Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine yapılan inceleme sonucunda, Yargıtay (Kapatılan)17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir. Davalı ...Ş. vekili tarafından kararın düzeltilmesi talebi Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince reddedilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davacılar vekili ve davalı ...Ş. tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Davacılar vekilinin asıl dava dilekçesi ile; 17.01.2004 tarihinde sürücü ...’in sevk ve idaresindeki araç ile ...’in sevk ve idaresindeki otobüsün çarpışması sonucu, ...’in kullandığı aracın arka koltuğunda oturan davacıların murisi Ceyhan ...’ın vefat ettiğini, belirterek fazlaya ve faize ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davacı yana atfı kabil kusur ve her türlü indirim nedenleri göz önünde tutularak davacı ... için 3.000,00 TL maddi, 7.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 2.500,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminat, küçük ...... için 2.500,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 8.000,00 TL maddi tazminat ile 17.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacılar vekili birleşen 2011/266 Esas sayılı dosyasında dava dilekçesi ile; davacı ... için 59.500,00 TL, küçük ...... için 5.500,00 TL olmak üzere toplam 65.500,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.
Davacılar vekili birleşen 2008/83 Esas sayılı dosyasında dava dilekçesi ile; fazlaya ve faize ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davacı yana atfı kabil kusur ve her türlü indirim nedenleri göz önünde tutularak davacı ... için 3.000,00 TL maddi tazminat ve 7.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 2.500,00 TL maddi tazminat ve 5.000,00 TL manevi tazminat, küçük ...... için 2.500,00 TL maddi ve 5.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 8.000,00 TL maddi tazminat ile 17.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tanzim ve tahsilini talep etmiştir.
Davalılar ... ve ... vekilinin cevap dilekçesinde; dava konusu kazada müvekkilinin de yaralandığını, dava konusu kaza müvekkilin araç kullandığı kendi şeridinde meydana geldiğini, olayda şerit değiştiren ...firmasına ait yolcu otobüsünün de kusurlu olduğunu, aynı şekilde kara yolunu inşa eden karayolları veya taşeron firmanın da gerekli tedbirleri almaması nedeniyle kusurlu olduğunu, davacılar vekili sigorta şirketinden 30.000,00 TL tahsil etmiş olup maddi tazminat talebinin yersiz olduğunu ve reddinin gerektiğini, dava konusu olayda hatır taşımacılığının söz konusu olduğunu, hatır taşımacılığında maddi ve manevi tazminat talebinde bulunulamayacağını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Ş. vekili birleşen 2011/266 Esas sayılı dosyasında cevap dilekçesinde; Balıkesir Mahkemelerinin yetkili olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, derdestlik itirazında bulunduklarını, kazanın 17.01.2004 tarihinde meydana geldiğini, 4 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğundan davanın reddi gerektiğini, tüm kusurun diğer davalı ...'de olduğunu, otobüs şoförünün kusurunun bulunmadığını, davacıların müvekkil şirketten tazminat talep etme haklarının bulunmadığını, talep edilen tazminat miktarının fahiş miktarda olduğunu savunmuştur.
