Kısmen kabul
Taraflar arasındaki iş kazasından tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.
Kararın davacılar ve davalılardan ..., ... Uluslararası Nak. Gıda Hay. San. Tic. Ltd. Şti., Tarım Kredi Gıda San.ve Tic.A.Ş., Türkiye Sigorta A.Ş. (Devrolan ... Sigorta A.Ş.) vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin kısmen kabulü ile yeniden esas hakkında davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılarYusuf Kılıç, ... Uluslararası Nak. Gıda Hay. San. Tic. Ltd. Şti., Türkiye Sigorta A.Ş. (Devrolan ... Sigorta A.Ş.), Tarım Kredi Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekilleri tarafından süresi içerisinde temyiz edildiği davacılar vekilinin davalıların temyiz başvurularına cevap süresi içerisinde katılma yoluyla temyiz başvurusunda bulunduğu, davalı ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından temyiz incelemesinin duruşmalı yapılması talep edilmiş olmakla beraber miktar itibariyle duruşmaya tabi olmadığı anlaşılmakla duruşma isteminin reddine karar verilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
1.Davacılar vekili dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ...'ın 58 yaşında iken 10.05.2016 tarihinde davalı ...'in yanında ağır vasıta kamyon şoförü olarak çalışmakta iken, işverenin talimatı üzerine ay çiçek küspesi almak üzere gittiği davalı ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından işletilmekte olan Keşan yolu üzerindeki depolama nakliye aktarma sahasında davalı ... Nakliye Gıda Hay. San. Tic. Ltd. Şti adına kayıtlı olup davalı ...Ş. tarafından sigortalanmış olan, aynı zamanda davalı ... Nakliye Gıda Hay. San. Tic. Ltd. Şti ortaklarından davalı ...'ın sevk ve idaresindeki .... çekici,.... dorse plaka numaralı aracın kontrolsüz manevra esnasında kendisine çarpması suretiyle meydana gelen kaza nedeniyle hayatını kaybettiğini, iş kazası nedeniyle müvekkillerinin derin üzüntü yaşadıklarını beyanla eş Kıymet lehine 1.000 TL maddi tazminat ile eş ve çocuklar Selma ve Semra lehlerine 25.000,00 TL'şer manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
2. Davacılar vekili 21.09.2020 tarihli dilekçesiyle eş Kıymet için maddi tazminat istemini 114.378,86 TL'ye arttırmıştır.
1.Davalı Türkiye Sigorta A.Ş. (Devrolan ... Sigorta A.Ş.) vekili cevap dilekçesinde; diğer davalılardan ... Uluslararası Nak. Gıda Hayv. San.t Tic. Ltd. Şti.'ne ait 39 TH 038 plaka sayılı aracın müvekkil şirket nezdinde 25.11.2015 başlangıç, 25.11.2016 bitiş tarihli, 221690488 poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, kazanın meydana geldiği yerin karayolu olmaması sebebi ile müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığına karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı ... Sanayi ve A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle, iş bölümü ve husumet itirazlarında bulunarak, müvekkili şirketin meydana gelen olayla ilgili olarak herhangi bir hukuki ya da cezai sorumluluğu bulunmadığını, 6331 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatın getirdiği yükümlülükleri işletmeci sıfatını haiz gerçek ya da tüzel kişiler için değil, işveren sıfatını haiz gerçek ya da tüzel kişiler için getirdiğini, her iki şoförün de firmaları ile alakası bulunmadığını, gerek kazanın müvekkilinin iş yerinde yürüttüğü faaliyet kapsamında meydana gelmemesi ve kazaya karışanların müvekkili nezdinde istihdam edilmemesi gerekse de kazaya karışan araçların müvekkilince işletilmemesi nedeniyle, söz konusu kazanın müvekkili şirkete yöneltilebilecek hukuki sorumluluk kapsamında ne trafik kazası ne de iş kazası niteliğini haiz olduğunu, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla öyle olduğu kabul edilse bile, müvekkilinin işleten sıfatını haiz olmaması, olayda istihdam eden konumunda bulunmaması ve kusurlu olmaması nedeniyle davanın reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla olayda müvekkili bakımından nedensellik bağının kesildiğini, müştereken müteselsilen sorumluluk iddiasının hukuki mesnetten yoksun olduğunu, kaza hakkındaki soruşturmanın halen devam ettiğini, ceza soruşturmasının işbu dava yönünden bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
3.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle, kazanın meydana gelmesinde kendisinin herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, kazanın kendisinin denetim ve egemenliği altında olmayan diğer davalılardan Tarım Kredi Gıda Sanayi A.Ş.'nin depolama sahasında meydana geldiğini, kendisi haricindeki davalıların kusurunun eylem ile kaza arasındaki illiyet bağını kesen mahiyette olduğunu, yetki ve görev itirazında bulunduğunu, davanın ihbarını talep ettiğini savunmuştur.
