Kısmen kabul
Taraflar arasındaki iş kazasından tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.
Kararın süresi içerisinde davacı vekili, davalılardan ... Yedek Parça San. ve Tic. A.Ş.ve ... vekili ile ihbar olunan... Tur. Taş. Ltd. Şti. ve ... Tur. Ser. Taş. Ltd. Şti ortak vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince ihbar olunanlar vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... Yedek Parça San. ve Tic. A.Ş.ve ... vekili istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılarak yeniden esas hakkında kısmen kabul ve kısmen reddine dair karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile davalılardan ... vekili ile ihbar olunan... Tur. Taş. Ltd. Şti. ve ... Tur. Ser. Taş. Ltd. Şti. ortak vekili tarafından temyiz edilmiş olmakla; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Davacılar vekili dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ... Şirketi'nde 21.04.2016 tarihinden 01.07.2016 tarihine kadar çalıştığını, 01.07.2016 tarihinde mesai bittikten sonra 16: 00 da çalıştığı iş yerinden işçi servisine binmek üzere ayrıldığını ve şirketin işçi servisi olan davalı ....Otomotiv şirketi adına kayıtlı .... plakalı servis aracına bindiğini ve davalı şoför ... sevk ve idaresinde iş yerinden ayrıldığını, kısa bir süre sonra davalı ...'nın hatalı sollama yapması nedeniyle karşıdan gelen ....sevk ve idaresindeki .... plakalı araç ile kafa kafaya çarpıştığı kaza sonucu davacının kafa travması geçirdiğini sonrasında alınan rapor ile kaza nedeniyle yaralandığı anlaşılmakla 5.000,00 TL maddi tazminat ile 200.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesin talep ve dava etmiştir.
1.Davalı ... Yedek Parça San ve Tic A.Ş. vekili dilekçesinde özetle; kaza nedeniyle davacının zararlarının dava dışı ... tarafından karşılandığını, davacının kazada bilincinin kapanmasının yüksek tansiyon hastası olmasının etkisi ile olduğunu kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir dahili ve kusurlu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2. Davalı ... vekili dilekçesinde özetle; kazaya konu olan .....plakalı aracın sürücüsünün kendisi olduğunu, kazada kusurlu olmadığını davacının taleplerinin fahiş olduğunu ve davacının zararı ile kendisinin eylemi arasında nedensellik bağı olmadığını beyan edilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
3. Davalı ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. vekili dilekçesinde özetle; davacının zararına sebep olunduğu iddia olunan 16 NSH 88 plakalı aracın uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile... Şirketi ve Adahan Turizm şirketine kiralandığını, tüm sorumluluğun aracı kiralayan şirkete ait olduğunun gerek kiralama sözleşmesi gerekse Karayolları Trafik Kanunu ile de sabit olduğunu beyan ederek müvekkili şirket hakkında husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
4.Davalı ... AŞ vekili dilekçesinde özetle; davadan önce kendilerine başvuru yapılmadığını, davanın ön şartının gerçekleşmediğini, sigorta şirketinin sorumluluğunun kusur ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, manevi tazminata ilişkin olarak ise de trafik sigorta poliçesi kapsamında olmadığını bu nedenle manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda esas ve karar numarası belirtilen kararında özetle;
" A-Davalı ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. yönünden maddi ve manevi tazminat talebinin ayrı ayrı reddine,
B- Davalı ...Ş. yönünden;
1-Maddi tazminat talebi yönünden sulh nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına,
2-Manevi tazminat talebi yönünden talebin reddine,
C-Davalılar ..., ... Yedek Parça San. ve Tic A.Ş. Yönünden; davanın kısmen kabul kısmen reddine,
1-Davacının maddi tazminat talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına,
2-140.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ile birlikte davalılar ..., ... Yedek Parça şirketinden müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, " karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalılardan ... Yedek Parça San. ve Tic. A.Ş. ve ... vekili ile ihbar olunan... Tur. Taş. Ltd. Şti. ve Adahan Tur. Ser. Taş. Ltd. Şti. ortak vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
1.Davacı vekili dilekçesinde özetle; davacı yan olarak ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş.'ninn servis araçlarını dava dışı... Tur. Taş. Ve Oto Ltd Şti.& Adahan Ser. Taş. Mot. Taş. Bak. Onarım Paz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile kiraladığını bilmediklerini, bunu davacının da bilebilecek durumda olmadığını, davacı aleyhine ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. lehine maddi tazminat taleplerinden kaynaklı 3.400,00 TL vekalet ücreti ile manevi tazminat taleplerinden kaynaklı 17.250,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek yerel mahkeme ilamının kaldırılarak davanın tam kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
