Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı... Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıların murisi ...'ün 24.03.2016 tarihli iş kazasında vefatı nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla her bir davacı için ayrı ayrı 250,00 TL maddi tazminatın, davacı eş için 50.000,00 TL davacı çocuklar için ayrı ayrı 30.000,00 TL olmak üzere manevi tazminatın, işveren davalı için kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte, sigorta şirketi için dava tarihinden itibaren müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 16.11.2020 tarihli dilekçesi ile maddi tazminat talebini ıslah etmiştir.
Davalı ... Orm. Ür. Şirketi vekili cevap dilekçesinde, müteveffanın 24.03.2016 tarihinde aracını kullanmakta iken kalp krizi geçirdiğini, trafik kazası geçirmesi sonucu vefat ettiğini, işverenin bir kusurunun bulunmadığını, davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde, davaya konu kazaya karışan 81 EJ 392 plaka sayılı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası ile 30.07.2015 30.07.2016 tarihleri arasında sigortalandığını, araç sürücüsünün kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin poliçe kapsamı dışında olması gerektiğini, müteveffanın kazada %100 kusurlu olduğunu, sigorta limiti ile sorumluluklarının bulunduğunu, davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne,
1- Davacı ... için 137.108.53 TL maddi tazminatın davalı ... Orm. Ür. ... Şti açısından olay tarihi olan 24.06.2016 tarihinden itibaren hesaplanacak ve işleyecek yasal faizi ile birlikte (sigorta şirkete açısından sigorta poliçe limiti ile sınırlı olmak ve dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile tahsil edilmek kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Davacı ... için 14.746,91 TL maddi tazminatın davalı ... Orm. Ür. ... Şti açısından olay tarihi olan 24.06.2016 tarihinden itibaren hesaplanacak ve işleyecek yasal faizi ile birlikte (sigorta şirkete açısından sigorta poliçe limiti ile sınırlı olmak ve dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile tahsil edilmek kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Davacı ... için 29.376,65 TL maddi tazminatın davalı ... Orm. Ür. ... Şti açısından olay tarihi olan 24.06.2016 tarihinden itibaren hesaplanacak ve işleyecek yasal faizi ile birlikte (sigorta şirkete açısından sigorta poliçe limiti ile sınırlı olmak ve dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile tahsil edilmek kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı ... için 33.065,49 TL maddi tazminatın davalı ... Orm. Ür. ... Şti açısından olay tarihi olan 24.06.2016 tarihinden itibaren hesaplanacak ve işleyecek yasal faizi ile birlikte (sigorta şirkete açısından sigorta poliçe limiti ile sınırlı olmak ve dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile tahsil edilmek kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı ... için 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 24.06.2016 tarihinden itibaren hesaplanacak ve işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Orm Ür. ... Şti'den tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı ... için 25.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 24.06.2016 tarihinden itibaren hesaplanacak ve işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Orm Ür. ... Şti'den tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davacı ... için 25.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 24.06.2016 tarihinden itibaren hesaplanacak ve işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Orm Ür. ... Şti'den tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Davacı ... için 25.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 24.06.2016 tarihinden itibaren hesaplanacak ve işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Orm Ür. ... Şti'den tahsili ile davacıya ödenmesine,
9- Davacının fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili ve davalı ... Orman Ür. Mob. Ulus. Nak. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
1.Davalı ...Ş. vekili, dosyadaki kusur raporları arasında çelişki bulunduğunu, çelişkinin giderilmesine yönelik rapor alınması gerektiğini, kazadan dolayı sorumluluğu bulunmadığını, destekten yoksun kalma tazminatı isteminin TBK 52 nci maddesi gereğince reddedilmesi gerektiğini, çocukların destekten yararlanma sürelerinin bilirkişi raporunda 25 yaşa kadar hesaplanmasının hukuka aykırı olduğunu, davacının belgelendirilmiş bir geliri bulunmadığını, bu nedenle asgari ücretin esas alınması gerektiğini, PMF yaşam tablosu esas alınarak hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.
