Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı 09.04.2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; "Beraatime karar verilen Karşıyaka 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/498 E. ve 2018/514 E. sayılı dosyaları kapsamında uyuşturucu ve uyarıcı madde ticareti yapmak suçundan 06.11.2018 - 11.03.2019 tarihleri arasında cezaevinde kalmam sebebiyle uğradığım zararın karşılığı olarak 80.000,00 TL tazminatın tarafıma ödenmesine karar verilmesini arz ederim." şeklinde beyanda bulunmuştur.
2. Davalı vekili 10.07.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "Davanın hak düşürücü süre ve yetki yönünden reddine karar verilmesini talep ederiz. Kanunda yazılı koşullar davacı yönünden gerçekleşmemiştir. Devletin olayda kusuru yoktur. İddia edilen maddi zararın ispatlanması gerekir. Gözaltı ve tutukluluk süresinin başka bir cezadan mahsup edilip edilmediği, davacının davaya muvafakatinin olup olmadığı, mükerrer dava açılıp açılmadığı, davacının aylık net geliri ve adli sicil kaydı araştırılmalıdır." şeklinde beyanda bulunmuştur.
3. Karşıyaka 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 26.11.2019 tarihli ve 2019/257 Esas, 2019/605 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
4. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 09.07.2020 tarihli ve 2019/5882 Esas, 2020/1598 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 25.12.2021 tarihli ve 2020/77606 sayılı, onama görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.
Davacının temyiz istemi; davacı hakkında birleştirme kararı verilmemiş olsa idi her bir dosya yönünden tazminat davası açma hakkına sahip olacağından davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğine, ilişkindir.
III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;
A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Davacının, Karşıyaka 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/498 E., 2019/104 K. sayılı dosyası ile yapılan yargılama sonunda bu dosyadan ve bu dosya ile birleşen 2018/514 esas sayılı dosyadan hakkında beraat kararı verildiği, beraat kararı verilen bu dosyalarda 06.11.2018 - 11.03.2019 tarihleri arasında haksız gözaltında ve tutuklulukta kaldığı iddiasıyla maddi-manevi tazminat davası açtığı anlaşılmıştır.
Tazminat davasına konu Karşıyaka 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/498E., 2019/104K. sayılı dosyası incelendiğinde; 2018/498E. sayılı dosyasında davacının 06.11.2018 tarihinde gözaltına alındığı ve 07.11.2018 tarihinde İzmir 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 2018/1102 sorgu sayılı evrakı ile tutuklandığı, 11.03.2019 tarihinde bu dosyadan da beraatine ve tahliyesine karar verildiği, bu dosya ile birleşen 2018/514 E. sayılı dosyasında davacının 06.11.2018 tarihinde gözaltına alındığı ve 07.11.2018 tarihinde İzmir 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 2018/1101 sorgu sayılı evrakı ile tutuklandığı, 11.03.2019 tarihinde bu dosyadan da beraatine ve tahliyesine karar verildiği anlaşılmıştır. Davacının yine Karşıyaka 1. Ağır Ceza Mahkemesi dosyası ile birleşen 2018/524 esas sayılı dosyası nedeniyle de 06.11.2018 tarihinde gözaltına alındığı ve 07.11.2018 tarihinde İzmir 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 2018/1100 sorgu sayılı evrakı ile tutuklandığı, 11.03.2019 tarihinde bu dosyadan mahkumiyetine karar verildiği anlaşılmıştır.
İzmir Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan gelen 26.06.2019 tarihli yazı cevabında; davacı ...'ın hakkında beraat kararı verilen dosyalara ilişkin olan 2018/1101 ve 1102 sorgu sayılı tutuklama müzekkerelerinin infaz görmediği, infaz edilen tutukluluk müzekkeresinin davacı hakkında mahkumiyet kararı verilen dosyaya ilişkin 2018/1100 sorgu sayılı tutuklama müzekkeresi olduğu bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davacının 06.11.2018 tarihinde birden fazla dosya nedeniyle gözaltına alındığı ve tutuklandığı, beraat ettiği dosyalara ilişkin tutuklama müzekkerelerinin infaz görmediği, yine 06.11.2018 günü gözaltına alınarak tutuklandığı 2018/524 esas sayılı dosya nedeniyle de hakkında mahkumiyet kararı verildiği gözetildiğinde, koruma tedbirleri nedeniyle tazminat talep edebilmesinin şartlarının oluşmadığı anlaşılmış ve davanın reddine karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü
İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik bulunmamıştır.
Tazminat talebinin dayanağı olan Karşıyaka 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/498 E., 2019/104 K. sayılı ceza dosyası incelendiğinde; davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan asıl dosya olan 2018/498 E. sayılı dosya kapsamında 06.11.2018 tarihinde gözaltına alındığı, 07.11.2018 tarihinde İzmir 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 2018/1102 sorgu sayılı müzekkeresi ile tutuklandığı, 11.03.2019 tarihinde bu dosyadan beraatine ve tahliyesine karar verildiği, bu dosya ile birleşen 2018/514 E. sayılı dosya kapsamında davacının 06.11.2018 tarihinde gözaltına alındığı ve 07.11.2018 tarihinde İzmir 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 2018/1101 sorgu sayılı müzekkeresi ile tutuklandığı, 11.03.2019 tarihinde bu dosyadan da beraatine ve tahliyesine karar verildiği, yine birleşen 2018/524 E. sayılı dosya kapsamında 06.11.2018 tarihinde gözaltına alındığı ve 07.11.2018 tarihinde İzmir 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 2018/1100 sorgu sayılı müzekkeresi ile tutuklandığı, 11.03.2019 tarihinde bu dosyadan 8 yıl 4 ay hapis cezası ve 16.600,00 TL adli para cezası ile mahkumiyetine karar verildiği, beraat kararların 19.03.2019 tarihinde, mahkumiyet kararının 29.06.2021 tarihinde kesinleştiği, davanın tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'a tabi olduğu anlaşılmıştır.
Davacının temyiz istemi yönünden;
Davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçlarından beraatine karar verilen Karşıyaka 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/498 E., 2019/104 K. sayılı asıl dosyası ve bu dosya ile birleşen Karşıyaka 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/514 E. sayılı dosyasına ilişkin tutuklama müzekkerelerinin infaz görmediği, davacının 8 yıl 4 ay hapis cezası ve 16.600,00 TL adli para cezası ile mahkumiyetine karar verilen birleşen Karşıyaka 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/524 E. sayılı dosyasına ilişkin tutuklama müzekkeresinin infaz edildiği anlaşılmakla; koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasının şartların oluşmaması sebebiyle reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 09.07.2020 tarihli ve 2019/5882 Esas, 2020/1598 Karar sayılı kararında davacı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Karşıyaka 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.10.2023 tarihinde karar verildi.