Davalı ... vekili birleşen 2008/83 Esas sayılı dosyasında cevap dilekçesinde; zamanaşımı süresi dolduğundan davanın öncelikle bu yönden reddi gerektiğini, olayda müvekkilinin kusuru bulunmadığını, hiçbir kusur tespitini ve bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, kaza esnasında müvekkilinin dikkatsiz ve hızlı şekilde otobüs kullanmadığını, son derece dikkatli ve yavaş bir şekilde seyir halinde olduğunu, kendisinin yılların şoförü olduğunu kazayı önleme için çok çaba harcadığını, kazanın olmasına müteakip hayatını riske atarak Ceyhan ...’ın öldüğü araçta patlama olmaması için söndürme tüpüyle müdahale ettiğini, tüm bunlara otobüs yolcularının şahit olduğunu, gerekirse tanık olarak dinleteceklerini, belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Kâmil Koç Otobüsleri A.Ş. vekili birleşen 2008/83 Esas sayılı dosyasında cevap dilekçesinde; olayda zamanaşımı olduğunu, müvekkilinin kusuru bulunmadığını, müvekkilinin kazaya karışan otobüsün maliki olmadığını, araç sahibinin ... isimli kişi olduğunu, müvekkilinin işleten olmayıp firma sahibinin teşebbüs durumunda olduğunu, davanın asıl malik ...’ye ve Ergo İsviçre Sigorta A.Ş.’ye ihbarını istemiş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemenin 26.05.2015 tarihli ve 2004/385 Esas-2015/161 Karar sayılı kararıyla; Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi'nden aldırılan bilirkişi raporuna göre olayın meydana gelmesinde ... 6/8 yani %75, ... ise 2/8 yani %25 oranında kusurlu olduğu, 765 sayılı TCK'nın 455/2 maddesi ve 102/3 maddesine göre bu suç için öngörülen dava zamanaşımının 10 yıl olduğundan hem asıl dava hem de birleşen davaların süresinde açıldığı, ... ile ölenin ilişkisi ve ölenin araçta bulunma amacı nazara alınarak takdiren %30 oranında hatır indirimi yapıldığı gerekçesiyle asıl dava yönünden, davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 3.000 TL maddi tazminatın, birleşen dosya davalıları ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'nin de müştereken ve müteselsilen bu tazminattan sorumlu olması nedeniyle tahsilde tekerrürrüre yol açmayacak surette, 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, davacı ... ... için 2.500 TL maddi tazminatın, birleşen dosya davalıları ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'nin de müştereken ve müteselsilen bu tazminattan sorumlu olması nedeniyle tahsilde tekerrürrüre yol açmayacak surette,17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine, karşılanmayan maddi zararı bulunmadığından davacı ...'ın maddi tazminat isteminin reddine, davacı ...'ın için 4.500 TL tutarındaki manevi tazminatın, birleşen dosya davalıları ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'nin de müştereken ve müteselsilen bu tazminattan sorumlu olması nedeniyle tahsilde tekerrürrüre yol açmayacak surette, 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya dair isteğin reddine, davacı ... ... için 2.750 TL tutarındaki manevi tazminatın, birleşen dosya davalıları ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'nin de müştereken ve müteselsilen bu tazminattan sorumlu olması nedeniyle tahsilde tekerrüre yol açmayacak surette, 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine, fazlaya dair isteğin reddine, davacı ... için 2.750 TL tutarındaki manevi tazminatın, birleşen dosya davalıları ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'nin de müştereken ve müteselsilen bu tazminattan sorumlu olması nedeniyle tahsilde tekerrürrüre yol açmayacak surette, 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya dair isteğin reddine, Birleşen Balıkesir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/83 Esas sayılı dava dosyası yönünden, davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 3.000 TL maddi tazminatın, asıl dosya davalıları ... ve ...'nin de müştereken ve müteselsilen bu tazminattan sorumlu olması nedeniyle tahsilde tekerrürrüre yol açmayacak surette, 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, davacı ... ... için 2.500 TL maddi tazminatın, asıl dosya davalıları ... ve ...'in de müştereken ve müteselsilen bu tazminattan sorumlu olması nedeniyle tahsilde tekerrürrüre yol açmayacak surette, 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine, karşılanmayan maddi zararı bulunmadığından davacı ...'