4.Davalı ... ve ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın yetkili görevli mahkemede açılmadığını, müvekkillerinden ...'ın çekici aracına monteli yüklü dorse ile diğer davalı ... Sanayi ve A.Ş.'ye ait garajındaki kantardan çıkıp park alanına geri manevra yaparken kontrolsüz olduğu iddiasının gerçeklerle bağdaşmadığını, müvekkilinin gerekli kontrolleri yaptıktan sonra aracını kantardan çıkardığını, müvekkili Yusuf'un asli kusurlu olduğu hususunun doğru olmadığını, ceza davasının sonucunun beklenmesi ve oluşacak sonuca göre karar verilmesini, maddi tazminata yönelik istemin müvekkili şirketin diğer davalı ... nezdindeki ZMSS poliçesindeki limitlerden karşılanmasına karar verilmesini, iş akdine dayanan alacak ve tazminat yönünden istemlerin müvekkili açısından reddini istediklerini, müvekkili şirket yetkililerince cenaze merasimine iştirak edildiğini, davacıların manevi tazminata ilişkin taleplerinin çok yüksek ve sebepsiz zenginleşmeye yol açacak boyutta olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası yazılı kararında özetle; davacıların desteği sigortalı ...'ın davalılardan ... işçisi o kamyon şoförü olduğunu, 10.05.2016 günü davalı ... A.Ş. tarafından işletilen fabrika bahçesinde aracına branda örterken, diğer davalı ... Uluslarararı Ltd. Şti.'nin mülkiyetinde olup davalı ...Ş.'ne sigortalı ve davalı ... sevk ve idaresindeki aracın geri manevrası yaptığı sırasında davacılar desteğine çarpması sonucu ölümlü iş kazasının gerçekleştiği, 15.01.2019 tarihli kök ve itirazların değerlendirildiği 09.06.2019 tarihli ek bilirkişi raporlarına göre; iş kazasının gerçekleşmesinde davalı şoför ...'ın %50, davalılardan işyeri sahibi Tarım Kredi ... Gıda A.Ş.'nin %30 ve davacılar desteğini %20 oranında kusurlu oldukları, davalı işveren ...'in olayda bir kusurunun bulunmadığı, davalı ... Uluslarararı Ltd. Şti.'nin ise kusuru bulunmamakla beraber 2918 sayılı KTK'ya göre aracın maliki olarak araç işleten sıfatıyla kusursuz sorumluluğunun bulunduğunun, kazanın meydana geldiği yerin karayolu sayılan yerlerden olması nedeniyle de davalı ...Ş.'nin sorumluluğunun bulunduğu kabul edilerek karar vermek gerektiği, davacılar murisinin ücreti konusunda emsal ücret araştırması yapıldığı, murisin ağır vasıta şoförü olarak çalıştığı, davacının kıdemi, bildirilen emsal ücret, görevi hep birlikte değerlendirildiğinde 2016 yılında 3.100,00 ve 2017 yılında 3.300,00 TL olabileceği kanaatine varıldığı, 10.01.2020 tarihli aktüerya bilirkişi raporunun ikinci seçeneğinin açıklanan nedenlerle dosya kapsamına ve içtihatlara uygun olduğu kabul edilerek eşin destekten yoksun kalma sebebiyle 114.378,86 TL maddi tazminat alacağı olduğu, taraf vekillerinin bu rapora yönelik itirazda bulunmayıp genel itibariyle önceki itirazlarını tekrar ettiklerini, davacıların manevi tazminat istemlerinin ise 25.000,00 TL olarak tam kabulüne karar vermek gerektiğini işveren ... yönünden davanın reddine, diğer davalıların ise anılan maddi ve manevi tazminat miktarlarıyla sorumluluklarına hükmedildiği anlaşılmıştır.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalılardan ..., ... Uluslararası Nak. Gıda Hay. San. Tic. Ltd. Şti., Tarım Kredi Gıda San.ve Tic.A.Ş., Türkiye Sigorta A.Ş. (devrolan ... Sigorta A.Ş.) vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.
