İstinaf isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının
kaldırılmak suretiyle esas hakkında yeniden hüküm kurulması
Taraflar arasındaki genel mahkemeden aktarılan kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davacı ...' in davasının davalı ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle, diğer davalılar yönünden esastan reddine; asli müdahil ...' ün davasının kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının, davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davacı ...' in davasının tüm davalılar yönünden esastan reddine; asli müdahil ...' ün davasının kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
... ili ... ilçesi ... Köyü çalışma alanında 1982 yılında yapılan tesis kadastrosu sırasında, 2314,2315,2271,2272,2273,2274 ve 2275 parsel ... taşınmazlar, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduklarından bahisle, malik haneleri açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir.
Davacı ... tarafından, Hazine ve diğerleri aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tescil davası, davaya konu olan parsel hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılmış ve yargılama sırasında asli müdahil ... kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak davaya katılmıştır.
Kadastro Mahkemesinde, çekişmeli parsel tutanakları ile aktarılan dava dosyası birleştirilerek yapılan yargılama sonunda; davacı ... tarafından Hazine aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle, diğer davalılar aleyhine açılan davanın ise esastan reddine, müdahil ...'ün davasının kabulü ile dava konusu 2314,2272 ve 2274 parsel ... taşınmazların ... adına, 2315,2271 ve 2275 parsel ... taşınmazların miras payları da gösterilmek sureti ile ... mirasçıları adına, 2273 parsel ... taşınmazın ise müdahil davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi hükmüne karşı davalı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesince, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacı ...'in davasının reddine, müdahil ...'ün davasının kabulü ile 2314,2272 ve 2274 parsel ... taşınmazların miras payları da gösterilerek ... mirasçıları adına, 2315,2271 ve 2275 parsel ... taşınmazların ... mirasçıları adına, 2273 parsel ... taşınmazın ise müdahil davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiş ve iş bu karar, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, davacı tarafından tapusuz taşınmazın tescili istemiyle açıldıktan sonra, yargılama sırasında dava konusu taşınmazlar hakkında malik haneleri boş bırakılmak suretiyle kadastro tutanağı düzenlenmesi nedeniyle Kadastro Mahkemesine aktarılan kadastro tespitine itiraza ilişkindir.
Genel mahkemede açılan tescil davası devam ederken bölgede kadastro çalışması yapılması neticesinde dava konusu taşınmazlar hakkında kadastro tutanağı düzenlendiği gerekçesiyle dava dosyası Kadastro Mahkemesine devredilmiş olduğundan, eldeki davada 3402 ... Kadastro Kanunu'nun (3402 ... Kanun) 30/2 nci maddesi şartları mevcut olup, İlk Derece Mahkemesince, 3402 ... Kanun'un 30/2 nci maddesi uyarınca gerçek hak sahibinin re'sen belirlenmesi ve davada taraf olmayanlar adına dahi tescil kararı verilebilmesi hukuken mümkündür. Bu nedenle, dava konusu taşınmazların kadastro tesbit tutanaklarının malik haneleri anılan Kanun maddesi uyarınca gerçek hak sahibi belirlenerek doldurulmalıdır.
3402 ... Kanun'un 5,26,27 ve 30/2 nci maddelerinde, kadastro tesbit tarihinden önce dava konusu olan taşınmazlar hakkında ne gibi işlem yapılacağı gösterilmiş olup, anılan Kanun'un 27,28 ve 29 uncu maddeleri gereğince Kadastro Mahkemesince, tespit tutanağında yazılı hak sahiplerinin 3402 ... Kanun'un 30/2 nci maddesi gereğince gösterecekleri delillerle re'sen lüzum görülen diğer deliller toplanıp dava konusu taşınmazın gerçek hak sahibi ya da sahipleri adına tesbit ve tapuya tesciline karar verilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, Hazine ile dava konusu taşınmazların bulunduğu köy veya belediyelerin davada taraf olması gerektiğinden, davaya dahil edilmeleri suretiyle taraf teşkili sağlanmalıdır.
Karar tarihinden önce 31.03.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6360 ... On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi Ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un (6360 ... Kanun) 1 inci maddesi uyarınca Büyükşehir Belediyesi sınırları, tüm ilin mülki sınırları olarak belirlenmiş ve Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki belde ve köylerin tüzel kişiliği kaldırılarak bağlı bulundukları ilçe belediyesine katılmış olup, böylelikle 6360 ... Kanun'un Geçici 1/13 üncü maddesi uyarınca tüzel kişiliği kaldırılan ... Köyünün bağlı bulunduğu Haymana İlçe Belediye Başkanlığı ile ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı aktarılan tescil davası yönünden ilgili kamu tüzel kişisi sıfatıyla yasal hasım sıfatını kazanmıştır.
Bu durum karşısında, aktarılan tescil davası yönünden yasal hasım sıfatını kazanan ... İlçe Belediye Başkanlığı ile ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının davaya dahil edilmesi ve taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken, bu husus gözden kaçırılarak Bölge Adliye Mahkemesince, yöntemince taraf teşkili sağlanmadan karar verildiği anlaşılmaktadır. Bir davada taraf teşkilinin sağlanması kamu düzenine dava şartlarından olup, yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gereken bu koşul yerine getirilmeden işin esası hakkında hüküm kurulması hukuken mümkün bulunmamaktadır.
Hal böyle olunca; Bölge Adliye Mahkemesince, 6360 ... Kanun' un 1/13 üncü maddesi uyarınca, dava konusu taşınmazların bulunduğu ... Köyünün tüzel kişiliğinin sonra erdiği gözetilerek, anılan Kanun maddesi gereğince aktarılan tescil davası yönünden yasal hasım sıfatını kazanan ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Haymana Belediye Başkanlığının davaya dahil edilmeleri suretiyle yöntemince taraf teşkili sağlanmalı, anılan belediyelerden savunma ve delilleri sorulup bildirdikleri takdirde delilleri toplanmalı ve bundan sonra işin esasına girilerek, bütün delillerin birlikte değerlendirilmesi suretiyle ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Bölge Adliye Mahkemesince, yöntemine uygun şekilde taraf teşkili sağlanmadan işin esası hakkında yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 371 inci maddesi gereğince hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Açıklanan sebeplerle; davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 371 nci maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 30.11.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.