KABAHAT: 1593 sayılı Kanun'a muhalefet
İtirazın reddi
1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 282. maddesine aykırılık eyleminden kabahatli 06 ESK 01 araç sürücüsü ... hakkında, Odunpazarı İlçe Emniyet Müdürlüğünün 26.04.2020 tarihli ve 654 sayılı idarî para cezası karar tutanağı ile uygulanan 3.150,00 Türk lirası idari para cezasına karşı yapılan başvurunun, gerekçe gösterilmeksizin alt sınırdan uzaklaşılmasının hakkaniyete uygun olmadığı nazara alınarak cezanın alt sınırdan uygulanması gerektiğinden bahisle, miktar yönünden kısmen kabulü ile idarî para cezasının 789,00 Türk lirası olarak uygulanmasına dair Eskişehir 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 28.10.2020 tarihli ve 2020/2079 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın mercii Eskişehir 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 03.11.2020 tarihli ve 2020/4564 değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 18.11.2021 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.12.2021 tarihli ve KYB-2021/144090 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.12.2021 tarihli ve KYB-2021/144090 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Dosya kapsamına göre, her ne kadar Eskişehir 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 28/10/2020 tarihli kararı ile kabahatli vekili tarafından sokağa çıkma izni olan araçların listesinde müvekkilinin aracının da bulunduğu belirtilmişse de, kabahatlinin sokağa çıkma yasağını ihlal ederek kabahat fiilini gerçekleştirdiğinin sabit görüldüğü gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmiş ise de; dosyaya getirtilen Covid-19 salgın hastalığı kapsamında Eskişehir Valiliği İl Umumi Hıfzıssıhha Kurulunun 21/04/2020 tarihli ve 26 sayılı kararı ile 22/04/2020 günü saat 24: 00 ile 26/04/2020 günü saat 24: 00 arasında belirtilen istisnalar hariç olmak üzere, il genelinde vatandaşların sokağa çıkmasının yasaklanmasına karar vedildiği, söz konusu kararın gereği için gönderildiği Odunpazarı Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğünce, idari para cezası karar tutanağından anlaşıldığı üzere, Atatürk Caddesi üzerinde aracı ile seyreden kabahatli durdurularak, kabahatli hakkında 1593 sayılı Kanun uyarınca idari yaptırım uygulanmış ise de; anılan İl Umumi Hıfzıssıhha Kurulu kararının 1 numaralı başlığında açık olacak işyeri, işletme ve kurumlar bölümünün (f) bendinde anılan şartlara uyan "lastik tamircisi"nin yer aldığı ve istisna kapsamında olan kişiler bölümünün (a) bendinde "bu kararın 1 numaralı başlığında yer alan açık olacak işyeri, işletme ve kurumlarda yönetici, görevli veya çalışanlar" olarak belirtildiği hususları nazara alınarak, kabahatli vekilinin başvuru dilekçesine ekli "yeni başvuru yapan ESO üyesi firmalar 23-26 Nisan 2020" başlıklı listede kabahatlinin kullandığı 06 ESK 01 plakalı aracın 177. sırada "Ankaralılar Lastik Kaplama San. Ve Tic. Ltd. Şti" "Kritik Proses" olarak kaydının bulunması dikkate alınarak, başvurunun kabulüne karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, itirazın bu yönüyle kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde,
Kabule göre de;
Başvurunun kısmen kabul kısmen reddedilmiş olmasına göre, 1136 Avukatlık Kanunu’nun 168. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kendisini vekille temsil ettiren kabahatli yararına vekalet ücreti tayin olunması gerektiğinin gözetilmemesinde, isabet görülmemiştir ...” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
Her ne kadar kabahatli hakkında COVID-19 pandemisi kapsamında alınan tedbirlere riayet etmemesi nedeniyle uygulanan idarî para cezasına karşı başvurusuna yönelik verilen kararın kanun yararına bozulması talep edilmiş ise de; 09.11.2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7420 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi ile "24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ile 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu kapsamında COVID-19 salgın hastalığının ülkemizde yayılmasını önlemek amacıyla 11/3/2020 tarihinden itibaren bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar verilen ve bu Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla ilgilisine tebliğ edilmemiş olan idari para cezaları tebliğ edilmez, tebliğ edilmiş olanların tahsilinden vazgeçilir. Bu maddenin yürürlük tarihinden önce işlenen söz konusu kabahatler için idari para cezası verilmez, tahsil edilmiş olan idari para cezaları iade edilmez." şeklinde düzenleme getirildiği, bilahare Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve 2023/44 Esas, 2023/71 Karar sayılı kararı ile son cümledeki "... tahsil edilmiş olan idari para cezaları iade edilmez.." ibaresinin iptal edilmesi üzerine, bu kez 15.07.2023 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 7456 sayılı Kanun'un 24. maddesi ile 7420 sayılı Kanun'un Geçici
4. maddesine "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tahsil edilen idari para cezaları, 31/12/2024 tarihine kadar tahsilatı yapan idari birime yapılacak başvuru üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslara göre iade edilir." şeklinde bir fıkra eklendiği, bu düzenlemeler ile COVID-19 pandemisi kapsamında alınan tebirlere riayet etmemek fiilleri ile ilgili olarak 5326 ve 1593 sayılı Kanun'lar uyarınca idarî para cezası verilmemesinin, verilen idarî para cezalarının ilgilisine tebliğ edilmemesinin, tebliğ edilmiş olanların tahsilinden vazgeçilmesinin, tahsil edilenlerin ise ilgilinin başvurusu halinde iade edilmesinin öngörüldüğü cihetle, kanun yararına bozma müessesinin ülke sathında uygulama birliğini sağlamak ve farklı uygulamalar sebebiyle oluşabilecek kayıpların önlenmesi açısından kabul edilmiş bir olağanüstü kanun yolu olduğu da gözetildiğinde, isteme konu kararın kanun yararına bozulmasında bir hukuki yarar kalmadığı anlaşılmıştır.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünceler yerinde görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesindeki koşulları taşımayan KANUN YARARINA BOZMA İSTEMLERİNİN oy birliğiyle REDDİNE,
Dava dosyasının, Mahkemesine sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
28.02.2024 tarihinde karar verildi.