(BİRLEŞEN ... 3. AHM'NİN 2016/285 ESAS 2020/227 KARAR ... DAVA
DOSYASINDAN)
Davanın reddine ve kısmen kabulüne
3402 ... Kadastro Kanunu'nun Ek-4 üncü maddesi uyarınca yapılan kullanım kadastrosuna itiraz, 6292 ... Kanun gereğince yapılan satış sonucu oluşan tapu kaydının iptali ve tescil
Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davacı tarafın tapu iptali ve tescil davasının reddine, davacı taraf ile asli müdahil ...'ın diğer taleplerinin kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi davalılar ..., ..., ..., ... vekilleri, duruşmasız olarak incelenmesi davalı ... vekili, müdahil-davalı ... vekili, feri müdahiller ... ve ... vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili, davalı ... vekili, davalılar ... ve müşterekleri vekili tarafından istenilmiştir. Dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 21.11.2023 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü temyiz edenler Hazine vekili Avukat ..., ... vekili Avukat ..., ... ve müşterekleri vekili Avukat ..., ... ve müşterekleri vekili Avukat ... ile karşı taraftan ... ve müşterekleri vekili Avukat ... 'in katılımlarıyla duruşmaya başlanarak temyiz isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan ve hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek; dosya incelendi, gereği düşünüldü:
Kullanım kadastrosu sırasında ... ili Merkez ilçesi ... Köyü çalışma alanında bulunan 898 parsel (yeni 28254 ada 501 parsel) ve 1522 parsel (yeni 28254 ada 502 parsel) ... 22328,30,30.266,25 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, kadastro tutanağının beyanlar hanesine, 6831 ... Yasa'nın 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarıldığı ve ... ve arkadaşlarının fiili kullanımında bulunduğu şerhi yazılarak tarla vasfıyla Hazine adına, 897 parsel (yeni 28254 ada 499 parsel) ... 112281,05 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz kullanım kadastrosu çalışması yapılmaksızın çalılık vasfıyla Hazine adına, 1546 parsel (yeni 28254 ada 503 parsel) ... 40.471,86 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz yine kullanım kadastrosu çalışması yapılmaksızın ... ve arkadaşlarının kullanımlarında olduğu belirtilmek suretiyle Hazine adına tespit edilmiştir. Davacılar ... ve arkadaşları, gayrimenkul satış vaadi sözleşmesine dayanarak davalıların çekişmeli taşınmazlardaki müdahalelerinin önlenmesi, çekişmeli taşınmazların kullanıcılarının davacılar olduğunun tespit edilmesi ve tapu kaydına bu doğrultuda şerh verilmesi talebiyle dava açmış, bilahare davasını ıslah ederek dava konusu taşınmazların davacılar adına tesciline, olmadığı takdirde şerh verilmesine, bu da olmazsa tazminat kararı verilmesini talep etmiştir. Mahkemece verilen önceki tarihli hüküm Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin usule ilişkin nedenlerle bozulmuştur.
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sırasında, dava konusu 1546 parsel (yeni 28254 ada 503 parsel) ... 40.471,86 metrekare yüzölçümündeki taşınmazın kadastro tutanağının beyanlar hanesine, 6831 ... Kanun'un 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarıldığı ve ... ve arkadaşlarının fiili kullanımında bulunduğu şerhi yazılarak tarla vasfıyla Hazine adına tespit edilmiş, 27.12.2016 tarihinde 28254 ada 664,665 ve 666 parsel ... taşınmazlar olarak ifraz edilmişler, 28254 ada 664 ... parsel ... taşınmazda Hazine payı baki kalmak üzere 6292 ... Kanun uyarınca yapılan satış gereğince ... ve arkadaşları adına tapuya tescil edilmiş, 28254 ada 666 ... parsel ... taşınmazda Hazine payı baki kalmak üzere 6292 ... Kanun uyarınca yapılan satış gereğince ... ve arkadaşları adına tapuya tescil edilmiştir. Yine dava konusu 28254 ada 501 parsel ... taşınmazda Hazine payı baki kalmak üzere 6292 ... Kanun uyarınca yapılan satış gereğince ... ve arkadaşları adına, 28254 ada 502 parsel ... taşınmazda Hazine payı baki kalmak üzere 6292 ... Kanun uyarınca yapılan satış gereğince ... ve arkadaşları adına tescil edilmiştir.