1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ...'in işveren olarak T.B.K'nın 66 ncı maddesi kapsamında adam çalıştıran olarak kusursuz sorumluluk nedeniyle sorumlu tutulması gerekirken davanın reddi kararının hatalı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
2.Davalı ... Nak. Gıda Hay. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... vekilinin istinaf sebepleri: Sigortalı ile aralarında işçi işveren ilişkisi olmadığından Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, hükmolunan tazminat miktarlarının kusur oranları gözetilmeksizin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutularak hükmedilmesinin doğru olmadığını, yetkili mahkemenin Lüleburgaz mahkemeleri olduğunu, maddi tazminattan sigorta şirketinin sorumlu tutulması gerektiğini, Mahkemece mahallinde keşif yapılmadan ceza mahkemesindeki keşfe dayanılarak verilen kararın hatalı olduğunu, müvekkili şirketin kusuru olmadığından davanın reddi gerektiğini, manevi tazminatların tam kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
3. Davalı Türkiye Sigorta A.Ş (devrolan ... Sigorta A.Ş.) vekili istinaf dilekçesinde özetle; kaza yerinin özel girişi bulunan ve herkese olamayan fabrika olduğu bilirkişi raporunda kabul edildiği, kazanın meydana geldiği yerin karayolu olmaması sebebi ile müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, emsal ücret tespiti üzerinden hesaplama yapılmasının hatalı olduğu, İlk Derece Mahkemesince gerekçeli kararda hesap edilen karar ilam harcının hatalı olduğu, davalı müvekkilinin sorumlu olmadığı bedeller bakımından da karar ilam harcından sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
4. Davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın müvekkili şirket yönünden, öncelikle pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, kusur oran ve aidiyetinin hatalı tespit edildiğini, manevi tazminatların miktar itibariyle fazla olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle davacılar ve davalılardan ..., ... Uluslararası Nak. Gıda Hay. San. Tic. Ltd. Şti., Tarım Kredi Gıda San.ve Tic.A.Ş., vekillerinin istinaf başvurularının yerinde olmadığını Türkiye Sigorta A.Ş. (devrolan ... Sigorta A.Ş.)'nin istinaf başvurusunun ise manevi tazminattan sorumlu olmayan sigorta yönünden manevi tazminatın karar ve ilam harcından da sorumlu olmayacağı gözetilerek yeniden esas hakkında karar verilerek, davalı ... yönünden davanın reddine, davacı ... lehine 114.378,86 TL maddi tazminatın davalı ..., ... Uluslararası Nakliye Şti, Tarım Kredi Gıda Şti ile Sigorta Şirketi (poliçe limitiyle sorumlu olmak üzere) kabulüne, davacıların davalılar ..., ... Gıda, Tarım Kredi Gıda'ya yönelik açtığı manevi tazminat davasının kabulü ile davacı eş ve çocuklar lehine 25.000 TL’şer manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan ..., ... Uluslararası Nak. Gıda Hay. San. Tic. Ltd. Şti., Tarım Kredi Gıda San. ve Tic.A.Ş., Türkiye Sigorta A.Ş. (devrolan ... Sigorta A.Ş.) vekilleri ile bu temyizlere katılma yoluyla davacılar vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
1.Davacılar vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesinin harçtan sorumlulukla ilgili verdiği maddi hataya dayalı kararın davalı ...Ş'nin istinafı gözetilerek kabul edilmek suretiyle aleyhlerine istinaf vekalet ücreti takdir edilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, davalı ...’in adam çalıştıran olarak tazminattan sorumlu tutulması gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.
2.Davalı ... San ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesi olduğunu, müvekkili hakkında pasif husumet yokluğundan davanın reddi gerektiğini bu dosyada keşif yapılmadan ceza dosyasındaki keşifle bağlı karar verilmesinin hatalı olduğunu, manevi tazminatların fahiş mikarda hükmedildiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.
3. Davalı ... ve ... Uluslararası Nak. Gıda Hay. San. Tic. Ltd. Şti. ortak vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince hüküm altına alınan karar ve ilam harcını ödedikleri halde Bölge Adliye Mahkemesince esas hakkında verilen kararda bu hususun gözetilmediğini, iş mahkemesinin görevsiz, kazanın gerçekleştiği yer dikkate alındığında İstanbul mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, kazalı ... işvereni ... hakkında verilen ret kararının hatalı olduğunu, kusur raporundaki oran ve aidiyetlerin hatalı tespit edildiğini, manevi tazminatta ... kusuru nedeniyle indirim yapılması gerekirken tam kabule karar verilmesinin hatalı olduğunu ... kusuru nedeniyle KTK 86 ncı maddesi kapsamında tazminatlardan tenzilat yapılması gerektiğini, beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.