ın maddi tazminat isteminin reddine, davacı ... için 4.500 TL tutarındaki manevi tazminatın, asıl dosya davalıları ... ve ...'in de müştereken ve müteselsilen bu tazminattan sorumlu olması nedeniyle tahsilde tekerrürrüre yol açmayacak surette, 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılar ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya dair isteğin reddine, davacı ... ... için 2.750 TL tutarındaki manevi tazminatın, 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, asıl dosya davalıları ... ve ...'in de müştereken ve müteselsilen bu tazminattan sorumlu olması nedeniyle tahsilde tekerrürrüre yol açmayacak surette, davalılar ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine, fazlaya dair isteğin reddine, davacı ... için 2.750 TL tutarındaki manevi tazminatın, 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, asıl dosya davalıları ... ve ...'in de müştereken ve müteselsilen bu tazminattan sorumlu olması nedeniyle tahsilde tekerrürrüre yol açmayacak surette, davalılar ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya dair isteğin reddine, birleşen 2011/266 Esas sayılı dava dosyası yönünden, davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 38.650 TL maddi tazminatın 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ... ile ...Otobüsleri A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, hatır taşıması nedeniyle yapılan indirim tutarı olan 17.850 TL maddi tazminatın 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ...Otobüsleri A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, (Davacı ...'ın toplam maddi zararı 59.500 TL dir. Bununla birlikte ... ve ... yönünden hatır taşıması söz konusudur. Bu sebeple toplam tazminat miktarından 818 sayılı Borçlar Kanunu m.43 uyarınca olayın oluş şekli, ... ile ölenin ilişkisi ve ölenin araçta bulunma amacı nazara alınarak takdiren %30 oranında indirim yapılmış, asıl dava ile Birleşen Balıkesir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/83 Esas sayılı davada verilen tazminat miktarı düşülmüş, ... ve ...Otobüsleri A.Ş. yönünden hatır taşıması söz konusu olmadığından hatır taşıması nedeniyle yapılan indirim tutarının sadece ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'den tahsiline karar verilmiştir), davacı ... ... için 1.350 TL maddi tazminatın 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ... ile ...Otobüsleri A.Ş. 'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine, hatır taşıması nedeniyle yapılan indirim tutarı olan 1.650 TL maddi tazminatın 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ...Otobüsleri A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine, (Davacı ... ...'ın toplam maddi zararı 5.500 TL dir. Bununla birlikte ... ve ... yönünden hatır taşıması söz konusudur. Bu sebeple toplam tazminat miktarından 818 sayılı Borçlar Kanunu m.43 uyarınca olayın oluş şekli, ... ile ölenin ilişkisi ve ölenin araçta bulunma amacı nazara alınarak takdiren %30 oranında indirim yapılmış, asıl dava ile birleşen Balıkesir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/83 Esas sayılı davada verilen tazminat miktarı düşülmüş, ... ve ...Otobüsleri A.Ş. yönünden hatır taşıması söz konusu olmadığından hatır taşıması nedeniyle yapılan indirim tutarının sadece ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'den tahsiline karar verilmiştir) fazlaya dair isteklerin reddine karar verilmiştir.
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar ve davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 25.12.2018 tarihli ve 2018/6016 Esas, 2018/12717 karar sayılı ilamıyla; davalı ... vekilinin tüm, davacı vekili, davalı ... Otobüs işletmeciliği vekili, davalı ... ve...vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, "Somut olayda, davacıların Murisi ile davalı ...'in arkadaş oldukları ve birlikte Balıkesir'e giderek araç içerisinde alkol aldıklarından dolayı hatır taşımasının var olduğunun kabulü doğru olsa da, hatır indiriminin %30 oranında yapılması Daire uygulamasına uygun değildir. Dairemizin yerleşik uygulamasına göre de hatır indirimi oranı %20'yi geçemeyecektir... Somut