değerlendirilmelidir. Seçenek özgürlüğü hususu nazara alındığında karşılaştırılan tasarımlarda zorunlu dikdörtgenler prizması unsuru, havalandırma bölümleri, ön yüzey satıhları gibi yönler dışında kalan kanopi ve havalandırma deliklerinin farklılık arzettiği görülmektedir. Nitekim görüşüne başvurulan bilirkişi heyetince de 2014/02587 sayılı başvuru konusu tasarım ile 2013/07649/1 nolu tasarımlar karşılaştırıldığında; farklılıkların, her iki ürünün üst taç kısmında yer alan kanopinin davacı üründe ürünün boyunu aşacak şekilde yüksek tasarlandığı, havalandırma amaçlı açılan boşluk deseninin birbirinden farklılık arzettiğinin görüldüğü belirtilmiştir. Bu durumda tasarımların üst taç kısmında yer alan kanopinin davacı üründe ürünün boyunu aşacak şekilde yüksek tasarlanması, havalandırma amaçlı açılan boşluk deseninin birbirinden farklılık arzetmesinin karşılaştırılan tasarımlar arasındaki benzerliği ortadan kaldırdığının ve başvuruya konu tasarımın tescil şartlarını taşıdığının kabulü ile davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddi yerinde olmamıştır.
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.