2. Davalı ... Yedek Parça San. ve Tic. A.Ş. vekili dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde işverenin kusurunun bulunmadığını belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
3. Davalı ... ile ihbar olunanlar... Tur. Taş. Ltd. Şti. ve Adahan Tur. Ser. Taş. Ltd. Şti. ortak vekilidilekçesinde özetle; kusur tespitinin hatalı olduğunu, davacının asli kusurlu olduğunu, kazanın meydana gelmesinde müvekkili ...’nın kusurunun bulunmadığını, gerek davalı gerekse de ihbar olunan müvekkillerinin kazanın meydana gelmesinde kusurlu olmadığını, davacı lehine hükmedilen tazminatın fahiş olduğunu, tarafların sosyo ekonomik durumunun dikkate alınmadığını belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarihi esas ve karar numarası belirtilen kararında özetle;İnceleme konusu davada; ihbar olunan... Tur. Taş. Ltd. Şti. ve Adahan Tur. Ser. Taş. Ltd. Şti.'nin asli veya fer’î müdahil konumunda bulunmadığı, aleyhine bir hüküm de kurulmadığı, bu nedenle hükmü istinaf etme hakkı olmadığından, istinaf taleplerinin reddine karar verildiği, davalılar ... Yedek Parça San. ve Tic. A.Ş. ve ... tarafından kusura ilişkin olarak yerel mahkeme kararını istinaf ettiği, Kurum müfettişi tarafından dava konusu iş kazası ile ilgili düzenlenen 25.01.2018 tarihli raporundaki taraflara ilişkin kusur tespiti ve bu tespiti doğrulayan yargılama aşamasında bilirkişi kurulundan alınan asıl ve ek rapor dikkate alındığında davalılar ... firması ve ...'nın kusura ilişkin istinafı yerinde bulunmadığı, dosya kapsamına göre, davalı ...Ş. vekili 17.01.2020 tarihli dilekçesi ekinde davacı vekili ile 24.12.2019 tarihinde yaptığı sulh protokolünü sunduğu, davacı vekilinin ise 05.02.2020 tarihli duruşmada Mapfre Sigorta A.Ş.'den maddi tazminata ilişkin hak ve alacaklarının ile vekalet ücretinin alındığını davanın maddi tazminat yönünden konusuz kaldığını beyan ettiği, davalı ...Ş. vekilinin 17.01.2020 tarihli dilekçesi ekinde sunduğu davacı vekili ile 24.12.2019 tarihinde yaptığı sulh protokolünü ve davacı vekili ise 05.02.2020 tarihli duruşmada Mapfre Sigorta şirketinden maddi tazminata ilişkin hak ve alacaklarının ve vekalet ücretinin aldığını davanın maddi tazminat yönünden konusuz kaldığını beyan etmesi nedeniyle iş kazasında kusuru olduğu kabul edilen davalılar ..., ... Şirketi ve Mapfre Sigorta Şirketi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, olayda kusuru olmayan davalı ... Otomotiv Şirketi yönünden ise davacının maddi ve manevi tazminat talebinin esas yönünden reddine karar verildiği, davacının geçirdiği kazanın 01.07.2016 tarihli olduğu, davacının sürekli iş göremezlik oranı, tedavi süreci ve olaydaki kusur durumu, tarafların mali sosyal durumları (yerel mahkemece yapılan araştırma ve Uyap sistemi üzerinden yapılan sorgulama sonucuna göre) ile yukarıda belirtilen ilkeler göz önüne alındığında yerel mahkemece 140.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin bir miktar fazla bulunduğu, davalı tarafın bu yöndeki istinafının kabulü ile kararın kaldırılarak taktiren 100.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi uygun bulunarak İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında kısmen kabul ve kısmen redde dair karar verildiği anlaşılmıştır
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalılardan ... vekili ile ihbar olunan... Tur. Taş. Ltd. Şti. ve Adahan Tur. Ser. Taş. Ltd. Şti. ortak vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Davalı ... Otomotiv Şirketinin kazaya sebep olan aracın kayıt maliki olarak gözükmesi nedeniyle davalı olarak gösterildiğini, yargılama sırasında uzun süreli kiralamayla ihbar olunanlardan... Tur. Taş. ve Oto Ltd. Şti. ve Adahan Ser. Taş. Mot. Taş. Bak. Onarım Paz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin işleten sıfatını haiz olduğunun anlaşıldığını, bu sebeple anılan davalıyı kötüniyetle taraf olarak göstermedikleri için bu davalı lehine ret vekalet ücreti takdirinin hatalı olduğunu, müvekkili lehine hükmedilen manevi tazminatın yeterli olmadığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalı ... ile İhbar olunan Kardeşler Tur. Taş. Ltd. Şti. ve Adahan Tur. Ser. Taş. Ltd. Şti. ortak vekili temyiz dilekçesinde özetle; Müvekkili Ali Faik'in kullandığı servis aracının gerek araç içinde gerekse de araç dışındaki donanımları gereği, servis taşımacılığına uyan bir araç olduğunu, bu nedenle; gerek ihbar olunan müvekkil şirketlere gerek davalı ...'ya kusur izafe edilerek, aleyhlerinde tazminata hükmedilmesinin kabul edilebilir olmadığını, davacının emniyet kemeri takmaması nedeniyle tam kusurlu olduğunu, davacı lehine takdir edilen tazminat miktarının fahiş derecede fazla olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.
