Taraflar arasında görülen şerh terkini ve tapu iptali - tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, yapılan temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesince bozulmuştur.
İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı - asli müdahil Hazinenin müdahale yoluyla açtığı davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı, davalı - asli müdahil Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
... ili ... ilçesi Ölüdeniz Beldesi Hisarönü mahallesinde 1956 yılında yapılan kadastro sırasında, 254 parsel ... 36.663,00 m² yüzölçümündeki taşınmaz, 578 yazım numaralı vergi kaydı uygulanarak Şeref ... Dinç adına tesbit edilmiş ve bu tespitin itirazsız kesinleşmesinden sonra, imar uygulamasıyla 390 ada 1 ve dava dışı parsellere ifraz edilmiş olup, bu parsellerden 390 ada 1 parsel ... 15.876,00 m² yüzölçümündeki taşınmaz, arsa niteliği ile Orka Turizm İnşaat Emlak Taahhüt Tic. ve Ltd. Şti. adına tescil edilmiş ve bilahare 24.3.2009 tarihinde tapu kaydının beyanlar hanesine, " 37,01 m² yüzölçümlü bölümünün orman sınırları içinde kaldığı, 1.358,49 m² yüzölçümlü bölümünün ise 6831 ... Kanun'un 2/B maddesi uygulamasıyla Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı” şerhi konulmuştur.
Davacı Orka Turizm İnşaat Emlak Taahhüt Tic. ve Ltd. Şti dava dilekçesiyle; ... ili ... ilçesi Ölüdeniz Beldesi Hisarönü mahallesi 390 ada 1 ... taşınmazın beyanlar hanesine konulan orman ve 6831 ... Kanun' un 2/B maddesi şerhinin silinmesi istemiyle dava açmış ve yargılama sırasında, müdahil Orman İdaresi, çekişmeli taşınmazın kesinleşen orman kadastro sınırları içinde kalan bölümünün tapu kaydının iptal edilerek orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline karar verilmesi istemiyle, müdahil Hazine ise, 25.01.2011 havale tarihli dilekçe ile, çekişmeli taşınmazın Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan kesiminin tapu kaydının iptal edilerek Hazine adına tescili istemiyle davaya katılmıştır.
İlk Derece Mahkemesince verilen, davacı şirketin davasının reddine, katılan davacı ... İdaresinin davasının kabulüne, Hazinenin aslî katılma talebi bulunmadığından taşınmazın 2/B alanında kalan kesimi hakkında dava açmakta muhtariyetine, 390 ada 1 ... taşınmazın fen bilirkişi tarafından düzenlenen rapora ekli krokide (B) ile gösterilen 37,01 m² yüzölçümündeki bölümünün tapu kaydının iptal edilerek orman niteliği ile Hazine adına tapuya tesciline ilişkin önceki kararın, davacı Orka Turizm İnşaat Emlak Taahhüt Tic. ve Ltd. Şti. vekili ile katılan davacı ... İdaresi ve Hazine vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 12.11.2012 tarihli ve 2012/10583 Esas, 2012/12506 ... ilamıyla; " uzman orman bilirkişi kurulu tarafından kesinleşmiş orman tahdit haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan uygulama ve araştırmada, çekişmeli taşınmazın krokide (A) ile gösterilen 1358,49 m² yüzölçümündeki bölümünün kesinleşmiş 6831 ... Kanun' un 2/B maddesi uygulaması kapsamında, 390 ada 1 parsel ... taşınmazın krokide (A) ve (B) ile gösterilen bölüm dışında kalan harf ile gösterilmeyen 14.480,50 m² yüzölçümündeki bölümün ise, kesinleşen orman tahdidi dışında olduğu, incelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman bilirkişi kurulu tarafından kesinleşmiş orman tahdit haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan uygulama ve araştırmada çekişmeli taşınmazın krokide (B) ile gösterilen 37,01 m² yüzölçümündeki bölümünün kesinleşen orman tahdidi içinde kaldığı, davalı Hazine vekilinin 25.01.2011 tarihli dilekçesiyle dava konusu taşınmazın 6831 ... Kanun'un 2/B maddesi kapsamında kalan bölümlerinin tapu kaydının iptali ve Hazine adına tescilini istediği, mahkemece Hazinenin asli müdahale talebi bulunmadığından taşınmazın 6831 ... Kanun' un 2/B maddesi kapsamında kalan kesimi hakkında