4. Türkiye Sigorta A.Ş (devrolan ... Sigorta A.Ş.) vekili temyiz dilekçesinde özetle; kazanın gerçekleştiği yerin etrafının kapalı herkesin girip çıkış yapmayacağı alan olup karayolundan sayılan yerlerden olmaması nedeniyle müvekkili sigortanın teminatının kapsamı dahilde olmadığını, emsal ücret üzerinden hesap yapılmasının hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir
Uyuşmazlık, iş kazası neticesinde vefat eden sigortalının eş ve çocuklarının destekten yoksunluk nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
"Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleridir. "Dava yığılması (objektif dava birleşmesi)" açısından aynı Kanun'un 110 uncu maddesidir. "Tazminat miktarının tayin ve tespiti" açısından kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan kanun hükümleri gözetildiğinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 ve 114 üncü maddesi delaletiyle 49,50,51,52,53,54,55 ve 56 ncı maddeleridir. "İşletenin ve zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinin sorumluluğu kapsamında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ila 97 nci maddeleri ve arasındaki hükümler ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarıdır. "Olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları" için 5510 sayılı Kanun'un 13,16,19,20 ve 21 inci maddeleridir. "İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler" açısında işyerinin nitelik ve kapsamına göre 6331 sayılı Kanun'un maddeleridir.
A) Davalılardan Tarım Kredi Gıda San ve Tic. A.Ş. vekili ile ... ve ... Uluslararası Nak. Gıda Hay. San. Tic. Ltd. Şti. ortak vekilinin manevi tazminat hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.
3.Davacılar vekilinin müvekkillerinin her biri lehine 25.000,00 TL'şer manevi tazminat talebinde bulunduğu, İlk Derece Mahkemesinin 20.10.2020 ve Bölge Adliye Mahkemesinin 15.03.2022 tarihli kararlarında davacıların manevi tazminat istemlerinin ... hakkındaki davalılar yönünden tam kabulüne karar verildiği, anılan manevi tazminat hükümlerinin Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 107.090,00 TL'lik kesinlik sınırı altında kaldığı anlaşılmakla Tarım Kredi Gıda San ve Tic. AŞ vekili ile ... ve ... Uluslararası Nak. Gıda Hay. San. Tic. Ltd. Şti. ortak vekilinin bu hükümlere yönelik temyiz itirazlarının miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.
B) Davalı ... San ve Tic. A.Ş., ... ve ... Uluslararası Nak. Gıda Hay. San. Tic. Ltd. Şti ile Türkiye Sigorta A.Ş. (Devrolan ... Sigorta AŞ) vekillerinin maddi tazminat hükmüne ile davacılar vekilinin davalı ... yönünden verilen ret hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, özellikle işverenin olayın gerçekleşme şekline göre kusurunun olmadığının anlaşılmasına, diğer davalıların kusur oran ve aidiyetlerinin dosya içeriği ile dairemizce belirlenen ilkelere uygun tespit edilmiş olmasına, destekten yoksunluk tazminatının belirlenmesinde esas alınan hesap ilkelerinin yerinde olmasına, davalı ... şirketinin davaya konu olayda sorumluluğunun bulunmasına, iş bu hükümleri temyiz eden taraf vekillerinin temyiz itirazlarının istinaf itirazları olarak da ileri sürüldüğü ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında karşılanarak gerekçe oluşturulduğu hususları da dikkate alınarak, anılan hükümlere yönelik temyiz itirazlarının reddi ile anılan hükümlerin temyiz kapsam ve nedenlerine göre onanmasına karar vermek gerekmiştir.
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalılardan Tarım Kredi Gıda San ve Tic. A.Ş. vekili ile ... ve ... Uluslararası Nak. Gıda Hay. San. Tic. Ltd. Şti. ortak vekilinin manevi tazminat hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,
2. Davalı ... San ve Tic. A.Ş., ... ve ... Uluslararası Nak. Gıda Hay. San. Tic. Ltd. Şti ile Türkiye Sigorta A.Ş. (Devrolan ... Sigorta A.Ş.) vekillerinin maddi tazminat hükmüne ile davacılar vekilinin davalı ... yönünden verilen ret hükmüne yönelik temyiz itirazlarının reddiyle bu hükümlere ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
3. Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,
4. Aşağıda yazılı fazladan alınan temyiz harcının temyiz eden davalılara iadesine,
5. Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.