Yargılama sırasında ..., dava konusu 28254 ada 499 ve 503; ... ve ... 28254 ada 501 ve 502 parsel ... taşınmazlar yönünden 6292 ... Kanun uyarınca satın aldıkları iddiasıyla davaya katılmışlar, ... ve ... adına 6292 ... Kanun uyarınca tapuda satış işlemi yapıldığından davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.
Mahkemece dosyalar birleştirilerek yapılan yargılama sonunda; davacı tarafın tapu iptali ve tescil davasının reddine, davacı taraf ile asli müdahil ...'ın diğer taleplerinin kısmen kabulü ile;
a. dava konusu ... ili ... ilçesi ... ada 501 parselin beyanlar hanesinde "... 6/66, ... 6/66, ... 12/66, ... 12/66, ... 1/66, ... 1/66, ... 1/66, ... 1/66, ... 1/66, ... 1/66" ibarelerinin iptali ile yerine" 42/66 pay davacılar ..., ..., ... kullanımındadır." ibaresinin yazılmasına, diğer şerhlerin korunmasına.
b. Dava konusu ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 28254 ada 502 parselin beyanlar hanesinde "... 6/66, ... 6/66, ... 12/66, ... 12/66, ... 1/66, ... 1/66, ... 1/66, ... 1/66, ... 1/66, ... 1/66" ibarelerinin iptali ile yerine "42/66 pay davacılar ..., ..., ... kullanımındadır." ibaresinin yazılmasına, diğer şerhlerin korunmasına.
c. Dava konusu ... ili ...,... Mahallesi 28254 ada 664 parselin beyanlar hanesinin muhtesat bilgileri kısmında "6/66 hissesi ..., 6/66 hissesi ..., 6/66 hissesi ..., 6/66 hissesi ..., 6/66 hissesi ..., 6/66 hissesi ..., 6/66 hissesi ..., 1/66 hissesi ..., 1/66 hissesi ..., 1/66 hissesi ..., 1/66 hissesi ..., 1/66 hissesi ..., 1/66 hissesi ..." ibarelerinin iptali ile "48/66 payın davacılar ..., ..., ...'nun kullanımındadır" ibaresinin yazılmasına, diğer şerhlerin korunmasına.
d. Dava konusu 28254 ada 665 parselin beyanlar hanesinin muhtesat bilgileri kısmında " 6/66 hissesi ..., 6/66 hissesi ..., 6/66 hissesi ..., 6/66 hissesi ..., 6/66 hissesi ..., 6/66 hissesi ..., 6/66 hissesi ..., 1/66 hissesi ..., 1/66 hissesi ..., 1/66 hissesi ..., 1/66 hissesi ..., 1/66 hissesi ..., 1/66 hissesi ... " ibarelerinin iptali ile "48/66 payın davacılar ..., ..., ...'nun kullanımındadır" ibaresinin yazılmasına, diğer şerhlerin korunmasına.
e. Dava konusu 28254 ada 666 parselin beyanlar hanesinin muhtesat bilgileri kısmında " 6/66 hissesi ..., 6/66 hissesi ..., 6/66 hissesi ..., 6/66 hissesi ..., 6/66 hissesi ..., 6/66 hissesi ..., 6/66 hissesi ..., 1/66 hissesi ..., 1/66 hissesi ..., 1/66 hissesi ..., 1/66 hissesi ..., 1/66 hissesi ..., 1/66 hissesi ..." ibarelerinin iptali ile "48/66 payın davacılar ..., ..., ...'nun kullanımındadır" ibaresinin yazılmasına, diğer şerhlerin korunmasına.