dava açmakta muhtariyetine karar verildiği, ancak, Hazinenin dava açması veya açılmış bir davaya katılmasının harca tabi olmadığı, dilekçede, taşınmazın 6831 ... Kanun' un 2/B maddesi kapsamında kalan bölümünün tapu kaydının iptali ve Hazine adına tescili istendiğine göre, mahkemece Hazinenin davası hakkında olumlu veya olumsuz karar verilmesi gerekirken, dava açmakta muhtariyetine karar verilmesinin doğru olmadığı, ancak, 6831 ... Orman Kanunu'nun 1744 ... Kanun ile değişik 2,2896 ve 3302 ... Kanun'lar ile değişik 2/B maddesi gereğince, nitelik kaybı nedeniyle Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerin değerlendirilmesi, yeni orman alanlarının oluşturulması, nakline karar verilen Devlet ormanları içinde veya bitişiğinde bulunan köyler halkının yerleştirilmesi ve orman köylülerinin kalkındırılmasının desteklenmesi ile Hazineye ait tarım arazilerinin satışına ilişkin usûl ve esasların belirlenmesi amacıyla çıkartılan, 19.4.2012 tarihli ve 6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun'un, 26.04.2012 tarihli ve 28275 ... Resmî Gazetede yayımlanarak, aynı tarihte yürürlüğe girdiği ve aynı Kanunla 17.10.1983 tarihli ve 2924 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Hakkında Kanun ile 16.02.1995 tarihli ve 4070 ... Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun yürürlükten kaldırıldığı, 6831 ... Kanunun bazı maddelerinde de değişiklikler yapıldığı, bu cümleden olarak, diğer bir çok hükmün yanı sıra, 6831 ... Kanun'un 2/B maddesi gereğince Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan alanlara ilişkin tapu kaydına konulan şerhlerin silinmesi, bu alanlar için Hazine tarafından dava açılmaması, açılan davlardan vazgeçilmesi ya da davaların durdurulması, tapusunun iptaline karar verilen taşınmazların tekrar tapu sahibine iadesi gibi konuların düzenlendiği, bu düzenlemelerin, dava konusu taşınmazın niteliğine ve durumuna göre, görülmekte olan davaya etkisinin değerlendirilmesi gerektiği " gerekçesi ile 390 ada 1 parsel ... taşınmazın krokide (B) ile gösterilen bölüm yönünden usul ve yasaya uygun olan hükmün onanmasına karar verildikten sonra, davalı - asli müdahil Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile taşınmazın krokide (A) ile gösterilen bölümü yönünden bozulmasına karar verilmiş. davacı şirket vekili tarafından taşınmazın kesinleşen tahdit içersinde kalan ve fen bilirkişi krokisinde (B) harfi ile gösterilen 37.01 m²' lik bölüme ve yine kesinleşen 6831 ... Kanun' un 2/B maddesi alanında kalan aynı krokide (A) harfi ile gösterilen 1358.49 m²'lik bölüme ilişkin olarak karar düzeltme kanun yoluna başvurulması üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 15.04.2013 tarihli ve 2013/1574 Esas, 2013/4331 Karar ... ilamıyla; " Davacı şirket vekili tarafından taşınmazın kesinleşen tahdit içersinde kalan ve fen bilirkişi krokisinde (B) harfi ile gösterilen 37.01 m²' lik bölümüne ilişkin karar düzeltme isteminin reddine karar verildikten sonra, davacı şirket vekilinin taşınmazın 6831 ... Kanun' un 2/B maddesi kapsamında kalan ve krokide (A) harfi ile gösterilen 1358.49 m²'lik bölümüne ilişkin olarak karar düzeltme isteminin kabulü ile ilâmın gerekçe kısmındaki (3) numaralı bendi ile ilâmın sonuç kısmının (3) numaralı bendine davacı şirket vekilinin isminin yazılması suretiyle ilamın düzeltilmesine " karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılama sonunda; mahkemenin 18.03.2011 tarihli ve 2009/535 Esas, 2011/115 Karar ... kararında ''asli müdahilin davasının kabulüne, fen bilirkişisi Kadir Ayar'ın 14.07.2010 tarihli rapor ve krokisinde (B) harfi ile simgelediği ve yeşile boyadığı 37,01 m2 lik kısmın tapusunun iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tesciline," ilişkin hüküm fıkralarının Yargıtay 20. Hukuk Dairesi Başkanlığının 12.11.2012 tarihli ve 