olayda; davalı sürücü İsmail'in sevk ve idaresindeki araçta yolcu olduğu, kazanın gerçekleşmesinde davalı ...'in %75 oranında kusurlu olduğu, dosya içerisinde bulunan Bigadiç Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma dosyasındaki belgelerden ve araçta yolcu olarak bulunan Özkan'ın ifadesinden, davacıların murisinin, araç sürücüsü İsmail'in aşırı miktarda alkollü olduğunu bilerek araca bindiği anlaşılmaktadır. Hal böyleyken, davacının sürücü İsmail'in alkollü olduğunu bilerek araçta yolculuk yapması nedeniyle müterafik kusur indiriminin tartışılmadan karar verilmesi doğru görülmemiştir. Dairemizin yerleşik uygulamasına göre B.K. 44. Maddesinin uygulanması halinde de müterafik kusur indirim oranı 20'yi geçemeyecektir... Davacı vekili 2011/266 Esas sayılı birleşen dosyada davacı ... için 59.500,00 TL, davacı ... için ise 5.500,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Mahkemece esas dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda ise davacı ...'nın 120.028,93 TL davacı ...'nin ise 10.594,49 TL destek tazminatı alabileceği belirlenmiştir. Mahkemece 2011/266 Esas sayılı birleşen dosyada karar verilirken, talep edilen miktarlar üzerinden hatır indirimi yapıldığı ve elde edilen bedel üzerinden ise 2008/83 Esas sayılı birleşen dosyada hükmedilen davacı ... için 3.000,00 TL, davacı ... için 2.500,00 TL'lik bedelin mahsup edildiği anlaşılmaktadır. Davacıların 2011/266 Esas sayılı birleşen dosyada talep ettikleri miktarın, bilirkişi raporunda belirlenen bedelden düşük olduğu, dolayısıyla her iki dosyada hükmedilen toplam bedelin bilirkişi raporunda belirlenen bedellerden düşük olduğu ve mükerrer bir ödeme söz konusu olmayacağı gözetildiğinde, 2011/266 Esas sayılı birleşen dosyada hükmedilecek bedel belirlenirken, 2008/83 Esas sayılı birleşen dosyada hükmedilen bedellerin mahsup edilmesi doğru görülmemiştir... Tarafların sosyal ve ekonomik durumu dikkate alındığında, takdir olunan manevi tazminat miktarlarının düşük olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle hükmün davalı ... Otobüs İşletmeciliği ve davacı yararına hükmün bozulmasına, bozma ilamının kapsam ve şekline göre davacı ve davalılar...ve...vekilinin, yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı doğrultusunda Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi'nden aldırılan bilirkişi raporuna göre olayın meydana gelmesinde ... 6/8 yani %75, ... ise 2/8 yani %25 oranında kusurlu olduğu, kazada vefat olduğundan zamanaşımı süresinin dolmadığı, hatır taşıması sebebiyle %20 indirim uygulandığı, sürücünün ve desteğin birlikte alkol almaları sebebiyle %20 müterafik kusur indirimi uygulandığı gerekçesiyle asıl dava yönünden, davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 3.000 TL maddi tazminatın, birleşen dosya davalıları ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'nin de müştereken ve müteselsilen bu tazminattan sorumlu olması nedeniyle tahsilde tekerrürrüre yol açmayacak surette, 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, davacı ... ... için 2.500 TL maddi tazminatın, birleşen dosya davalıları ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'nin de müştereken ve müteselsilen bu tazminattan sorumlu olması nedeniyle tahsilde tekerrürrüre yol açmayacak surette, 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine, davacı ...'ın maddi tazminat isteminin reddine, davacı ... için 6.000,00 TL tutarındaki manevi tazminatın, birleşen dosya davalıları ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'nin de müştereken ve müteselsilen bu tazminattan sorumlu olması nedeniyle tahsilde tekerrürrüre yol açmayacak surette, 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya dair isteğin reddine, davacı ... ... için 4.000,00 TL tutarındaki manevi tazminatın, birleşen dosya davalıları ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'nin de müştereken ve müteselsilen bu tazminattan sorumlu olması nedeniyle tahsilde tekerrüre yol açmayacak surette, 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine, fazlaya dair isteğin reddine, davacı ... için 4.000,00 TL tutarındaki manevi tazminatın, birleşen dosya davalıları ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'nin