Uyuşmazlık, trafik iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemli davada davalı ... şirketinin sorumluluğunun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
"Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369,370 ve 371 inci maddeleri, "Davaların Yığılması" kapsamında aynı Kanun'un 110 uncu maddesi, "İhbar" kapsamında aynı Kanunun 61 ila 64 üncü maddeleri, "Tazminat miktarının tayin ve tespiti" açısından 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 ve 114 üncü maddesi delaletiyle 49,50,51,52,53,54,55 ve 56 ncı maddeleri, "Olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları" için 5510 sayılı Kanun'un 13,16,19,20 ve 21 inci maddeleri, İş Sağlığı ve Güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler bakımından işyerinin nitelik ve kapsamına göre 4857 sayılı İş Kanun'un 77 nci maddesi ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu maddeleri, "trafik iş kazasında işletenin ve sigortanın sorumluluğu" noktasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanun'un 85 ila 90 ıncı maddeleri ile 91 ve 92 nci maddeleri ile "Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları"dır.
a) İhbar olunanlar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Bölge Adliye Mahkemesi kararında da belirtildiği üzere; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununda da benzer düzenlemelere yer verilmiştir. Söz konusu Kanunun “İhbar ve şartları” başlığını taşıyan 61 inci maddesinde, taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebileceği, “İhbarın şekli” başlıklı 62 nci maddesinde, ihbarın yazılı olarak yapılacağı, ihbar sebebinin gerekçeleriyle birlikte açıklanması ve yargılamanın hangi aşamada bulunduğunun belirtilmesi gerektiği, “İhbarda bulunulan kişinin durumu” başlığını taşıyan 63'üncü maddesinde, dava kendisine ihbar edilen kişinin, davayı kazanmasında hukuki yararı olan taraf yanında davaya katılabileceği belirtilmiştir.
2.İnceleme konusu davada; ihbar olunan... Tur. Taş. Ltd. Şti. ve Adahan Tur. Ser. Taş. Ltd. Şti.'nin asli veya fer’î müdahil konumunda bulunmadığı, aleyhine bir hüküm de kurulmadığı, bu nedenle hükmü temyiz etme hakları olmadığından, anılan ihbar olunan vekilinin temyiz taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.
b) Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.
3. O halde Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan kesinlik sınırının 107.090,00 TL olması nedeniyle yukarıda başlık kısmında belirtilen hükümlerin birbirinden ve diğer hükümlerden ayrı olarak kesinlik sınırı altında kaldığı anlaşıldığından temyiz eden davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde miktardan reddine karar verilmiştir.
c) Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere temyiz edenin sıfatına temyiz kapsam ve nedenlerine ve özellikle aleyhe bozma yasağı kapsamında temyize başvuru yapmayan taraf lehine inceleme yapılamayacak olması karşısında davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir
2. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/2 nci maddesinde davanın dinlenebilmesi için kanunlarda öngörülen ön şartın yerine getirilmemiş olması ve husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde, davanın görüldüğü mahkemeye göre bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı avukatlık ücretine hükmolunacağı, düzenlenmiştir.
3. Bu açıklamalar doğrultusunda dava dosyası incelendiğinde uzun süreli kiralama ilişkisinin varlığı kabul edilerek hakkındaki davanın husumetten reddine karar verildiği anlaşılan davalı ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. Lehine ret vekalet ücreti olarak tarife gereğince tek maktu ret vekalet ücreti tayini gerekirken yazılı şekilde maddi ve manevi tazminat alacaklarından ayrı ayrı ve nispi ret vekalet ücreti takdiri hatalı olmuştur.
4. O halde, temyiz eden davalı ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi hükmü bozulmalıdır.
5. Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının bu kısımları düzeltilerek onanması gerekir.
1.İhbar olunan... Tur. Taş.Ltd.Şti. ve Adahan Tur. Ser. Taş. Ltd. Şti. vekillerinin asli veya fer’î müdahil konumunda bulunmadıkları gibi, aleyhlerine hüküm tesis edilmemiş olmadı nedenleriyle temyiz taleplerinin REDDİNE,
2.Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,
3-Davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile
Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 08.03.2022 tarih ve 2021/1685 E- 2022/971 K sayılı ilamında
a) Hüküm Fıkrasının "III" nolu bendinin "C" bendi "10 nolu" alt bendinin silinerek yerine;
"10-Davalı ... Otomotiv San ve Tic A.Ş. kendisini bir vekille temsil ettirmiş olması ve hakkındaki davanın husumetten reddine karar verilmiş olması nedeniyle karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/2.maddesi uyarınca belirlenen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Şirketine ödenmesine," rakam ve sözcükleri yazılmak suretiyle,
b) Hüküm Fıkrasının "III" nolu bendinin "C" bendi "13 nolu" alt bendinin silinerek hükümden çıkartılmasına ve takip eden 14 nolu bendin 13 nolu bent olarak rakamlandırılmasına,
Hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
4. İstek hâlinde temyiz başvurusu için yatırılan harçların ilgililere iadesine,
5. Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, karardan bir örneğin ise Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.