f. Dava konusu 28254 ada 499 parselin beyanlar hanesine "6831 ... Kanun'un 2/B maddesi gereğince orman sınırları dışına çıkartılmıştır." şerhinin yazılmasına ek olarak "Geçmişte ... oğlu ...'ın kullanımında olup bir kısım mirasçılarının zilyetliklerini devretmesi nedeniyle 48/66 hissesinin kullanımının davacılar ... ... ve ...'na aittir. 6/66 hissesinin kullanımı ...'a aittir" ibaresinin yazılmasına, dava dışı ... ve ... hakkında zilyetlik tesisi yönünde idarenin işlem yapmasının idarenin takdirinde olduğuna,
Karar verilmiş, hüküm; davalı ... vekili, müdahil-davalı ... vekili, feri müdahiller ... ve ... vekili, davalı ... vekili, duruşma talepli olarak davalılar ..., ..., ..., ... vekilleri, davalı ... vekili, davalı ... vekili, davalılar ... ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1.Dava konusu 28254 ada 665 parsel ... taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi kararında belirtilen gerekçelere, temyiz edenin sıfatına, 6100 ... Kanun’un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
2.Dava konusu ...,...,... ada 664 ve 28254 ada 666 parsel ... taşınmazlara ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Mahkemece, tapu iptal ve tescil davası yönünden, dava konusu taşınmazların davalı ... adına kayıtlı olup davalılar adına kayıtlı olmadığı, Hazine ile davacılar arasında tapunun iptali ile davacılar adına tescili gerektirecek hukuki ilişkinin olmadığı gerekçesiyle tapu iptali ve tesciline ilişkin davanın reddine karar verilmiştir.
Dosya içerisinde bulunan dava konusu taşınmazlara ait tapu kayıtlarından; taşınmazlarda Hazine payı baki kalmak üzere 6292 ... Kanun gereğince satış işlemlerinin yapıldığı görülmektedir. Mahkemece, Hazine payı yönünden şerhe ilişkin verilen karar doğru olmakla birlikte; satışa konu edilen paylar yönünden, tapu kaydının dayanağı olan idari işlem iptal edilmeden tapu iptali ve tescil davasının dinlenme imkanı bulunmadığı, idarî işlemlerin iptali talepleri ise 2577 ... İdari Yargılama Usûlü Kanununa göre idarî yargı yerlerine yapılacağı ve o mahkemelerce karara bağlanacağı, Hazine tarafından 6292 ... Kanun hükümlerine göre davalıya yapılan satış işleminin idari işlem niteliğinde olduğu, bahsi geçen idari işlemin idari yargı yerinde iptal edilmediği, farklı deyişle tapu kaydının dayanağı olan idari işlemin hukuki geçerliliğini koruduğu anlaşıldığına göre, Mahkemece, dava konusu taşınmazlarda sicil dayanağı olan idari işlem iptal edilmeden tapu iptali ve tescil davasının dinlenemeyeceği belirtilmek suretiyle tapu iptal ve tescil davasının reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçeyle bu talep yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ise de ret kararı sonucu itibariyle doğru olup yeniden yargılamayı gerektirmediğinden ayrıca bozma nedeni yapılmamıştır.
3.Dava konusu 28254 ada 499 parsel ... taşınmaza ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;
Dava, kullanım kadastrosu sırasında hakkında tutanak düzenlenmeyen taşınmazın davacıların zilyetliğinde bulunduğu iddiasına dayalı olarak açılan kullanıcı şerhi verilmesi istemine ilişkin olup, kullanım kadastrosu sırasında hakkında tutanak düzenlenmeyen, başka bir ifade ile kullanım kadastrosuna tabi tutulmayan yerler için kullanıcı şerhi verilebilmesi için idareye başvurularak kullanım kadastrosu yapılmasının sağlanması gerekir. Mahkemenin idare yerine geçerek kullanım kadastrosu yapması mümkün bulunmadığına göre, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, bu yön gözardı edilerek yazılı şekilde talebin kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün bozulması gerekmiştir.
Yukarıda 1. nolu bentte açıklanan nedenlerle yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan kararın ONANMASINA, yukarıda 2. bentte açıklanan nedenlerle hükmün 1086 ... HUMK'un 438/son fıkrası gereğince gerekçesinin değiştirilmiş ve düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, yukarıda 3. nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulüne, usul ve yasaya aykırı olan hükmün 6100 ... HMK'nin Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 ... HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 1086 ... Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edenlere ayrı ayrı iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 30.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.