2.Davalı ... Orman Ür. Mob. Ulus. Nak. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekili, davacının murisinin kalp krizi sonucu yaşamını yitirdiğini, müvekkilinin sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, kaçınılmazlık hususunun değerlendirilmediğini belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile müteveffa ... yönetimindeki davalı ... Orman Ür. Mob. Ulus. Nak. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.'ne ait 81 ER 819 plaka sayılı dorse ve çekicinin ... istikametinden ... istikametine seyir halinde iken yolun solundaki bariyerlere vurduktan sonra yolun sağ tarafına geçerek prefabrik yapıya çarpıp su kanalına düşmesi şeklinde tek taraflı ve ölümlü trafik kazasının meydana geldiği, Adli Tıp Kurumu Raporları ile davacının murisinin ölümünün kalp damar hastalığı sonucunda meydana geldiğinin anlaşıldığı, SGK Başkanlığı tarafından düzenlenen rapora göre müteveffa ... 'ün 24.03.2016 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğu ve müteveffa ... 'ün %100 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, 18.12.2017 tarihli kusur raporu ile dava konusu iş kazasında davalı ... Orman Ürünleri şirketinin %50 oranında kusurlu olduğu, müteveffa ... 'ün %10 oranında kusurlu olduğu, olayda %40 oranında kötü tesadüf hesabının yer aldığının belirtildiği, itirazlar üzerine alınan 03.09.2018 tarihli kusur raporuna göre dava konusu iş kazasında davalı ... Orman Ürünleri şirketinin asli kusurlu olduğu ve kusur oranının %80 olduğu, müteveffa sürücü ...'ün olayda tali kusurlu olduğu ve kusur oranının %20 olduğu kanaatine varıldığının belirtildiği, raporlar arasında çelişki üzerine dosyanın yeniden kusur heyetine tevdi edildiği ve 28.02.2019 tarihli son rapora göre davalı ... Orman Ürünleri şirketinin asli kusurlu olarak kusur oranının %80 olduğu, müteveffa sürücü ...'ün tali kusurlu olarak %20 oranında kusurlu olduğu ZMSS poliçesinin onay tarihini kapsaması nedeniyle poliçe kapsamı ile sınırlı olması şartıyla davalı ...Ş.'nin sorumluluğunun bulunduğu yönünde rapor tanzim edildiği, somut olayda, işverene verilen % 80 kusur olaya ve oluşa uygun olduğu, kusur raporunun dosya kapsamı ile uyumlu olup çelişkileri giderir mahiyette olduğu, kaçınılmazlık olgusunun değerlendirildiği, bu yöndeki istinaf taleplerinin yerinde olmadığı, ZMSS poliçesinin onay tarihini kapsaması nedeniyle sigorta şirketinin poliçe kapsamı ile sınırlı olmak kaydı ile maddi tazminat miktarından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, hesaplamanın TRH 2010 formülü ile yapılması yönündeki talebi bakiye ömrün daha fazla uzadığı düşünüldüğünde istinafa gelenin sıfatı dikkate alınarak yerinde olmadığı gerekçeleri ile istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
Davalı ...Ş. vekili, dava açılmadan önce sigorta şirketine başvurulmasının dava şartı olduğu, kusur raporları arasında çelişki bulunduğu, çocukların destekten yararlanma süresinin 25 yaşına kadar hesaplanmasının hatalı olduğu, tazminat hesabına asgari ücretin esas alınması gerektiği, TRH 2010 tablosu dikkate alınmasını, ana babaya destek payı ayrılması gerektiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.
Uyuşmazlık, iş kazası nedeniyle vefat eden sigortalının yakınlarının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 74 ve 417 inci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi, 4857 sayılı İş Kanun'un 77 nci maddesi ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun'un 4 üncü maddeleri
A) Davalı vekilinin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Davalı vekilinin temyiz başvurusu üzerine incelenen manevi tazminat kararı, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelerle, Dairemizin bu hususta kabul etiği ilkelere uygun olarak belirlenmiş olmasına göre usul ve kanuna uygun olduğunun anlaşılmasına göre, davalı vekilince ileri sürülen temyiz nedenlerinin reddiyle manevi tazminat hükmünün onanmasına karar verilmiştir.
B) Davalının maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
18.12.2017 tarihli ilk kusur raporunda, davalı ... Orman Ürünleri şirketinin %50 oranında kusurlu olduğu, müteveffa ... 'ün %10 oranında kusurlu olduğu, olayda %40 oranında kötü tesadüf hesabının yer aldığı belirtilmiş, davacılar vekiline rapor 12.01.2018 tarihinde tebliğ edilmiş, 01.03.2018 tarihli celsede davacılar vekili rapora bir diyeceği olmadığını beyan ederek aktüerya bilirkişisinden rapor alınmasını talep etmiştir. 18.12.2017 tarihli kusur raporuna davacıların itirazının bulunmaması karşısında temyiz eden davalı ...Ş.'ne ilişkin olmak üzere kaçınılmazlığın yarısı kusura eklenmek suretiyle müteselsil sorumluluğa esas kusur oranı %70 olarak kabul edilip, keza yine temyiz eden... Sigorta A.Ş.'ne ilişkin olmak üzere 14.11.2019 tarihli ilk hesap raporuna davacıların itirazı olmadığı gözetilerek temyiz eden sigorta şirketi lehine doğan usuli kazanılmış hak dikkate alınıp, %70 kusur oranı 14.11.2019 tarihli hasap raporuna uygulanarak, Mücahit Öz yönünden Türk Borçlar Kanun'un 55 inci maddesi kapsamında mahsup da bu rapora göre yapılmak suretiyle belirlenecek maddi tazminat tutarından davalı ... AŞ 'nin sorumlu olacağı gözetilmelidir.
Öte yandan, 21.09.2020 tarihli ikinci hesap raporu ve davalı ... Orman Ürünleri şirketinin kusur oranının %80 olduğu, müteveffa sürücü ...'ün kusur oranının %20 olduğu şeklindeki kusur raporu esas alınarak mahkemece hüküm altına alınan maddi tazminata yönelik olarak davalı ... Orman Ürünleri Ltd.Şti. tarafından temyiz yoluna başvurulmadığından, bu yönde davacılar lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilerek, davalı ... Orman Ürünleri Ltd. Şti.'nin sorumluluğu bozma sonrası kurulacak hükümde bu kapsamda belirlenmelidir.
O halde, davalı ...Ş. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin kararının ortadan kaldırarak, İlk Derece Mahkemesinin maddi tazminata ilişkin verdiği hüküm bozulmalıdır.
Açıklanan sebeplerle ;
1. Davalı vekilinin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının reddi ile 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararın ONANMASINA,
2. a) Davalı vekilinin maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
b) İlk Derece Mahkemesi kararının maddi tazminat hükmüne yönelik kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.