de müştereken ve müteselsilen bu tazminattan sorumlu olması nedeniyle tahsilde tekerrürrüre yol açmayacak surette, 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya dair isteğin reddine, Birleşen Balıkesir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/83 Esas sayılı dava dosyası yönünden, davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 3.000 TL maddi tazminatın, asıl dosya davalıları ... ve ...'nin de müştereken ve müteselsilen bu tazminattan sorumlu olması nedeniyle tahsilde tekerrürrüre yol açmayacak surette, 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, davacı ... ... için 2.500 TL maddi tazminatın, asıl dosya davalıları ... ve ...'in de müştereken ve müteselsilen bu tazminattan sorumlu olması nedeniyle tahsilde tekerrürrüre yol açmayacak surette, 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine, davacı ...'ın maddi tazminat isteminin reddine, davacı ... için 6.000,00 TL tutarındaki manevi tazminatın, asıl dosya davalıları ... ve ...'in de müştereken ve müteselsilen bu tazminattan sorumlu olması nedeniyle tahsilde tekerrürrüre yol açmayacak surette, 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılar ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya dair isteğin reddine, davacı ... ... için 4.000,00 TL tutarındaki manevi tazminatın, 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, asıl dosya davalıları ... ve ...'in de müştereken ve müteselsilen bu tazminattan sorumlu olması nedeniyle tahsilde tekerrürrüre yol açmayacak surette, davalılar ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine, fazlaya dair isteğin reddine, davacı ... için 4.000,00 TL tutarındaki manevi tazminatın, 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, asıl dosya davalıları ... ve ...'in de müştereken ve müteselsilen bu tazminattan sorumlu olması nedeniyle tahsilde tekerrürrüre yol açmayacak surette, davalılar ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, fazlaya dair isteğin reddine, birleşen 2011/266 esas sayılı dava yönünden davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 38.650,00 TL maddi tazminattan 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ... ile ...Otobüsleri A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, hatır taşıması ve müteferrik kusur nedeniyle yapılan indirim tutarı olan 23.800,00 TL maddi tazminatın 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ...Otobüsleri A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, (davacı ...'ın toplam maddi zararı 59.500 TL dir. Bununla birlikte ... ve ... yönünden hatır taşıması ayrıca müteferrik kusur söz konusudur. Bu sebeple toplam tazminat miktarından 818 sayılı Borçlar Kanunu m.43 uyarınca ve ayrıca 44 maddesi uyarınca olayın oluş şekli, ... ile ölenin ilişkisi ve ölenin araçta bulunma amacı ayrıca müteferrik kusur nedeniyle nazara alınarak takdiren %20+ %20 oranında indirim yapılmış, ... ve ...Otobüsleri A.Ş. yönünden hatır taşıması söz konusu olmadığından hatır taşıması nedeniyle yapılan indirim tutarının sadece ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'den tahsiline karar verilmiştir) davacı ... ... için 1.350,00 TL maddi tazminatın 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ... ile ...Otobüsleri A.Ş. 'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine, hatır taşıması ve müteferrik kusur nedeniyle yapılan indirim tutarı olan 2.200,00 TL maddi tazminatın 17.01.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ...Otobüsleri A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine, (davacı ... ...'ın toplam maddi zararı 5.500 TL dir. Bununla birlikte ... ve ... yönünden hatır taşıması ayrıca müteferrik kusur söz konusudur. Bu sebeple toplam tazminat miktarından 818 sayılı Borçlar Kanunu m.43 ve 44 maddeleri uyarınca olayın oluş şekli, ... ile ölenin ilişkisi ve ölenin araçta bulunma amacı ayrıca müteferrik kusur nedeniyle nazara alınarak takdiren %20 +%20 oranında indirim yapılmış, ... ve ...Otobüsleri A.Ş. yönünden hatır taşıması söz konusu olmadığından hatır taşıması nedeniyle yapılan indirim tutarının sadece ... ve ...Otobüsleri A.Ş.'den tahsiline karar verilmiştir) fazlaya dair isteklerin reddine karar verilmiştir.
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ...Ş .vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davacı ...'ın maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacıların manevi tazminat taleplerinin tamamen kabulü yerine kısmen kabulüne gidilmesinin doğru olmadığını, hatır taşımacılığı iddiasında bulunan davalılar ... ve ...'in bu iddiayı ispat edemediği nazara alınarak hatır taşımacılığı indiriminin yapılmaması gerektiğini, dava ikame ederken dava dilekçesinde açık ve net bir şekilde "fazlaya ve faize ilişkin talep ve dava hakkının saklı kalmak kaydı ile atfı kabil kusur ve her türlü indirim nedenleri göz önünde tutularak talep ettiği" şeklinde beyanda bulunularak talep ve dava konusu edilen tazminat miktarında dava ikame eder iken her türlü indirim nedenleri göz önünde tutularak talepte bulunulduğunu, davacıların indirim sebeplerini de gözeterek dava ikame ettiği, bu halde dava konusu olayda hatır taşımacılığı ve müterafik kusur sebebi ile bir indirime gidilecek olması halinde, dava konusu yapılan tazminat miktarından değil, bilirkişi raporunda belirlenen tazminat miktarı üzerinden indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesinin hatalı olduğunu ve davacıların yapmış olduğu yargılama giderinin eksik hesaplandığını ileri sürerek kararın bozulmasına talep etmiştir.
Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde müvekkiline ait araç sürücüsünün kusurunun olmadığını, desteğin yolcu olduğu aracın alkollü iken kullanıldığı ve hatır taşıması indiriminin kendileri için de uygulanması gerektiğini, aktüer raporunda desteğin eşi davacı için evlilik indirimi yapılması gerektiğini, mahkeme tarafından hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, taleplerin zamanaşımına uğradığını ve derdestlik itirazlarının dikkate alınmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
Uyuşmazlık, davacıların desteğinin yolcu olarak bulunduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölümü nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların kazaya karışan araç sürücüleri ile işletenlerine karşı açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85,89,90,91 inci maddeleri.
Gerekçeli karar başlığında birleşen dava dosyalarının açıkça gösterilmemesi mahallinde düzeltilebilir maddi hata olarak kabul edildiğinden bozma nedeni yapılmamıştır.
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, bozmaya uyulmakla temyiz eden taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre davalı ...Ş. vekilinin tüm ve davacılar vekilinin diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.Davacılar vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden;
TBK'nın 51 inci maddesine göre hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak tazminatı belirleyecektir. Hâkim tarafların kusur durumunu dikkate alarak tazminatın kapsamını belirledikten sonra Yargıtay kararlarında yerleşmiş olduğu üzere tazminattan hatır taşıması indirimi yapılarak nihai zarar ve ödenmesi gereken tazminat belirlenecek, son olarak da davadan önce yapılan ödemenin güncellenen değeri düşülecektir. İlgili kanun maddeleri incelendiğinde yapılan ödemeler tazminatı belirlemede bir indirim nedeni olarak gösterilmediği gibi Yargıtay uygulamaları ile artık yerleşik ... geldiği üzere borcu söndüren bir nitelik taşımaktadır.
Somut olayda; davadan önce dava dışı sigorta şirketi tarafından davacılara ödeme yapılmıştır. Mahkemece hükme esas alınan hesap bilirkişi raporunda davacıların tazminatları belirlenirken, davadan önce yapılan ödeme güncellenerek düşülmüş, mahkemece, hatır taşıması indirimi ve son olarak müterafik kusur indirimi yapılarak tazminata hükmedilmiştir. Ancak varılan sonuç, yukarıda izah edildiği üzere dosya kapsamına uygun düşmemiştir.
Davacıların mahkemece verilen kararları temyiz ettikleri dikkate alınarak güncel verilerle hesap edilen maddi zararından öncelikle bozma gereği yolcu olunan araç yönünden %20 hatır taşıması sonra her iki araç yönünden %20 müterafik kusur indirilerek kalan miktardan da davadan önce dava dışı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin güncellenmiş halinin düşülmesi ve davacının talepleri de gözetilerek belirlenen tazminata hükmedilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ...Ş. vekilinin tüm, davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin temyiz itirazının kabulü ile açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacılara iadesine,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ...Otobüsleri A.Ş'ye yükletilmesine,
Dosyanın Mahkemeye gönderilmesine,
27.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.