2012/10583 Esas, 2012/12506 Kaar ... kararı ile onanmasına karar verilmiş olduğundan yeniden hüküm tesis edilmesine yer olmadığına, davacının 390 ada 1 ... parsel yönünden açmış olduğu davanın, fen bilirkişisi tarafından düzenlenen krokide (B) harfi ile gösterilen 37,01 m2 lik bölüme ilişkin önceki karanın Yargıtay 20. Hukuk Dairesi Başkanlığının 12.11.2012 tarihli ve 2012/10583 Esas, 2012/12506 Karar kararı ile onanmasına karar verilmiş olduğundan bu bölüme ilişkin yeniden hüküm tesis edilmesine gerek olmadığına, davacının 390 ada 1 ... parselde (A) harfi ile gösterilen 1358,49 m2 lik bölümüne ilişkin açtığı 6831 ... Kanun7 un 2/B maddesi şerhinin silinmesi istemli davasında tapu kaydındaki şerhin silindiği anlaşıldığından davasının konusuz kalması nedeni ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş; hüküm, davacı Orka Turizm İnşaat Emlak Taahhüt Tic. ve Ltd. Şti. vekili ile davalı Hazine vekili tarafından tarafından temyiz edilmekle, Yargıtay (Kapatılan)20. Hukuk Dairesinin 20.02.2019 tarihli ve 2016/12063 Esas, 2019/1175 Karar ... ilamıyla; "... Dairenin, 12.11.2012 tarihli ve 2012/10583 Esas, 2012/12506 ... Kararında belirtildiği şekilde Hazinenin (A) harfiyle gösterilen bölüm yönünden müdahale yoluyla açtığı davada mahkemece olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği, bozma kararına uyulmasına rağmen gereğinin yerine getirilmediği açıklanarak, 6292 ... Kanun'un 7. maddesi kapsamında davayla ilgili bir karar verilmesi ..." gereğine değinilerek, bozulmuştur.
İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; 6292 ... Kanunun 7. maddesinin a bendinde yer alan düzenleme nedeniyle davalı - asli müdahil Hazinenin krokide (A) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümü yönünden müdahale yoluyla açtığı davada, Kanundan kaynaklı ve emredici bir vazgeçmenin söz konusu olduğu, diğer yandan temyiz incelemesi sonucu kesinleşen hükümler yönünden yeniden hüküm tesis edilmesine gerek olmadığı, krokide (A) harfi ile gösterilen alan nedeniyle tapuda yer alan 6831 ... Kanun' un 2/B maddesi şerhinin 6292 ... Kanun gereği kaldırıldığı ve böylelikle davacının bu yönde açtığı davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle, mahkemenin 18.03.2011 tarihli 2009/535 Esas ve 2011/115 ... kararında "asli müdahilin davasının kabulüne, fen bilirkişisi Kadir Ayar'ın 14.07.2010 tarihli rapor ve krokisinde B harfi ile simgelediği ve yeşile boyadığı 37,01 m2 lik kısmın tapusunun iptali ile orman vasfı ile Hazine adına tesciline," ilişkin hüküm fıkralarının Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesi Başkanlığının 12.11.2012 tarihli ve 2012/10583 Esas, 2012/12506 ... Kararı ile onanmasına karar verilmiş olduğundan yeniden hüküm tesis edilmesine yer olmadığına, davacının 390 ada 1 parsel yönünden açmış olduğu davada fen bilirkişisi tarafından düzenlenen krokide B harfi ile gösterilen 37,01 m2 lik kısım yönünden verilen kararın Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesi Başkanlığının 12.11.2012 tarihli ve 2012/10583 Esas, 2012/12506 ... Kararı ile onanmasına karar verilmiş olduğundan bu bölüme ilişkin yeniden hüküm tesis edilmesine yer olmadığına, davacının 390 ada 1 parselde A harfi ile gösterilen 1358,49 m2 lik bölümüne ilişkin davasının konusuz kalması nedeni ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı - asli müdahil Hazinenin 390 ada 1 parselde A harfi ile gösterilen 1358,49 m2 lik bölümüne ilişkin olarak müdahale yoluyla (25/01/2011 tarihli dilekçesiyle) açtığı davanın reddine karar verilmiş ve iş bu karar, davalı - asli müdahil Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçelerindeki açıklamalara göre dava, tapu kaydının beyanlar hanesindeki orman ve 6831 ... Kanun' un 2/B maddesi şerhlerinin silinmesi ve orman iddiasına dayalı tapu iptali ve tescili istemlerine ilişkindir.
1. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hükmüne uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılıp mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozma ilamına uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 ... Kanun'un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı- asli müdahil Hazine vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. 6292 ... Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi Ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi İle Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun'un (6292 ... Kanun) 7. Maadesinin (a) bendi "Tapu ve kadastro veya imar mevzuatına göre ilgilileri adına oluşturulan ve tapuda halen kişiler adına kayıtlı olan taşınmazlardan Hazine adına orman sınırı dışına çıkarıldığı gerekçesiyle tapu kütüklerine 2/A veya 2/B belirtmesi bulunan veya konulan taşınmazların tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilir ve tapu kütüklerindeki 2/A veya 2/B belirtmeleri terkin edilerek tescilleri aynen devam eder, aynı gerekçeyle bu nitelikteki taşınmazlar hakkında dava açılmaz, açılan davalardan vazgeçilir, açılan davalar sonucunda tapularının iptaliyle Hazine adına tesciline karar verilen, kesinleşen ve tapuda henüz infaz edilmeyen taşınmazlar hakkında da aynı şekilde işlem yapılır. Ancak bu kararlardan infaz edilerek tapuda Hazine adına tescil edilen taşınmazlar ise, ilgilileri tarafından bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren iki yıl içinde idareye başvurulması hâlinde, bedelsiz olarak önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına iade edilir" hükmünü içermektedir.
Somut olaya gelince; dava konusu taşınmazın hükme esas alınan krokide (A) harfi ile gösterilen 1.358,49 m² yüzölçümündeki bölümünün 6831 ... Kanun' un 2/B maddesi uygulaması kapsamında kaldığı belirlenerek, 6292 ... Kanun hükümleri dikkate alınmak suretiyle hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Ancak; asli müdahil Hazine, tapuda davacı adına kayıtlı bulunan taşınmazın 6831 ... Kanun'un 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışarısına çıkarılan kısımlarının tapu kaydının iptali talebiyle dava açmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.05.2015 tarihli ve 2013/1860 Esas, 2015/1451 Karar ... ilâmında da benimsendiği üzere; ilke olarak her dava, açıldığı tarihteki fiilî ve hukukî sebeplere göre 6100 ... HMK'nin 297. maddesi çerçevesinde hükme bağlanır. Dava açıldıktan sonra ortaya çıkan bir durum nedeniyle artık dava konusu edilen talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesine gerek ya da neden kalmıyorsa, burada davanın konusuz kalmasından sözedilebilir. Davanın konusuz kalması, bir davada tüm uyuşmazlığın ortadan kalkması durumudur. Dava konusuz kaldığında dava da sona ermiş olur. Davalar birçok nedenle konusuz kalabilmektedir. Davaların konusuz kalması, her iki tarafın da lehine sonuçlanan bir durumdur. Davaların konusuz kalmasında davayı açan kişinin sorunu mahkeme kararından önce çözümlendiği için mahkemeler hüküm verilmesine yer olmadığını belirterek hükümsüzlük kararı verirler. Buna göre, bir davada, karar verilmesine yer olmadığı yönünde hükümü tesisi ancak taraflar arasındaki uyuşmazlığın giderilmiş olması halinde söz konusu olabilecektir.
Bununla birlikte; yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, dava tarihinden sonra yürürlüğe giren 6292 ... Kanun'un anılan ve somut davada uygulanması gereken emredici hükmü uyarınca " davacı Hazinenin 6292 ... Kanun gereğince davadan vazgeçmiş sayılması " gerekmekte olup, Kanundan kaynaklanan söz konusu vazgeçme ile dava edilen şeyin ortadan kalkması veya taraflar arasındaki uyuşmazlığın giderilmiş olması söz konusu değildir.
Bu itibarla; İlk Derece Mahkemesince, 6292 ... Kanun'un anılan emredici hükmü gereğince "davacı Hazinenin 6292 ... Kanun gereğince davadan vazgeçmiş sayılmasına" karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmamakta ise de, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 ... Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca, İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan sebeplerle; davalı - asli müdahil Hazine vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,
Davalı - asli müdahil Hazine vekilinin temyiz itirazlarının, yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 4 numaralı bendinde yer alan "davanın reddine" ifadesinin hüküm yerinden çıkarılarak yerine, " davadan 6292 ... Kanunun 7/1-a maddesi uyarınca vazgeçmiş sayılmasına " ibaresinin yazılmasına ve hükmün, bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
11.01.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi