Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı ..., ... ... ve arkadaşları, davacı ..., müdahil ... ve davalı ... İdaresi ve Hazine tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairenin 19.04.2022 tarihli ve 2021/7549 Esas, 2022/3752 Karar ... ilamı ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Davalı Hazine ve Orman İdaresi tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Kadastro sırasında, ... ilçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan Yenipınar mevkii 104 ada 7 parsel ... 1.596.68 m² yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliğiyle atalarından intikalen ... ...'in zilyetliğindeyken 1990 yılında ... sattığı, onun 2000 yılında ... Avlanlar'a, onun da 2003 yılında ...'e; onun da 2004 yılında .ç...'a, onun da 2007 yılında ...'a sattığı, ancak, zilyetlik süresinin dolmadığı ve ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu edildiğinden söz edilerek malik hanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir.
Davacı ... tarafından, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/1467 Esas ... dosyasında, davalılar Hazine, Orman İdaresi ve ... Köyü Tüzelkişiliği aleyhine açılan tescil davasıyla, davacı ... ... çocukları ..., M. ..., M. ..., ... mirasçıları ..., ... ve arkadaşları tarafından, davalılar Hazine, ... Köyü Tüzelkişiliği ve ... taraf gösterilerek, tescil davasına konu taşınmazın Temmuz 1969 gün ve 63,64 ve Şubat 1962 tarih 4 sıra numaralı tapu kaydı kapsamında kaldığı ileri sürülerek, taşınmazın tapu maliki mirasçıları adına tescili istemiyle açılan dava birleştirildikten sonra, 3402 ... Yasa'nın 5 ve 27. maddeleri gereğince Kadastro Mahkemesine aktarılmış ve yargılama sırasında müdahil ..., taşınmazı ...'tan satın aldığı, yararına zilyetlikle edinme koşullarının oluştuğu iddiasıyla, adına tescili istemiyle davaya katılmıştır.
Mahkemece davaların reddine, dava konusu ... Köyü 104 ada 7 ... parselin tarla niteliğiyle Hazine adına tapuya tesciline ilişkin hüküm, davalı ... İdaresi, davacı ... ve katılan ... tarafından temyiz edilmekle, Yargıtay (Kapatılan) 20. Hukuk Dairesinin 2011/15904 Esas, 2011/1296 Karar ... ilamıyla; “davacılardan ... ...'nin yargılama sırasında öldüğü anlaşıldığından, dava dilekçesi ve duruşma gününün adı geçenin tüm mirasçılarına yöntemince tebliğ edilerek, davacı sıfatıyla davayı takip etmeleri için kendilerine olanak tanınması ve bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması gerekirken, yargılamaya devamla işin esası hakkında karar verilmesinin isabetsizliğine” değinilerek bozulmuştur.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davacıların davalarının reddine, dava konusu ... Köyü 104 ada 7 parsel ... taşınmazın kadastro tutanağındaki niteliğiyle Hazine adına tespit ve tesciline, taşınmaz üzerinde bulunan 4 katlı binanın muhdesat olarak tapu kütüğünün beyanlar hanesinde müdahil davacı ... adına gösterilmesine karar verilmiş; hüküm, davacı ..., ... ... ve arkadaşları, davacı ..., müdahil ... ve davalı ... İdaresi ve Hazine tarafından temyiz edilmiş, Dairenin 19.04.2022 tarihli ve 2021/7549 Esas, 2022/3752 Karar ... ilamda yazılı gerekçelerle, Hazine ve Orman İdaresinin, davacı ... ... ve arkadaşlarının, davacı ...’ün temyiz itirazlarının reddine, davacı ...’ın temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Davalılar Hazine ve Orman İdaresi vekilleri tarafından ayrı ayrı süresinde karar düzeltme talebinde bulunmuştur.
Mahkemece, mer’i yasalara göre yabancı uyruklu kişilerin bu nitelikteki taşınmazları edinemeyecekleri, zilyetlikle mülkiyet edinme koşullarını taşımayan şahsın zilyetliğine asli müdahil ...’ın tutunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, 03.05.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6302 ... Kanun'un 1. maddesiyle, 2644 ... Tapu Kanunu'nun 35. maddesi değiştirilerek “Kanuni sınırlara uyulmak, uluslararası ikili ilişkiler ve ülke menfaatleri bunu gerektirmek kaydıyla Cumhurbaşkanınca belirlenen ülke vatandaşları mevzuatta belirtilen şartlar dâhilinde ülkemizden taşınmaz ve sınırlı ayni hak edinebilecekleri” yönünde yasal düzenleme yapıldığından Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru değildir.
Ne var ki; Mahkemece, 3402 ... Kanun'un 14 ve 17. maddeleri gereğince zilyetlik yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında yapılan araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki; dava ilk olarak tapusuz taşınmazın tescili istemi ile 2003 yılında açılmış, yargılama sırasında kadastro tutanağı düzenlendiği gerekçesi ile Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Mahkemece yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda 1959-1996 tarihli memleket haritaları ile 1992 tarihli hava fotoğrafları incelenmiş ve taşınmazın açık alan olduğu belirtilmekle yetinilmiştir.
Temyiz incelemesi sırasında geri çevirme ile alınan ek raporda ise; 1939-1964-1972-1975-1986 hava fotoğraflarında taşınmazda çalılıklar olduğu, parsel sınırında maki türlerinin göründüğü,1992 ve 2009 hava fotoğraflarında ise tasarruf sınırlarının bariz şekilde görüldüğü belirtilmiştir. Dava tarihi 2003 olup 1992 tarihli hava fotoğrafında tasarruf sınırı var ise de, bu tarih, 3402 ... Kanun'un 14 ve 17. maddeleri gereği zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemek noktasında yeterli süreye ulaşmamaktadır.1992 tarihinden öncesine ait hava fotoğraflarını değerlendiren ek rapordaki hava fotoğraflarına bakınca,1986 hava fotoğrafında taşınmaz üzerinde ağaçlık çalılık alanlar olduğu ancak bilirkişi tarafından bu hususlara bir açıklık getirilmediği, taşınmaz üzerinde keşifte tespit edilen ağaçların yaşları itibari ile 1986 hava fotoğrafında gözükmesinin de mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davacı ... lehine zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi noktasında bilirkişi raporunun yetersiz ve hüküm kurmaya elverişli değildir.
O halde Mahkemece dava tarihinden (2003)15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları ilgili yerlerden getirtilip dosya arasına konulmalı ve daha sonra mahallinde, önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman yüksek mühendisleri arasından seçilecek 1 orman mühendisi, bir jeodezi, bir ziraat mühendisi ve bir harita mühendisi veya olmadığı takdirde bir tapu fen memurundan oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle yeniden yapılacak keşifte, en eski ve dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları ile bunlardan üretilen memleket haritaları bilirkişiler aracılığıyla çekişmeli taşınmazlar ile birlikte çevre araziye de uygulanarak taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; çekişmeli taşınmazların toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; taşınmazın gerçek eğimi, krizimetre aleti ölçülerek, memleket haritasındaki münhanilerden da yararlanılarak kesin olarak tespit edilmeli; hakim gözetiminde, taşınmazların dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; memleket haritası ve hava fotoğrafları ölçekleri ile kadastro paftası ölçeği bilgisayar ortamında (... veya benzeri programlar kullanılarak) çevrildikten sonra, bu haritalar komşu ve yakın komşu parselleri de gösterecek şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmaz çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, çekişmeli taşınmazın niteliği ve kullanım durumları ile tasarruf sınırlarının belirgin olarak görünüp görünmediği, varsa üzerlerindeki ağaçların yaşı cinsi dağılımı açıklanmalı,hava fotoğrafları değerlendirilirken kesinleşen orman kadastrosuna ait çalışma tutanaklarının çekişmeli taşınmazı ilgilendiren kısımlarında yazan ifadelerle de dikkate alınarak bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalıdır. Ayrıca; taşınmazda davacı ... yararına zilyetlik yoluyla kazanma koşulları oluşup oluşmadığı araştırılmalı, bu kapsamda ziraat mühendisi bilirkişisine inceleme yaptırılıp, taşınmazın zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi niteliğinde olup olmadığı belirlenip, bu yolda rapor alınmalı; komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilip uygulanarak, bu taşınmazı sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı ve bu yolla yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmeli; varsa, zilyetlik tanıkları taşınmaz başında dinlenerek, zilyetliğin ne zaman başladığı, kaç yıl süreyle ne şekilde devam ettiği, taşınmazların kimin kullanımında olduğu sorulup, kesin tarih ve olgulara dayalı, açık yanıtlar alınmalı; 3402 ... Kanun'un 14 üncü maddesi uyarınca, davacı adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tesbit ya da tescil edilip edilmediği ilgili tapu müdürlüğü ve kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden sorulup, aynı Kanun'un 03.07.2005 tarihli ve 5403 ... Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun (5403 ... Kanun) 14/2 nci maddesi hükmü gözetilerek sulu ve susuz olarak kazanılmış toprak miktarı belirlenip, Kanun'un getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanmalı; tüm bu araştırmalardan sonra, davacı ... lehine zilyetlikle kazanma koşullarının oluştuğu belirlendiği takdirde adına tesciline karar verilmelidir.
Tüm bu nedenlerle, Hazine ve Orman İdaresi vekillerinin temyiz itirazlarının kabul edilerek hükmün araştırmaya yönelik bozulması gerektiği bu defa yapılan incelemede anlaşıldığından yukarıda açıklanan nedenlerle bozma ilamının kaldırılarak hükmün yukarda yazan değişik gerekçeyle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... İdaresi ve Hazine vekillerinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairenin 19.04.2022 tarihli ve 2021/7549 Esas, 2022/3752 Karar ... ilamının kaldırılmasına, mahkeme kararının yukarıda yazılı değişik gerekçe ile 6100 ... HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 ... HUMK'un 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, tarihinde oy birliğiyle karar verildi.